Што се одбележува денес
На 16 ноември 2026 година православната Црква го одбележува обновувањето на храмот на Свети великомаченик Георгиј во Лида, празник познат и како Ѓурѓиц. Денот е понеделник и одговара на 3 ноември според стариот календар.
Главен спомен: Обновување на храмот на Свети великомаченик Георгиј во Лида – Ѓурѓиц
Дополнително: Преподобен Пимен Зографски; свештеномачениците Акепсим, епископ, Јосиф, презвитер, и Ајфал, ѓакон; други светители и маченици
Нов календар: 16 ноември 2026 година
Стар календар: 3 ноември
Правило на постот: Не се пости
Православниот календар на Denovi.mk за 16 ноември како прв спомен го наведува обновувањето на храмот на Свети великомаченик Георгиј во Лида, а календарот на Бигорскиот манастир празникот го бележи и под народното име Ѓурѓиц.
Ѓурѓиц – спомен поврзан со храмот и моштите на Свети Георгиј
Празникот на 16 ноември не го одбележува мачеништвото на Свети Георгиј, туку храмот посветен на него во древна Лида, денешен Лод. Според црковната традиција, по страдањето на Свети Георгиј неговите мошти биле пренесени во Лида и положени во неговиот роден крај.
Со текот на времето над местото поврзано со неговиот гроб бил изграден храм. Неговото осветување и подоцнежното обновување станале посебен календарски спомен, различен од Ѓурѓовден, кога на 6 мај се празнува самиот Свети великомаченик Георгиј.
Orthodox Church in America го поврзува празникот со црквата во Лида каде што се наоѓа гробот на светителот. Храмот низ историјата повеќепати бил разрушуван и обновуван, а неговата денешна форма потекнува од XIX век.
Токму затоа Ѓурѓиц во календарот има поинаков карактер од пролетниот празник посветен на Свети Георгиј. Во средиштето е сеќавањето на храмот, неговото обновување и продолжувањето на почитувањето на светителот низ вековите.
Свети Георгиј и Лида
Свети Георгиј е еден од најпочитуваните маченици во православната традиција. Црковното предание го опишува како римски војник кој пострадал за време на прогоните на христијаните во почетокот на IV век, во времето на царот Диоклецијан.
Лида има посебно место во неговото житие и во развојот на неговиот култ. Според преданието, таму се наоѓал домот на неговата мајка, а по маченичката смрт неговото тело било пренесено и погребано во градот. Храмот изграден над местото станал важна точка на христијанското поклонение.
Почитувањето на Свети Георгиј подоцна се проширило низ целиот христијански Исток и Балканот. Неговото име го носат безброј храмови, манастири и семејни слави, а Ѓурѓиц останал посебен есенски спомен во календарскиот циклус.
Преподобен Пимен Зографски
На 16 ноември се споменува и Преподобен Пимен Зографски, светогорски монах и духовник. Неговото име е поврзано со Зографскиот манастир на Света Гора и со монашката традиција од крајот на XVI и почетокот на XVII век.
Во православната традиција Пимен е запаметен како подвижник и проповедник, како и по дејноста поврзана со обновување храмови и ширење на духовниот живот. Така, и овој дополнителен спомен природно се вклопува во денот чија главна тема е обновувањето на храмот на Свети Георгиј.
Акепсим, Јосиф и Ајфал – маченици од Персија
Во календарот на истиот ден се наоѓаат и свештеномачениците Акепсим, Јосиф и Ајфал, христијански духовници што пострадале во Персија во IV век. Акепсим бил епископ, Јосиф презвитер, а Ајфал ѓакон.
Според црковното предание, тие биле уапсени за време на прогоните под персискиот владетел Шапур II. Биле изложени на затвор и мачење затоа што одбиле да се откажат од христијанската вера. Православниот календар на OCA го зачувува нивниот заеднички спомен на 3 ноември по стариот календар.
Правило на постот
Не се пости.
На 16 ноември 2026 година е понеделник. И Denovi.mk и календарот на Бигорскиот манастир го означуваат денот како непосен.










