Заклучно со вчерашнот ден во Македонија се потврдени 13 случаи на западнонилска треска. 10 пациенти се хоспитализирани на Универзитетската клиника за инфективни болести и фебрилни состојби, а 3 се во критична здравствена состојба. Во истото здравствено соопштение пристигна и поохрабрувачка бројка од Гостивар – 36 нови прегледи за еден ден, речиси двојно помалку од претходно.
Двете информации се сериозни, но не смеат да се читаат како една епидемиолошка приказна. Западнонилската треска е вирусна инфекција што најчесто се пренесува преку убод од заразен комарец. Прегледите во Гостивар се поврзани со одделната локална здравствена состојба околу водоснабдувањето. Во објавените информации нема индикација дека случаите на западнонилска треска произлегуваат од гостиварската криза.
Од 11 на 13 потврдени случаи за неколку дена
Најновата бројка покажува дека сезоната на вирусот Западен Нил влегува во посериозна фаза. Паноптикум неодамна објави дека бројот на евидентирани случаи се искачил на 11 заболени од западнонилска треска. Заклучно со 30. јули потврдени се уште два случаја, со што вкупниот број достигна 13.
Поради епидемиолошката состојба и стручната процена на ризикот Министерството за здравство го задолжило Центарот за јавно здравје – Скопје да спроведе дополнителна земјена адултицидна дезинсекција, односно третман насочен кон возрасните комарци. Вонредната дезинсекција била спроведена во текот на ноќта како дополнителна мерка за намалување на можноста за ширење на инфекцијата.
Зголемувањето на бројот не е причина за хаотична паника, но ја менува тежината на предупредувањето. Комарците повеќе не се само летна непријатност. Како што веќе покажа анализата на Паноптикум за болестите што ги пренесуваат комарците, нивната контрола станува прашање на јавно здравје, локална инфраструктура и навремена реакција на институциите.
Повеќето заразени немаат симптоми
Вирусот Западен Нил природно циркулира меѓу птиците и комарците, а луѓето најчесто се заразуваат преку убод од инфициран комарец од родот Culex. Овој вид е широко распространет и во Македонија. Вирусот не се пренесува преку допир, разговор, престој во иста просторија или друг вообичаен контакт меѓу луѓето.
Според Светската здравствена организација, приближно 70% до 80% од заразените не развиваат никакви симптоми. Кај останатите може да се појават покачена температура, главоболка, замор, болки во телото, мачнина, повраќање, осип или зголемени лимфни јазли.
Мал дел од заразените развиваат тешка, невроинвазивна форма на болеста, која може да предизвика воспаление на мозокот или мозочните обвивки. Висока температура, вкочанет врат, дезориентација, тресење, конвулзии, изразена мускулна слабост, парализа или нарушување на свеста бараат итна лекарска процена. Ризикот од сериозна клиничка слика е поголем кај повозрасните лица и кај луѓето со ослабен имунитет.
За луѓето нема одобрена вакцина, ниту специфичен антивирусен лек против западнонилската треска. Терапијата е насочена кон ублажување на симптомите, одржување на организмот и болничко лекување кај потешките случаи.
Грција регистрира 42 случаја и четири смртни исходи
Регионалната слика покажува дека Македонија не е изолиран случај. Според неделниот извештај на грчката Национална организација за јавно здравје, до 29. јули во Грција биле потврдени 42 локално стекнати инфекции. Кај 37 пациенти се развила невроинвазивна форма на болеста, додека петмина имале поблаги симптоми. Во една недела биле пријавени 21 нов случај.
Во истиот период биле регистрирани 4 смртни исходи, сите кај лица постари од 65 години. Најинтензивна циркулација е забележана во областа Атика, но случаи има и во Тесалија и Централна Македонија. Грчките здравствени власти очекуваат откривање нови инфекции во текот на сезоната.
Пред само една седмица, во текстот „Западнонилската треска се враќа на Балканот“, беа евидентирани пет случаи во Македонија и 21 во Грција. Брзата промена на бројките потврдува дека неделните извештаи не се формалност, туку снимка на активна и променлива сезона.
Во Гостивар 36 нови прегледи и четворица хоспитализирани
Паралелно со информациите за западнонилската треска, Министерството за здравство објави дека во Општата болница и во Здравствениот дом во Гостивар на 30. јули биле извршени 36 прегледи. Претходниот ден биле регистрирани 73, што претставува намалување за 37 пациенти. Четири лица и натаму се на болничко лекување.
Од почетокот на епидемиолошкото следење на 14. јули, во двете здравствени установи биле извршени вкупно 4.483 први прегледи. До надлежните институции биле доставени 1.014 формални пријави за заразна болест, а обработени се 706 епидемиолошки анкети, односно околу 70 проценти од пријавите.
Намалувањето на дневниот број прегледи е позитивен сигнал, но не е доволно за кризата да се прогласи за завршена. Паноптикум веќе посочи дека гостиварската криза не е само прашање на водата, туку и на навременото предупредување, довербата во институциите и способноста граѓаните да добијат една јасна, проверлива информација.
Заштитата започнува со отстранување на застоената вода
Дезинсекцијата е неопходна, но не може да ја замени секојдневната превенција. Вода насобрана во саксии, кофи, буриња, затнати олуци, стари гуми и садови во дворовите создава услови за размножување на комарците. Таквите места треба редовно да се празнат, чистат или покриваат.
При престој на отворено, особено во самрак и во раните утрински часови, се препорачуваат репеленти употребени според упатството, облека што покрива поголем дел од кожата и заштитни мрежи на прозорците и вратите. Светската здравствена организација нагласува дека отстранувањето на застоената вода околу домовите е една од основните мерки за намалување на ризикот.
Македонија во моментов се соочува со две различни здравствени состојби: сезонско ширење на вирус што го пренесуваат комарците и локална криза во Гостивар, каде што бројот на нови пациенти се намалува. Тие не треба вештачки да се спојуваат, но ниту да се релативизираат. Прецизната информација е исто толку важна колку и медицинската мерка – затоа што граѓаните можат да се заштитат само кога јасно знаат од што се штитат.
