Европската комисија бара усогласување на бугарското законодавство со правилата на ЕУ во повеќе области – од перење пари и индустриско загадување до право на поправка и пазарот на водород.
Европската комисија отвори 5 нови постапки за прекршување против Бугарија, оценувајќи дека земјата не ја известила Унијата за целосно и навремено пренесување на одредени европски директиви во националното законодавство. Софија добива два месеца за одговор и преземање корективни мерки. Доколку Европската комисија оцени дека одговорот не е задоволителен, постапките може да продолжат во следната фаза со испраќање образложено мислење, а во подоцнежна фаза случаите можат да стигнат и пред Судот на правдата на Европската Унија.
Новите постапки опфаќаат различни области на европското законодавство – спречување перење пари, нови психоактивни супстанции, право на поправка на производите, индустриски емисии и правилата за пазарот на водород и декарбонизиран гас.
Перењето пари повторно под лупа на Брисел
Една од постапките е поврзана со европските правила за спречување перење пари. Новата регулаторна рамка треба да го зајакне пристапот до информации за вистинските сопственици на компании и да обезбеди поефикасна примена на европските механизми за спречување користење на финансискиот систем за прикривање незаконски стекнати средства.
Бугарија е меѓу земјите членки за кои Европската комисија оценила дека не ја завршиле целосно потребната транспозиција во предвидениот рок.
Постапка и за новите психоактивни супстанции
Втората област се однесува на европските правила за нови психоактивни супстанции. Измените имаат цел одредени нови супстанции да бидат опфатени со европската дефиниција за наркотични дроги и со тоа производството и нелегалната трговија со нив да потпаднат под усогласената кривично-правна рамка на Унијата.
Со тоа Брисел настојува побрзо да одговори на појавата на нови синтетички дроги кои се шират на европскиот пазар побрзо отколку што националните законодавства успеваат да ги регулираат.
Правото на поправка – подолг живот на производите
Третата постапка е поврзана со европската Директива за право на поправка. Нејзината цел е граѓаните полесно да можат да поправат определени производи наместо веднаш да ги заменуваат со нови. Правилата се однесуваат на производи како паметни телефони, машини за перење, фрижидери и друга опрема за која поправката технички и економски е возможна.
Концептот е дел и од пошироката европска политика за кружна економија – продолжување на животниот век на производите, намалување на електронскиот и друг отпад и ограничување на прекумерната потрошувачка на суровини.
Индустриските емисии под построг европски надзор
Четвртата постапка се однесува на индустриските емисии и загадувањето. Ревидираните правила на ЕУ предвидуваат построга контрола на емисиите од големите индустриски постројки и од одредени земјоделски капацитети. Европската комисија на 25 септември презеде мерки кон земјите членки поради нецелосно транспонирање на ревидираната директива за индустриски емисии.
Регулативата е значајна затоа што индустриското производство останува еден од главните извори на загадување на воздухот, водата и почвата во Европа. Освен ограничување на емисиите, правилата треба да поттикнат употреба на почисти технологии и поефикасно користење на енергијата и ресурсите.
Водородот станува дел од новата европска енергетска архитектура
Петтата постапка се однесува на европските правила за пазарот на водород и декарбонизиран гас. Оваа регулаторна рамка е дел од постепената трансформација на европскиот енергетски сектор и од плановите за намалување на зависноста од фосилни горива.
Со правилата треба да се создаде заедничка правна основа за развој на инфраструктура, транспорт и пазар за обновлив и нискојаглероден водород, како и за поголемо присуство на декарбонизираните гасови во европскиот енергетски систем.
Зошто во дел од медиумите се споменуваат шест постапки?
Во дел од македонските и бугарските медиуми беше објавено дека Европската комисија отворила 6 постапки против Бугарија, додека други извори наведуваат 5. Причината е што во истиот период Европската комисија разгледува повеќе одделни постапки против Бугарија во различни фази и по различни основи. Во конкретниот пакет за ненавремено пренесување на европските директиви се наведуваат 5 нови случаи, што го потврдуваат и извештаите од Софија за одлуките на Европската комисија од 25 .септември.
Одделно, Бугарија веќе е предмет на други прекршочни постапки поврзани со европското право. Само во јулскиот пакет на Комисијата, на пример, земјата беше опфатена со случаи поврзани со ограничувања за енергетски инсталациски и градежни услуги, прекурсори за експлозиви и заштита на личните податоци.
Токму мешањето на различните пакети и различните фази на постапките може да доведе до различно броење во медиумските извештаи.
Што следува по писмото од Европската комисија?
Отворањето постапка за прекршување не значи дека Бугарија автоматски е казнета. Првиот чекор е формално известување со кое Европската комисија ѝ ги посочува на земјата членка утврдените проблеми и бара објаснување или нивно отстранување. Следува рок во кој националните власти можат да ги изменат прописите или да достават аргументи со кои сметаат дека ги исполнуваат европските обврски.
Ако Комисијата оцени дека проблемот и понатаму постои, може да испрати образложено мислење. Доколку ни по таа фаза нема усогласување, можно е случајот да биде упатен до Судот на правдата на Европската Унија. Самиот механизам е редовен дел од институционалниот систем на ЕУ и се применува кон сите земји членки кога Комисијата смета дека европското право не е правилно или навремено применето.
Пораката од Брисел: членството значи и обврска за примена на европското право
Петте нови постапки покажуваат колку широк опсег има европското законодавство – од финансискиот систем и безбедноста на граѓаните, преку потрошувачките права и животната средина, до новите технологии во енергетиката.
За Бугарија непосредната задача е во рокот што го постави Европската комисија да покаже како ќе ги отстрани утврдените недостатоци. За Европската Унија, пак, постапките се дел од механизмот со кој се настојува правилата договорени на европско ниво да важат подеднакво во сите земји членки.
