Кога работата не била избор, туку нужда
Во минатото луѓето работеле сѐ и сешто за да заработат макар ситна пара за преживување. Ништо поинаку не е ни денес. Особено во време на криза, кога човек престанува да бира, а почнува да прифаќа. Прифаќаме да работиме што ќе ни се даде, само ако обезбедува каква-таква заработувачка. Се разбира, под услов понуденото да е легално и да не се коси со нашите сопствени морални кодекси.
И во светот, и кај нас, сѐ почесто гледаме високообразовани луѓе во улога на келнери, чувари на деца или таканаречени „суредувачи“ на домови – куќни помошнички и помошници. Не затоа што тоа го посакувале, туку затоа што животот така ги поставил работите.
Ако денес ни изгледа понижувачки или чудно да работиш под своето образование, историјата знае да биде многу побрутална. Во неа се забележани мошне бизарни дејанија кои луѓето биле принудени да ги обавуваат. Списокот е долг, но еве само мал избор од можеби најбизарните занимања што некогаш постоеле.
Чувар на голема нужда
Ова биле луѓе кои ги придружувале кралевите во секој нивен „поход на wc“. Денес звучи како апсурд, но тогаш оваа функција била далеку од понижувачка. Напротив, чуварот на голема нужда бил човек од најголема доверба, близок до владејачката моќ и често еден од највлијателните слуги на дворот. Интимноста, очигледно, била форма на привилегија.
Чукачи – човечки будилници
Пред алармите и паметните телефони, постоеле луѓе чија единствена работа била да будат други луѓе. Чукале на прозорци или ги гаѓале со разни бобинки сѐ додека богатите спанковци не се разбудат. Нивниот работен ден започнувал додека сите други спиеле, а завршувал кога првиот прозорец конечно ќе се отвори.
Професионални доилки
Ова занимање подразбирало доење на туѓо дете. Иако во одредени периоди се сметало за благородна и неопходна работа, подоцна се покажало дека токму професионалните доилки биле една од главните причини за ширење зарази меѓу бебињата. Биологијата и хигиената тогаш сѐ уште биле мистерија, а цената ја плаќале најранливите.
Собирачи на пијавици
На прв поглед не звучи толку страшно, но методот ја прави оваа работа навистина ужасна. Овие луѓе влегувале во вода и чекале пијавиците сами да им се прилепат за телото. Потоа ги отстранувале и ги продавале за медицинска употреба. Поради постојаните отворени рани и загубата на крв, биле исклучително подложни на инфекции и болести.
Тажачки – професионални оплакувачи
Оваа практика во некои наши села сѐ уште постои, иако денес е реткост. Професионалните оплакувачи на мртвите првпат се појавиле во Кина, за време на владеењето на Ву од Хан во 156 година пред Христа. Биле платени да бидат изразито емотивни на погребите, за роднините и пријателите на покојниците да не се чувствуваат непријатно што тагуваат. Тагата била услуга, а солзите – занает.
(Извор за историјата на професионалното оплакување: предложен anchor „професионално жалење“ → Britannica)
Обработувачи на волна во урина
За да се добие помека и поеластична ткаенина, волната се чувала во буриња полни со урина. Работата на овие луѓе била да ја газат по цел ден натопената волна. Мирисот, хигиената и здравствените ризици биле нешто што никој не го земал предвид. Ткаенината била важна, човекот – потрошен.
Кастрати
Станува збор за кастрирани мажи чии гласови, бидејќи не мутирале, останувале во сопрански тонови. Поради хормоналните промени, им растеле подолги ребра, што им давало поголем капацитет на белите дробови. Нивните гласови биле величествени, но цената за таа „уметност“ била трајна телесна и психолошка жртва.
Крадци на тела
Овие луѓе продавале „свежи“ мртви тела за медицински истражувања. Во Англија кражбата на предмети од гробовите отсекогаш била нелегална, но кражбата на мртовци станала формално казнива дури во 1832 година. Медицината напредувала, но моралот чекорел далеку зад неа.
Чистачи на измет
Овој поим означувал луѓе кои, за да преживеат, чистеле и собирале човечки измет. Им било дозволено да работат само ноќе, а живееле во изолирани подрачја, далеку од населени места. Општеството ги користело, но не ги признавалo. Биле неопходни, но невидливи.
