fbpx Прескокни до главната содржина Opens in a new tab

Се случи на денешен ден – 6 август: Хирошима, Вевчани, гласачките права и слетувањето на Марс

Се случи на денешен ден - 6 август: Хирошима, Вевчани, гласачките права и слетувањето на Марс

Шести август ги поврзува независноста, науката, уметноста, граѓанските права и отпорот против политичката самоволност. На истиот датум биле родени Александер Флеминг и Енди Ворхол, Хирошима го доживеала првиот атомски напад во историјата, Вевчани ги бранело своите извори, а „Кјуриосити“ слетал на Марс.

1825 – Боливија ја прогласи независноста

На 6 август 1825 година во Чукисака била прогласена независноста на Боливија. Одлуката дошла по долготрајните војни за ослободување на Јужна Америка од шпанската колонијална власт. Новата држава била создадена на територијата позната како Горен Перу и го добила името во чест на Симон Боливар. Во ослободителниот процес важна улога имал и војсководецот Антонио Хосе де Сукре, по кого подоцна бил именуван уставниот главен град. Боливиското Министерство за надворешни работи го наведува 6 август 1825 година како датум кога земјата била прогласена за слободна и независна.

1881 – Роден е Александер Флеминг

На 6 август 1881 година во Лохфилд, во близина на Дарвел во Шкотска, е роден лекарот и микробиолог Александер Флеминг. Во 1928 година тој забележал дека една мувла го спречува растот на бактериите во лабораториски сад и активната супстанција ја нарекол пеницилин. Откритието не станало веднаш широко употреблив лек, бидејќи биле потребни дополнителни истражувања и развој на постапка за масовно производство. За откривањето на пеницилинот и неговото дејство врз заразните заболувања, Флеминг во 1945 година ја поделил Нобеловата награда со Хауард Флори и Ернст Чејн. Неговата работа го отворила времето на антибиотиците и е подлабоко обработена во прилогот на Паноптикум за Александер Флеминг и откритието на пеницилинот.

1928 – Роден е Енди Ворхол

На 6 август 1928 година во Питсбург е роден Енди Ворхол, со родено име Ендру Вархола. Потекнувал од работничко семејство на доселеници од карпаторусинско потекло и пред да стане познат уметник работел како комерцијален илустратор. Во шеесеттите години станал една од централните личности на поп-артот, користејќи слики од реклами, производи, весници и славни личности. Неговите дела со конзерви за супа, Мерилин Монро и други масовно препознатливи мотиви ја избришале строгата граница меѓу галериската уметност и потрошувачката култура. Ворхол работел и со филм, фотографија, музика и издаваштво, претворајќи го сопственото ателје „Фабрика“ во едно од средиштата на њујоршката авангарда.

Прочитај и за ... >>  Малите сипаници се враќаат кога колективната заштита почнува да пука

1945 – Врз Хирошима е фрлена атомска бомба

На 6 август 1945 година, во 8 часот и 15 минути, американскиот бомбардер „Енола Геј“ фрлил атомска бомба врз јапонскиот град Хирошима. Тоа била првата атомска бомба употребена против население, а експлозијата, топлината, пожарите и радијацијата го уништиле градот и однеле огромен број човечки животи. Градот Хирошима проценува дека до крајот на 1945 година починале околу 140.000 луѓе, при што точниот број не може целосно да се утврди. Три дена подоцна била бомбардирана и Нагасаки, а Јапонија ја објавила капитулацијата на 15 август. Куполата на атомската бомба денес е зачувана како светски споменик и опомена за разорната сила на нуклеарното оружје, додека контекстот на последните воени ултиматуми е споменат и во прилогот за настаните од 26 јули и Потсдамската декларација.

1962 – Јамајка стана независна држава

На 6 август 1962 година Јамајка стекнала независност по повеќе од три века британска колонијална власт. На истиот датум стапил во сила и јамајканскиот Устав, со кој биле воспоставени институциите на самостојната држава. Прв премиер станал Александер Бустаманте, еден од водечките политички дејци во процесот на осамостојување. Независноста не ги отстранила економските и општествените последици од ропството и колонијализмот, но ѝ овозможила на земјата самостојно да го гради својот политички и културен идентитет. Во следните години Јамајка ќе стане светски препознатлива и преку реге-музиката, која маргината ја претвори во глобален глас.

1965 – Потпишан е Законот за гласачки права во САД

На 6 август 1965 година американскиот претседател Линдон Џонсон го потпишал Законот за гласачки права. Законот бил донесен по децении во кои афроамериканските граѓани, особено во јужните сојузни држави, биле спречувани да гласаат преку тестови за писменост, административни пречки, закани и насилство. Со него биле забранети дискриминаторските изборни практики и била овозможена федерална контрола во областите со историја на изборна дискриминација. Неговото донесување било поврзано со поширокото движење за граѓански права и со протестите во Селма, каде борбата за право на глас станала национално прашање. Законот не ја завршил борбата за политичка еднаквост, но создал еден од најважните правни инструменти за заштита на гласачкото право во американската историја.

Прочитај и за ... >>  Непоправлив пушач

1987 – Почна отпорот што остана запаметен како Вевчанскиот случај

На 5 и 6 август 1987 година во Вевчани започнал отпорот против поставувањето цевки со кои требало да се зафати вода од Вевчанските извори. Мештаните се спротивставиле откако забележале дека се поставуваат цевки со поголем пречник од претходно договорениот, стравувајќи дека селото ќе остане без доволно вода. Значајна улога во првичниот отпор имале вевчанските жени, бидејќи голем дел од мажите во тој период биле на печалба. Немирите кулминирале на 7 август, кога специјалната полиција употребила електрични палки, а дел од жителите биле уапсени. Вевчанскиот случај прераснал во долготрајна борба против политичката самоволност и останал еден од најпрепознатливите примери на локален граѓански отпор во Македонија, со порака дека водните ресурси се богатство што мора да се штити.

2012 – „Кјуриосити“ успешно слета на Марс

На 6 август 2012 година роверот „Кјуриосити“ на НАСА успешно слетал во кратерот Гејл на Марс. Слетувањето било изведено со сложен систем познат како „небесен кран“, кој со ракетен погон го спуштил роверот на површината. „Кјуриосити“ бил значително поголем од претходните марсовски ровери и бил опремен како подвижна научна лабораторија. Неговата задача била да ги анализира карпите, почвата и атмосферските услови и да утврди дали Марс некогаш имал средина погодна за микробен живот. Мисијата ја продолжила долгата потрага по водата и можниот живот на Црвената планета, тема разработена и во текстот на Паноптикум за старото прашање дали животот оставил трага на Марс.

Шести август е датум на големи човечки спротивности. Во него се среќаваат лекот што спасува животи и оружјето што уништува градови, политичката независност и граѓанската дискриминација, локалниот отпор за вода и научната љубопитност што испраќа лабораторија на друга планета.

За авторот: Соња Димитровска

Креативен и стратешки дигитален маркетер, специјализирана за социјални медиуми и ефективни дигитални кампањи. Како акаунт менаџер, таа обезбедува јасна комуникација со клиентите и сигурна координација со тимот за постигнување мерливи резултати.

За повеќе написи од авторот кликни тука.

Важна напомена: Сите права се задржани. Не е дозволено какво било преземање, копирање, објавување или преработка на делови или цели содржини од овој портал без претходно одобрение од авторот, редакцијата и/или издавачот. За секоја повреда на авторските и сродните права, Паноптикум го задржува правото да побара надомест и соодветна правна заштита.

Уредничка напомена: Во подготовката на содржината може да се користи дигитална/AI асистенција како помошна алатка за јазична, структурна, истражувачка или визуелна обработка. Финалниот текст е уреднички прегледан и објавен под одговорност на авторот и/или редакцијата. Главната илустрација на написот може да биде фотографија, авторска/архивска слика или AI-генерирана концептуална илустрација создадена за визуелна поддршка на текстот.