Посетата на папата на Франција, вредна околу 27 милиони евра, прерасна во еден од најголемите верски собири во Европа во последните години – со масовна миса, силно обезбедување и пораки за мир, заштита на животот и одговорност пред новите технолошки предизвици.
Париз денеска беше претворен во огромен простор на вера, молитва и човечко присуство.
Според проценките на Ватикан, околу 700.000 луѓе присуствувале на мисата на папата Лав XIV во центарот на француската престолнина, додека претходно биле регистрирани повеќе од 600.000 верници. Огромниот собир се протегаше околу плоштадот Конкорд и долж Елисејските Полиња, при што организаторите морале дополнително да го прошират просторот предвиден за посетителите.
Станува збор за централниот јавен настан од четиридневната посета на папата Лав XIV на Франција и за прва официјална папска државна посета на земјата по речиси две децении.
Париз под силно обезбедување
Размерите на собирот бараа исклучителни безбедносни и логистички подготовки.
Според објавените податоци, за обезбедување на мисата биле ангажирани околу 14.500 полицајци, жандарми, војници и пожарникари, распоредени во француската престолнина. На богослужбата присуствувале и околу 2.400 свештеници и ѓакони, како и приближно сто бискупи.
Неколку централни улици биле затворени за сообраќај, а плоштадот Конкорд и околните улици биле исполнети уште од раните утрински часови.
Посетата на папата е и значаен финансиски и организациски потфат.
Посетата чини околу 27 милиони евра
Вкупните трошоци за папската посета се проценуваат на околу 27 милиони евра, при што околу 20 милиони евра се поврзани со организацијата на настаните во Париз.
Големиот буџет опфаќа логистика, инфраструктура и организација на масовните верски собири. Според објавените информации, биле обезбедени илјадници мобилни тоалети и десетици големи екрани преку кои верниците можеле да ја следат мисата.
Франција е строго секуларна држава, па религиозните активности не се финансираат директно од државниот буџет. Најголемиот дел од трошоците ги покрива Католичката црква преку донации, фондации и други извори, додека државата го обезбедува безбедносниот ангажман што произлегува и од статусот на папата како шеф на држава.
Од Нотр Дам до масовната миса
Лав XIV ја започна својата француска посета со молитва во обновената катедрала Нотр Дам.
Посетата има дополнителна симболика бидејќи катедралата повторно е отворена по обновата што следуваше по разорниот пожар во април 2019 година.
Папата во Париз се сретна и со францускиот претседател Емануел Макрон, одржа обраќање во седиштето на УНЕСКО и учествуваше на молитва во Нотр Дам.
Но, далеку најголемо внимание предизвика масовната миса.
Во своето обраќање кон верниците, Лав XIV повика верата да не останува затворена во личниот и приватниот простор, туку да стане извор на надеж и човечка солидарност.
Повик светот да не остане рамнодушен кон војните
Посетата на Франција не е ограничена само на литургиски и верски содржини. Уште на почетокот на престојот, Лав XIV ги повика француските и светските лидери да не остануваат рамнодушни кон војните и човечкото страдање, особено на Блискиот Исток.
Тој ја истакна потребата од дијалог и дипломатија и порача дека Франција треба да продолжи да има активна улога во промовирањето на мирот.
Овие пораки доаѓаат во период на сериозни геополитички конфликти и слабеење на довербата во меѓународните институции.
На собирите во Франција папата се обидува токму мирот и човековото достоинство да ги постави во центарот на својата јавна порака.
Човечкото достоинство како централна тема
Лав XIV зборуваше и за заштитата на човечкиот живот, предупредувајќи дека современиот свет влегува во период во кој научниот и технолошкиот напредок отвора нови етички дилеми. Меѓу темите што ги посочи се генетските интервенции, сурогатството, трговијата со човечки органи и неконтролираниот развој на вештачката интелигенција. Неговата порака се сведува на едно суштинско прашање: колку далеку може да оди технологијата без притоа човекот да ја изгуби контролата врз нејзините последици?
Вештачката интелигенција влегува и во папската агенда
Особено внимание привлече ставот на Лав XIV за вештачката интелигенција. Во Париз тој повторно предупреди дека брзиот технолошки развој не смее да се одвојува од моралната и човечката одговорност.
Во рамките на посетата, прашањето за регулирањето на вештачката интелигенција е една од темите што се поставуваат паралелно со иднината на Европа, мировните процеси и улогата на меѓународните институции. Тоа покажува дека Ватикан сè појасно ја препознава ВИ како едно од централните општествени и морални прашања на XXI век.
Католичката црква и товарот на злоупотребите
Папската посета се случува и во чувствителен период за Католичката црква во Франција. Црквата и понатаму се соочува со последиците од случаите на сексуална злоупотреба од свештеници и други црковни лица.
Во рамките на посетата е планирана и средба на папата со жртви на сексуална злоупотреба. На тој начин патувањето добива и потешка, институционална димензија – обид да се покаже дека Католичката црква мора отворено да се соочи со сопствените грешки и со последиците што тие ги оставиле врз жртвите.
Верата во една од најсекуларните европски држави
Масовноста на собирот во Париз е особено впечатлива ако се земе предвид долгогодишната секуларизација на француското општество. Околу една четвртина од Французите на возраст меѓу 18 и 49 години денес се изјаснуваат како католици, додека пред десет години тој процент бил значително повисок. Сепак, Француската бискупска конференција истовремено забележува раст на бројот на возрасни што се крштеваат. На Велигден оваа година бил регистриран рекорден број од околу 21.000 крштевања на возрасни.
Токму затоа сликите од стотици илјади луѓе собрани во Париз имаат значење што оди подалеку од една миса. Тие отвораат прашање дали во дел од европските општества, по децении секуларизација, повторно се појавува интерес за духовноста и религиозниот идентитет.
Од Париз кон Лурд
По програмата во Париз, Лав XIV треба да го посети познатото католичко светилиште Лурд, како и градот Мец. Француските црковни власти очекуваат целата посета да привлече повеќе од еден милион луѓе. Со тоа неговата француска турнеја прераснува во настан што истовремено ги допира верата, политиката, дипломатијата, општествената етика и технологијата.
Париз како огромна сцена на верата
Сликата на стотици илјади луѓе на Елисејските Полиња и плоштадот Конкорд е повеќе од впечатлив кадар од една папска посета. Таа е потсетување дека дури и во високо секуларизирана Европа прашањата за верата, смислата, мирот и човечкото достоинство продолжуваат да имаат силна мобилизирачка моќ.
А пораката на Лав XIV во Париз може да се сведе на едноставна, но тешка задача за современиот свет: технолошкиот и политичкиот напредок имаат вредност само доколку остануваат во служба на човекот.
