Вештачката интелигенција долго ја замислувавме како нешто што живее во екран: прозорец на компјутер, апликација на телефон, поле за разговор во кое пишуваме прашање и добиваме одговор. Но следната голема преселба на AI нема да биде само во подобар модел, побрза апликација или попаметен асистент. Таа ќе биде многу поинтимна: од екранот кон телото.

Токму тоа го најавува новата насока на „Мета“. Според објавата на „Пари“, компанијата подготвува големо проширување на своето портфолио на носиви уреди со вештачка интелигенција: приврзок што снима разговори, неколку нови модели на паметни очила и можни претплатнички услуги поврзани со AI-асистентите. Дел од информациите се темелат на извештај на The Information, а важно е да се каже прецизно: „Мета“ официјално не го потврди развојот на таков приврзок.

Од паметни очила до приврзок што го памети денот

Ова не е ненадеен потег. Во декември 2025 година „Мета“ ја презеде Limitless, компанија позната по Pendant – мал уред што се носи на облека или околу вратот, снима разговори, ги претвора во транскрипти и создава резимеа што може да се пребаруваат. Reuters тогаш објави дека оваа аквизиција се вклопува во намерата на „Мета“ да гради AI-потрошувачки хардвер, а самата Limitless соопшти дека се приклучува кон визијата за AI-овозможени носиви уреди. :

Затоа можниот AI-приврзок не треба да се гледа како изолиран гаџет. Тој е логично продолжение на една поголема идеја: асистентот да не чека да го повикаме, туку постојано да биде до нас. Да слуша, бележи, препознава, сумира, потсетува. Да стане надворешна меморија, личен записничар, тивок сведок на секојдневието.

Тука технологијата станува возбудлива, но и непријатна. Уред што снима разговор не го снима само сопственикот. Тој ги допира и луѓето околу него: колеги, пријатели, роднини, случајни соговорници. Прашањето повеќе не е само „дали сакам AI да ми помогне да се сетам“, туку и „дали другите луѓе знаат дека стануваат дел од мојата дигитална меморија?“

Паметните очила се првиот масовен влез

Паралелно со шпекулациите за приврзокот, „Мета“ веќе го турка највидливиот дел од стратегијата: AI-паметните очила. На 23 јуни 2026 година „Мета“ и EssilorLuxottica најавија нова, поевтина линија паметни очила со почетна цена од 299 долари, изградена врз успехот на претходните Ray-Ban уреди, но овојпат со модели што не се врзани за брендовите Ray-Ban или Oakley. Reuters наведува дека новите очила доаѓаат со Meta AI, а компанијата веќе има силна позиција на пазарот на паметни очила.

Официјалната продавница на Meta AI Glasses веќе ги поставува овие уреди како очила за „лесна поврзаност“: камера, AI со кој може да се зборува, аудио, секојдневно користење и различни модели, вклучувајќи Ray-Ban Meta, Oakley Meta и Meta Ray-Ban Display.

Со други зборови, „Мета“ не сака AI само во разговорна апликација. Сака AI што гледа каде гледаме, слуша што слушаме, одговара додека се движиме и се вградува во обичниот гест на денот. Тоа е пресврт од „користам технологија“ кон „технологијата ме придружува“.

Големата амбиција има и голема цена

Овој потег не е само технолошки, туку и финансиски ризичен. Reality Labs, одделот на „Мета“ за виртуелна и проширена реалност, хардвер, софтвер и содржини, во 2025 година забележал оперативна загуба од 19,193 милијарди долари. Во исто време, „Мета“ за 2026 година очекува капитални расходи од 115 до 135 милијарди долари, меѓу другото поради инвестиции поврзани со Meta Superintelligence Labs и основниот бизнис.

Тоа значи дека носивите AI-уреди не се каприц на технолошка компанија што експериментира со иднината. Тие се дел од огромен облог: ако телефонот беше центарот на последните петнаесет години, следната платформа можеби ќе биде нешто што го носиме на лицето, на телото, на облеката. А кој ќе ја контролира таа платформа, ќе контролира и голем дел од секојдневниот пристап до AI.

Оваа тема природно се надоврзува на паноптикумскиот текст „Кога вештачката интелигенција ќе слезе од екранот“. Таму прашањето беше поставено како иднина на физичката AI. Овде веќе гледаме прва, секојдневна верзија на тој премин: не робот во кујна, туку очила, микрофон, приврзок, асистент што живее во нашето непосредно поле на движење.

Носивата AI ја менува границата на приватноста

Најважното прашање не е дали овие уреди ќе бидат корисни. Ќе бидат. Ќе им помагаат на луѓето да бележат состаноци, да преведуваат, да препознаваат предмети, да фотографираат без телефон, да добиваат кратки резимеа од денот, да управуваат со работни задачи и да имаат личен асистент кој не е врзан за екран.

Прашањето е поостро: што се случува кога секојдневниот живот станува материјал за обработка? Кога разговорот не е само разговор, туку податок. Кога погледот не е само поглед, туку потенцијална слика. Кога сеќавањето не е само човечко, туку пребарлива архива.

Limitless веќе им понуди на корисниците можност да извезат или избришат податоци, а по преземањето соопшти и промени во регионалната достапност и условите за постојните корисници. Тоа покажува дека кај ваквите уреди приватноста не е споредна функција, туку централно прашање на доверба.

Од социјална мрежа кон лична инфраструктура

„Мета“ почна како компанија што го организираше социјалниот живот преку екран. Facebook, Instagram, Messenger и WhatsApp ја направија човечката комуникација масовна, брза и комерцијално мерлива. Сега амбицијата е поинаква: не само да бидеме на платформата, туку платформата да биде со нас.

Тоа е многу подлабока промена. Социјалната мрежа бараше да се најавиме. Носивата AI сака да биде постојано присутна. Социјалната мрежа ги претвораше објавите, фотографиите и реакциите во податоци. Носивата AI може да ги претвори гласот, околината, движењето и погледот во податоци. Разликата не е техничка, туку цивилизациска.

Во тоа се крие и новата форма на моќ: компанијата што ќе го освои уредот што го носиме на себе, нема да биде само посредник меѓу нас и информациите. Таа ќе биде посредник меѓу нас и сопственото секојдневие.

Корисноста не ја укинува претпазливоста

Нема смисла да се демонизира секој нов уред. Паметните очила можат да им помогнат на луѓе со оштетен вид, на патници, преведувачи, новинари, лекари, инженери, наставници, работници на терен. AI-приврзокот може да биде корисен за луѓе што имаат премногу информации, забораваат детали или работат во средини во кои документацијата е важна.

Но токму затоа треба сериозно да се зборува за правилата. Кој знае дека се снима? Каде се чуваат податоците? Кој има пристап? Дали разговорот може да се користи за тренинг на модели? Како се брише? Што се случува со луѓето што никогаш не дале согласност, а сепак завршиле во нечија дигитална архива?

Ова не е технофобија. Ова е нормална зрелост пред технологија што станува премногу интимна за да ја оставиме само на маркетингот.

AI ќе стане блиска, а токму тоа ја прави опасно важна

Следната фаза на вештачката интелигенција нема да биде спектакуларна само затоа што моделите ќе бидат попаметни. Ќе биде спектакуларна затоа што AI ќе стане поблиска: во очилата, во слушалката, на облеката, во автомобилот, во домот, во работниот простор. Таа ќе се обиде да биде помалку алатка, а повеќе придружник.

Затоа приказната за „Мета“ не е само приказна за нов приврзок или нови очила. Таа е приказна за границата меѓу помош и надзор, меѓу меморија и архивирање, меѓу удобност и зависност, меѓу личен асистент и корпоративен посредник во нашето секојдневие.

Ако телефонот нè научи да живееме со екран во рака, носивата AI ќе нè учи да живееме со алгоритам до телото. Прашањето не е дали тоа ќе дојде. Прашањето е дали ќе го пречекаме како корисници што се воодушевуваат – или како граѓани што знаат да прашаат што точно им се става на лице, на облека и во живот.