Германскиот канцелар Фридрих Мерц се соочува со сериозна криза на јавната доверба. Во анкета спроведена од институтот ИНСА за весникот „Билд“, 78% од испитаниците одговориле дека тој повеќе не е вистинската личност за канцеларската функција. Потврден одговор дале 14%, а 8% не се изјасниле.
Истражувањето е спроведено онлајн на 10. и 11. септември 2026. година, со 1.003 испитаници на возраст над 18 години. Според објавената методологија, статистичката толеранција изнесува околу 3,1%. Прашањето било дали Фридрих Мерц „сè уште е вистинскиот канцелар“. Затоа резултатот треба да се чита како оценка за неговото лидерство во овој момент, а не како гласање за оставка или прогноза за следните избори.
Незадоволство и меѓу гласачите на ЦДУ/ЦСУ
За Мерц особено неповолен е одговорот од гласачите на конзервативниот блок ЦДУ/ЦСУ. Меѓу нив, 58% оцениле дека тој не е вистинската личност за канцелар, додека 36% одговориле потврдно. Кога критиката доаѓа и од сопствената избирачка база, проблемот веќе не може да се објасни само со противење од опозицијата.
Во истото истражување, испитаниците биле прашани и за други политичари од конзервативниот блок. Како најсоодветен за водечка улога, 31% го посочиле лидерот на ЦСУ, Маркус Зедер; 20% го избрале премиерот на Северна Рајна-Вестфалија, Хендрик Вист, а 13% министерот за внатрешни работи Александер Добринт. Овие одговори не означуваат почеток на формална постапка за смена на канцеларот. Тие покажуваат дека во јавноста се споредува неговото лидерство со други фигури од истиот политички блок.
Друга анкета покажува незадоволство од целата влада
Резултатот на ИНСА не стои сам. Во септемвриското истражување „АРД-Дојчландтренд“, спроведено од „Инфратест димап“ меѓу 31. август и 2. септември, 84% од анкетираните изразиле незадоволство од работата на коалициската влада на ЦДУ/ЦСУ и СПД. Позитивна оценка дале 15%. Со работата на Мерц биле задоволни 13% од испитаниците, а со работата на вицеканцеларот Ларс Клингбајл — 22%.
Станува збор за две различни анкети со различни прашања: ИНСА прашувала дали Мерц е вистинската личност за канцелар, додека „АРД-Дојчландтренд“ ја мерел задоволноста од работата на канцеларот и владата. Нивните проценти не се директно споредливи. Сепак, заедно покажуваат широко незадоволство од политичкото раководство во Берлин.
„Инфратест димап“ бележи и дека во почетокот на септември ЦДУ/ЦСУ имала поддршка од 21% во прашањето како граѓаните би гласале на сојузни избори, наспроти 27% за Алтернатива за Германија. Тоа е одделен показател за партиските определби и не треба да се меша со личната оценка за канцеларот.
Притисок по изборите во Саксонија-Анхалт
Политичкиот контекст дополнително го зголемува значењето на анкетите. По изборите во Саксонија-Анхалт на 6. септември, на кои Алтернатива за Германија стана убедливо најсилна партија, „Инфратест димап“ спровел посебно истражување. Во него само околу еден од десет испитаници дал позитивна оценка за работата на сојузната влада, додека девет од десет изразиле критика. Мнозинство од оние што ја критикуваат коалицијата го насочиле незадоволството кон ЦДУ/ЦСУ.
Тоа истражување покажува и дека граѓаните не бараат нужно откажување од реформите: 59% се изјасниле за корекции на планираните социјални реформи, додека 13% сакале тие да се спроведат како што биле најавени. Податокот упатува на конкретен предизвик за владата — да објасни какви промени предлага и кого тие ќе погодат.
Партиската поддршка не е исто што и поддршка за лидерот
Падот на личниот рејтинг на Мерц не значи автоматски пад со иста големина за секој кандидат на ЦДУ/ЦСУ. Гласач може да се чувствува близок до партијата, а истовремено да биде незадоволен од начинот на кој канцеларот ја води владата. Токму затоа податокот дека мнозинство од анкетираните гласачи на Унијата имаат негативна оценка за Мерц заслужува посебно внимание.
И политичките последици не се однапред определени. Анкетата не одлучува кој ќе ја води владата, ниту сама по себе докажува дека ќе има промена на канцеларската функција. Но создава притисок врз Мерц да покаже резултати и да ја обнови довербата кај луѓето од кои неговата коалиција зависи.
За германската влада прашањето по овие истражувања не е само како да го подобри јавниот впечаток. Поважно е дали може да понуди убедлив одговор на незадоволството од управувањето и од најавените реформи. Следните анкети ќе покажат дали сегашните бројки се краткотраен израз на политичката напнатост или подолготрајна промена во односот на граѓаните кон канцеларот.
