Што се одбележува денес
На 25 октомври 2026 година православната Црква ја одбележува Неделата на отците на Седмиот вселенски собор. Денот е недела и одговара на 12 октомври според стариот календар. Во дневниот календар се споменуваат и Свети Козма Мајумски, Светите маченици Пров, Тарах и Андроник и Свети Мартин Милостив, епископ Турски.
Главен спомен: Недела на отците на Седмиот вселенски собор
Дополнително: Свети Козма Мајумски; Светите маченици Пров, Тарах и Андроник; Свети Мартин Милостив и други светители
Нов календар: 25 октомври 2026 година
Стар календар: 12 октомври
Правило на постот: Не се пости
Според православниот календар на Denovi.mk, 25 октомври 2026 е недела, денот не е посен и се одбележува споменот на отците на Седмиот вселенски собор. Православниот календар на Бигорскиот манастир за истиот датум ги наведува и Свети Козма Мајумски, како и Светите маченици Пров, Тарах и Андроник.
Недела посветена на отците на Седмиот вселенски собор
Седмиот вселенски собор се одржал во Никеја во 787 година и е еден од најзначајните собори во историјата на источната Црква. Во неговото средиште било прашањето за почитувањето на светите икони, тема што со децении предизвикувала остри богословски и политички судири во Византиското Царство.
Соборските отци го потврдиле учењето дека почитувањето на иконата не е обожување на материјалот, туку чест што се упатува кон оној што е претставен на неа. Со тоа била направена јасна разлика меѓу поклонувањето што му припаѓа само на Бога и почитувањето на светите личности и нивните ликови.
Овој собор има трајно место во православната традиција затоа што го заокружил еден долг период на иконоборечки спорови. Споменот на неговите отци не е само историско потсетување на црковна расправа, туку и сведоштво за начинот на кој православието ја разбира врската меѓу верата, човечкиот лик и видливиот свет.
Свети Козма Мајумски
На 25 октомври се празнува и Свети Козма Мајумски, епископ и еден од познатите химнографи на православната Црква. Тој живеел во VIII век и бил современик на Свети Јован Дамаскин, со кого бил и воспитуван.
Козма подоцна станал епископ на Мајума, а во црковната традиција особено е запаметен по богослужбената поезија и каноните што ги составувал. Orthodox Church in America го наведува како Свети Козма Химнограф, епископ Мајумски, и го поврзува неговиот живот со монашката и богословската средина на Палестина.
Пров, Тарах и Андроник – маченици од времето на Диоклецијан
Истиот календарски ден го носи и споменот на Светите маченици Пров, Тарах и Андроник. Тие пострадале во 304 година, во времето на прогоните на христијаните за време на царот Диоклецијан. Според житијното предание, биле подложени на испитувања и мачења затоа што одбиле да принесат жртва на паганските богови.
Во нивното житие особено се издвојува цврстината со која ја исповедале својата вера и покрај заканите и страдањата. Нивниот спомен припаѓа на големата низа ранохристијански маченици преку кои Црквата го зачувала сеќавањето на луѓето што одбиле да се откажат од своето верување дури и кога цената била животот.
Така, 25 октомври обединува различни слоеви од црковната историја – од мачеништвото на првите векови, преку богослужбеното творештво на Свети Козма, до богословската борба околу иконите што го обележала VIII век.
Правило на постот
Не се пости.
На 25 октомври 2026 година е недела и календарот за овој ден не пропишува пост. И Denovi.mk и календарот на Бигорскиот манастир го означуваат денот како непосен.
