Што се одбележува денес
Главен спомен: Преподобен Киријак Отшелник (556)
Дополнително: Преподобен Теофан Милостив, мачениците Дада, Гаведај и Каздоја, маченичката Гуделија Персиска, Света Марија Палестинска и други светители.
Нов календар: 12 октомври 2026
Стар календар: 29 септември
Правило на постот: Не се пости.
На 12 октомври православната Црква го празнува споменот на Преподобен Киријак Отшелник, еден од подвижниците на раното христијанско монаштво. Според православниот календар на Denovi.mk, денот одговара на 29 септември по стар стил, а меѓу спомените е и Преподобен Теофан Милостив.
Преподобен Киријак Отшелник
Киријак е запаметен во црковното предание како човек чиј живот бил целосно насочен кон молитвата, воздржанието и осаменичкиот подвиг. Роден во Коринт, уште млад го избрал монашкиот пат и заминал во Светата Земја, каде што неговиот живот постепено се врзал за пустинските монашки заедници.
Во преданието за него не е најважна драматичноста на животната приказна, туку истрајноста. Долгите години минати во молитва и подвижништво го претвориле во една од препознатливите личности на пустиножителската традиција. Неговиот спомен се поврзува со духовната дисциплина, трпението и повлекувањето од она што го одвлекува човекот од суштинското.
Преподобен Киријак се упокоил во 556 година. Неговиот спомен е главниот календарски белег на овој ден, што го потврдува и православниот календар на Бигорскиот манастир.
Свети Теофан Милостив
На истиот ден Црквата го споменува и Преподобен Теофан Милостив. Неговиот лик во црковната традиција е врзан за милосрдието – за подготвеноста да му се помогне на човекот што е во сиромаштија, неволја или потреба. Во богослужбеното предание за 12 октомври токму милосрдието се истакнува како препознатлива одлика на неговиот живот.
Така, двата главни спомена на денот носат различни, но блиски пораки: Киријак е поврзан со тишината, молитвата и духовната истрајност, а Теофан со милосрдието што верата ја претвора во конкретен однос кон другиот човек.
За продолжување на дневниот календарски циклус, на Panoptikum може да се прочита и православниот верски календар за 11 октомври, како и прилогот за свети Јован Богослов на 9 октомври.
