Добриот дом не мора да изгледа како да никој не живее во него. Книгата оставена покрај фотелјата, детскиот цртеж на фрижидерот и омилената керамичка чинија на полицата не се грешки во ентериерот. Тие се траги од живот.
Проблемот почнува кога окото веќе нема каде да се одмори. Кога секоја површина е исполнета, секој ѕид зборува, секоја полица покажува нешто, а предметите што секојдневно ги користиме немаат свое место. Тогаш домот може да изгледа немирно дури и кога е чист.
Решението не е нужно минимализам. Многу семејства ниту го сакаат, ниту реално можат да живеат со три предмети во дневната соба. Многу покорисно е да создадеме визуелна хиерархија – да одлучиме што сакаме да гледаме, а што едноставно сакаме лесно да го пронајдеме.
Нередот не е исто што и животот во домот
Современите фотографии на ентериери понекогаш создаваат чудно очекување: домот треба постојано да изгледа како непосредно пред фотографирање. Работната маса без хартија, кујната без апарат, детската соба без играчка.
Таквиот простор може да биде визуелно привлечен, но тоа не е единствената мерка за добар ентериер.
Семејниот дом има предмети. Прашањето е дали тие се организирани според животот што се одвива во него.
Ако клучевите секогаш завршуваат на кујнската маса, можеби проблемот не е недисциплина, туку недостиг од место за нив покрај влезот. Ако играчките секоја вечер се носат низ целиот стан, можеби складирањето е премногу далеку од местото каде што децата си играат.
Добриот ентериер ги набљудува овие навики наместо да се обидува да ги сокрие.
Зошто премногу визуелни информации нè заморуваат?
Нашето внимание не е неограничено. Кога повеќе визуелни стимули се појавуваат истовремено, тие меѓусебно се натпреваруваат за обработка. Истражувањата на визуелното внимание покажуваат дека истовременото присуство на повеќе конкурентни стимули може да го отежне насочувањето на вниманието.
Тоа не значи дека шарена полица автоматски предизвикува стрес или дека домот треба да биде празен. Но помага да разбереме зошто просторија исполнета со десетици мали предмети, кабли, амбалажи, отворени полици и различни бои може да ни делува понемирно од простор со јасна организација.
Интересно е и истражувањето на Дарби Саксби и Рена Репети, кое ги анализирало начините на кои луѓето ги опишуваат своите домови. Кај дел од испитаничките, јазикот што го нагласувал домот како натрупан и недовршен бил поврзан со понеповолни дневни обрасци на расположение и кортизол. Студијата е мала и не докажува дека самиот неред е причина за стрес, но укажува дека начинот на кој го доживуваме сопствениот дом има значење.
Тоа е доволна причина ентериерот да не го гледаме само како декоративна задача.
Прво расчистете ги површините што постојано ги гледате
Не мора целиот стан да го преуредите за еден викенд. Највидливата промена често почнува од неколку хоризонтални површини.
Кујнската работна плоча, трпезариската маса, комодата во дневната соба и просторот покрај влезот се местата што најлесно собираат предмети. Нивната функција постепено исчезнува под сметки, полначи, клучеви, пошта, играчки и работи што „само привремено“ сме ги оставиле таму.
Добрата организација не бара тие површини да бидат целосно празни. Потребно е да има јасна граница. На комодата може да останат ламбата, една фотографија и керамички сад за ситници. Сè друго треба да има место што не зависи од секојдневна импровизација.
Така не го отстрануваме карактерот од домот. Го правиме повидлив.
Затвореното складирање е потценета алатка
Отворените полици изгледаат лесно и привлечно, но бараат дисциплина. Секој предмет на нив станува дел од визуелната композиција.
Затоа дом во кој живее семејство обично добива повеќе од комбинација на отворено и затворено складирање отколку од ѕид целосно исполнет со полици.
Книгите што сакаме да ги гледаме може да останат отворени. Каблите, резервните батерии, документите, детските материјали за цртање и десетиците секојдневни ситници не мора да учествуваат во декорацијата.
Ова е особено важно во мали станови, каде што истите предмети ги гледаме од повеќе позиции. Затворен плакар во боја блиска до ѕидот може визуелно да биде многу помирен од повеќе мали комоди, кошници и полици распоредени низ просторијата.
Не секој ѕид бара декорација
Празниот простор често погрешно го доживуваме како нешто незавршено. Купуваме слика за празниот ѕид, вазна за празниот агол и уште една полица затоа што над софата „нешто недостига“.
Во ентериерот, меѓутоа, празнината има функција. Таа му овозможува на окото да препознае што е важно.
Ако на еден ѕид имате голема слика, можеби соседниот не бара ништо. Ако библиотеката е богата со книги и предмети, масичката пред неа може да биде едноставна. Ако тепихот има силен дезен, перничињата не мора да се натпреваруваат со него.
Станува збор за визуелен ритам, не за правило дека сè треба да биде беж и незабележливо.
Домот треба да има места каде што животот „слетува“
Најуспешната организација не е онаа што бара постојано дисциплинирање, туку онаа што го следи движењето низ домот.
Покрај влезот треба да има место за клучевите, торбата и обувките што се користат секој ден. Во близина на софата може да има кошница за ќебињата. Детските играчки треба да се складираат таму каде што најчесто се употребуваат, а не во плакар на другиот крај од станот.
Кога складирањето е логично, расчистувањето престанува да биде посебен проект. Станува кратко враќање на предметите таму каде што природно припаѓаат.
Во семејниот дом тоа е многу поважно од идеалната фотографија.
Не ги отстранувајте предметите што му даваат идентитет на домот
Постои важна разлика меѓу визуелен неред и личен карактер.
Старата семејна фотографија, книгите со белешки на маргините, детскиот цртеж или предмет донесен од патување можеби немаат вредност за дизајнерско списание, но можат да имаат огромна вредност за луѓето што живеат во домот.
Истражувањата за односот меѓу натрупаноста, чувството за дом и субјективната благосостојба не покажуваат едноставна формула според која помалку предмети секогаш значат поголемо задоволство. Една понова студија токму затоа ја разгледува сложената врска меѓу предметите, психолошкото чувство за дом и благосостојбата.
Целта, значи, не е домот да остане без траги од минатото. Целта е тие траги да не бидат изгубени во море од случајни предмети.
Помалку визуелен шум, повеќе простор за живот
Мирниот ентериер не зависи од квадратурата, цената на мебелот или од тоа дали го следиме последниот тренд. Тој започнува кога просторот станува разбирлив.
Знаеме каде ги оставаме работите. Знаеме каде се одмораме. Имаме површина на која навистина можеме да работиме, маса на која навистина можеме да јадеме и полица на која предметите што ни значат нешто можат да се забележат.
Домот не треба да изгледа празно за да биде смирен. Напротив, може да биде исполнет со книги, фотографии, растенија и семејни спомени. Потребно е само сите тие да добијат малку простор околу себе.
Тогаш редот престанува да биде естетска опсесија. Станува тивка инфраструктура на секојдневието.
