Што се одбележува денес
Главен спомен: Почеток на индиктот – Црковна Нова година; Преподобен Симеон Столпник и неговата мајка Марта
Дополнително: Светите 40 деви испоснички и маченикот Амун ѓакон, нивниот учител; Праведен Исус Навин; Новомаченичка Хајдо; маченичката Калиста и нејзините браќа Евод и Ермоген и други светители
Нов календар: 14 септември 2026
Стар календар: 1 септември
На 14 септември 2026, понеделник, православната Црква го одбележува почетокот на индиктот – Црковната Нова година, а меѓу главните светителски спомени е Преподобен Симеон Столпник со неговата мајка Марта. Според православниот календар на Denovi.mk за 14 септември, денот одговара на 1 септември по стар стил и не е посен.
Објаснување за денот
За православниот богослужбен календар 1 септември по стар стил го означува почетокот на новата црковна година, познат и како почеток на индиктот. За разлика од граѓанската година, која започнува на 1 јануари, црковниот годишен круг се отвора во септември и преку него постепено се распоредуваат големите празници, спомените на светителите, постите и останатите богослужбени периоди.
Во календарскиот запис на Бигорскиот манастир почетокот на Црковната Нова година се поврзува со древната традиција на индиктот и со септември како време на благодарност за плодовите и почеток на нов годишен циклус. Во црковната смисла, новата година не започнува со световна прослава, туку со молитва и со свест дека времето повторно му се принесува на Бога.
На истиот ден се празнува и Преподобен Симеон Столпник, една од највпечатливите личности на раното христијанско монаштво. Роден во Сирија во семејство на земјоделци, уште како млад го избрал монашкиот живот. Неговиот подвиг со текот на времето добил необична форма – живеел и се молел на столб, поради што останал познат како Столпник и станал основоположник на посебен облик на аскетски живот.
Преданието раскажува дека околу неговиот столб доаѓале луѓе од различни слоеви – сиромашни и богати, обични луѓе и владетели. Од Симеон барале совет, молитва и духовна помош. Неговата изолација, всушност, не значела целосно оддалечување од луѓето: колку повеќе се повлекувал од секојдневниот свет, толку повеќе луѓе доаѓале кај него. Според црковното житие, се упокоил во 459 година, а неговите мошти подоцна биле пренесени во Антиохија.
Со него денес се споменува и неговата мајка Марта, а календарот го одбележува и Праведниот Исус Навин, старозаветниот водач кој по смртта на Мојсеј го предводел израилскиот народ кон Ветената Земја. Неговиот спомен дополнително го засилува значењето на почетокот што го носи овој ден – премин од едно време во друго, но со одговорност за патот што следува.
На 14 септември се споменуваат и 40-те деви испоснички со нивниот учител, ѓаконот Амун, како и маченичката Калиста со нејзините браќа Евод и Ермоген. За поширок преглед на црковните спомени и годишниот богослужбен циклус може да се погледне и православниот календар на МПЦ-ОА.
Црковната Нова година затоа не е само промена на календарскиот број. Таа го отвора новиот богослужбен круг со повик времето да не се доживува како празно минување на деновите, туку како простор во кој човекот повторно ги преиспитува верата, делата и начинот на кој го живее сопствениот живот.
Правило на постот
Не се пости.
На 14 септември 2026 се паѓа понеделник и за овој ден не е пропишан пост. Правилото е наведено во дневниот календар на Denovi.mk, додека општите правила за постите и посните периоди може да се проверат и во календарот на постите на МПЦ-ОА.
