Документарниот филм „Добри луѓе“ на Милчо Манчевски вечерва ја имаше својата македонска фестивалска премиера на „МакеДокс“ во Куршумли ан, пред распродадена публика. Во исто време интересот за филмот во Кочани донесе уште два термина – бесплатни проекции утре и задутре во 19 часот во Центарот за култура „Бели мугри“, а од 26. август „Добри луѓе“ ќе се прикажува и во скопскиот „Синеплекс“.
Така, само една недела по светската премиера во Сараево филмот за пожарот во дискотеката „Пулс“ и за луѓето што ја преживеаја трагедијата влегува во непосредна средба со домашната публика. Тоа е особено чувствителна средба во Кочани, каде што приказните од филмот не се далечна документарна тема, туку дел од животот на градот.
Сведоштвата се во центарот, не реконструкцијата
Флеш:
„Добри луѓе“ е снимен само еден месец по пожарот од 16. март 2025. година во кој загинаа 63 лица. Манчевски ја насочува камерата кон преживеаните, кон семејствата на загинатите и кон луѓето што во ноќта на пожарот се обидувале да помогнат и да спасат животи. Наместо спектакуларна реконструкција на трагедијата, филмот се потпира врз нивните непосредни сведоштва и лични искуства.
Токму таквиот пристап го издвојува филмот. Во официјалната програма на Сараевскиот филмски фестивал „Добри луѓе“ е опишан како воздржано соочување со тагата, преживувањето и човечката поврзаност, при што луѓето пред камерата не се претвораат во симболи на несреќата, туку остануваат личности со сопствени гласови и судбини. Филмот трае 86 минути и е првиот документарец на Манчевски во неговата долгометражна филмографија.
И насловот ја открива авторската насока. „Хероите не се војсководците, туку добрите луѓе“, вели Манчевски. Во тие неколку збора е собрана и идејата на документарецот – вниманието да се тргне од големите толкувања и да се задржи кај луѓето што во момент на хаос реагирале со солидарност, помош и лична храброст.
Од светската премиера во Сараево до Куршумли ан
Светската премиера на „Добри луѓе“ се одржа на 16. август на 32. Сараевски филмски фестивал, каде што филмот беше вклучен во официјалната натпреварувачка програма за долгометражен документарен филм. Македонската фестивалска премиера следува само седум дена подоцна, на „МакеДокс“, а распродадените билети во Куршумли ан покажаа дека интересот на домашната публика е голем уште пред првата скопска проекција.
Кочани има посебно место во патот на филмот. Првата проекција во Центарот за култура „Бели мугри“ беше организирана на 22. август, при што приоритет за присуство им беше даден на повредените и на семејствата на загинатите. Салата се исполнила за кратко време, по што Центарот најави уште две бесплатни проекции – на 24. и 25. август, двете со почеток во 19 часот. Доколку интересот продолжи, најавена е можност и за дополнителни термини.
Проекциите стануваат и форма на помош
Од 26. август „Добри луѓе“ влегува и во програмата на „Синеплекс“ во Скопје. На иницијатива на Манчевски и во соработка со киното најавено е дека целиот приход од билетите ќе биде дониран преку Support Kocani за помош на луѓето погодени од трагедијата. Пред проекциите ќе биде прикажуван и QR-код преку кој гледачите ќе можат дополнително да донираат.
Со тоа патот на филмот добива уште едно значење. Публиката не останува само гледач на туѓо сведоштво, туку добива можност вниманието што го создава филмот да го претвори во конкретна поддршка. За приказна создадена околу преживеаните, семејствата и луѓето што помагале таквата врска меѓу филмот и заедницата е природно продолжение на она што „Добри луѓе“ го поставува пред камерата.
Од Сараево преку Куршумли ан до Кочани и редовните кино-проекции во Скопје, „Добри луѓе“ сега излегува од фестивалскиот контекст и почнува да живее пред поширока публика. Во средиштето остануваат гласовите на луѓето кои трагедијата не ја знаат од вестите – туку ја носат со себе.
