Во народната приказна „Не е бричено, ами стрижено“ смешното не е само во тврдоглавоста на жената, туку во страшната леснотија со која човекот понекогаш ја брани својата заблуда како да му е последна вистина. Детето е бричено, очигледно е, се гледа. Но токму таму каде што фактите се најјасни, инаетот најчесто станува најгласен.

Оваа приказна не зборува за коса, ниту за ножици и брич. Таа зборува за човековата потреба да не попушти, дури и кога попуштањето би значело разум, мир, па и спас. Жената не ја брани вистината, туку сопственото „јас“. Во нејзиниот инает има нешто препознатливо: оној миг кога расправијата одамна ја загубила смислата, а сепак продолжува само затоа што некој не сака да биде „поразен“.

Бунарот во приказната е повеќе од место на несреќа. Тој е слика на последицата. Кога човек ќе западне во сопствената тврдоглавост, често веќе не зборува со зборови, туку со гестови, со нерв, со последен напор да докаже дека бил во право. Жената, со уста полна вода, сè уште покажува со прстите како сечат ножици. Тоа е комично, но и горко: инаетот ја преживува дури и опасноста.

Македонската народна мудрост тука е немилосрдна и прецизна. Таа не морализира долго, не држи лекција, не објаснува психологии. Само ја поставува сликата: човек се дави, а пак не се откажува од својата бесмислена позиција. Во тоа има народен хумор, но и длабока опомена. Понекогаш најголемата несреќа не доаѓа од тоа што не знаеме, туку од тоа што не сакаме да признаеме дека грешиме.

Затоа оваа кратка приказна останува жива. Таа е смешна додека ја слушаме, а непријатна кога ќе се препознаеме во неа. Зашто секој човек барем еднаш бил пред својот мал бунар – со можност да каже „добро, згрешив“, а со желба до крај да покажува дека било „стрижено“.

Не е бричено, ами стрижено
(Македонска народна приказна)

Еве како се инаетела една жена.
Мажот видел едно дете гологлаво, бричено и ѝ рекол на жената:
— Види, жено, како е бричено детено во главата.
Бидејќи таа била голем инаетчија, му рекла:
— Море, не е бре домаќине бричено, стрижено е.
— Е како стрижено, мори жено, не го гледаш дека е бричено?!
— Не е, бре домаќине, стрижено е детето.
Стрижено-бричено, стрижено-бричено, така се инаетеле многу време.
Најпосле мажот послал едно веленце врз еден бунар и ѝ рекол на жена си да не седнува врз веленцето. Ама таа бидејќи инаетчија седнала врз веленцето и пропаднала во бунарот и фатила да се дави. Тогаш мажот ѝ рекол:
— Мори жено, мори, речи оти детето беше бричено за да те извадам од бунарот да не се удавиш.
Чула од вода жената и ја извадила десната рака нагоре, та фатила со двата прста да му покажува на мажот ѝ како сечат ножиците, демек, стрижено беше детето, стрижено. Така правеше чунки устата ѝ беше полна со вода, та не можеше да му приговори.
— Тув, инаетчија жена — беше рекол мажот ѝ — се удави и од инаетот назад не се врати!

(Запишал: Марко Цепенков)