Бројот на жртвите од катастрофалните поплави што на 26. август го погодија хималајскиот регион на границата меѓу Непал и Тибет продолжува да расте. Според најновите податоци објавени утрово, најмалку 626 луѓе загинале во Непал, а уште седум во Тибет, додека речиси 3.000 лица сè уште се водат како исчезнати.
Размерите на катастрофата се менуваат од час во час. Само еден ден претходно, вечерните извештаи пренесуваа најмалку 579 загинати во Непал, додека други извештаи говореа за околу 580. жртви и 1.924 исчезнати. Новите податоци покажуваат колку брзо спасувачките екипи навлегуваат во претходно недостапните подрачја и колку конечниот биланс сè уште е далеку од утврден.
Потрагата влезе во четвртиот ден
Во Непал се водат како исчезнати околу 2.426 лица, а на тибетската страна повеќе од 550. Меѓу нив има стотици странски државјани – туристи, работници и верници кои патувале кон светите места на Хималаите. Повеќе од 3.700 луѓе досега се спасени во Непал, но работата на теренот ја отежнуваат калта, уништените патишта, прекинатите комуникации и лошите временски услови.
Хеликоптерските операции во саботата привремено беа прекинати поради дожд и магла, а потоа во дел од погодените области повторно продолжија. Особено сложена е ситуацијата кај хидроенергетскиот проект Upper Trishuli-1 во округот Расува, каде што властите веруваат дека повеќе од сто луѓе останале заробени во тунел исполнет со густа кал. Спасувачите на некои места се пробиваат низ слоеви од кал длабоки повеќе од еден метар.
Глечерски колапс предизвикал порој од мраз, карпи и кал
Според досегашните анализи, катастрофата започнала со колапс на глечер високо на Хималаите. Огромна маса од мраз, карпи и земја се урнала во речниот систем, по што порој од вода и наноси се движел низ планинските долини со огромна разрушувачка сила. Во налетот биле уништени куќи, патишта, мостови, далноводи и хидроенергетски објекти.
Една од најтешко погодените точки е пограничниот премин Гиронг меѓу Тибет и Непал. Кинеските спасувачи кои успеале да стигнат до комплексот по уништените планински патишта затекнале огромни површини покриени со карпи и кал. Дел од спасувачите до погодените места пристигнувале пеш, со јажиња, чамци и беспилотни летала.
Опасноста од нов поплавен бран е намалена, но не исчезнала
Дополнителна закана претставуваат езерата што се формирале откако наслагите од мраз и карпи ги блокирале водотеците. Едно од нив во петокот почнало да се прелева, поради што спасувачките операции биле привремено запрени. Најновите сателитски снимки покажуваат дека неговата површина се намалува и дека непосредната опасност од нагло пробивање е помала отколку претходно. Сепак, властите следат уште едно поголемо езеро и предупредуваат дека ризикот нема целосно да исчезне додека водата не се повлече.
Катастрофата веќе прераснува и во голема хуманитарна криза. Меѓународната федерација на Црвениот крст и Црвената полумесечина проценува дека најмалку 93.000 луѓе се непосредно погодени и имаат потреба од помош. Оштетени се и здравствени установи, а нарушените системи за вода и санитарни услови отвораат дополнителни ризици за населението.
Непал бара специјализирана меѓународна помош
Владата во Катманду сега бара странска техничка помош за операции за кои домашните служби немаат доволно опрема и експертиза. Станува збор за спасување луѓе од затрупани тунели, повторно воспоставување на транспортните и комуникациските врски, идентификација на жртвите, ДНК-анализи и соодветно чување на телата. Претходно, извештаите предупредуваа и на можност од нов поплавен бран, што дополнително ја усложнуваше операцијата.
Индија веќе испрати околу 60 тони хуманитарна помош – храна, лекови, ќебиња и средства за прочистување вода – и најави специјализирани екипи за спасување од тунели и медицински тимови. Непал побара и монтажни мостови за повторно поврзување на подрачјата во кои патната инфраструктура е уништена.
Последиците ќе се мерат многу подолго од спасувачката операција. Непалската влада првично проценува дека обновата би можела да чини меѓу четири и пет милијарди долари. Засега, сепак, во погодените долини приоритетот останува ист: да се стигне до отсечените населби, да се пронајдат исчезнатите и да се извлечат преживеаните додека временските услови и нестабилниот планински терен го дозволуваат тоа.
