Постојат текстови што кружат со години, се прераскажуваат од уста на уста, се копираат од форум на форум и секогаш звучат исто: шокантно, забавно и малку неверојатно. Овој е токму таков. И не го пишувам за да те шокирам по секоја цена, туку за да те натерам да застанеш за момент и да се запрашаш каде завршува реалниот закон, каде почнува митот, и зошто токму сексот е темата околу која човештвото најмногу сака да измислува, преувеличува и морализира.
Еве сосема мал избор од сѐ она што е забането или допуштено во и околу сексот со закон, вера и обичаи во некои држави – или барем така се тврди во популарната култура. Денес, со малку дистанца и со помош на современи извори, мора да направиме една важна корекција: добар дел од овие „факти“ се мешавина од вистински застарени закони, погрешни толкувања и урбани легенди кои одамна се демантирани.
Закон, мит и човечка фантазија
На пример, тврдењето дека во Либан на мажите им е дозволен сексуален однос со животни, но само со женки, не е дел од актуелното либанско законодавство. Слични приказни често потекнуваат од погрешно интерпретирани колонијални или верски текстови, а денес ваквите дејства се кривично дело во практично сите современи правни системи. Вакви митови детално се разобличени на сајтови како Snopes, особено во анализата за т.н. „bizarre sex laws“, каде јасно се покажува како настанале и зошто не се точни.
И приказната за Бахреин, каде машки лекар наводно смее да прегледува женски гениталии само преку огледало, е дел од истата категорија. Реалноста е дека медицинската пракса во Бахреин, како и во другите земји од регионот, е регулирана со јасни здравствени и етички стандарди, а не со вакви апсурдни правила. Овој пример често се наведува и во анализа на BBC за митови поврзани со исламското право и секојдневниот живот.
Цензурата како морална паника
Непал, Бангладеш и Макао често се спомнуваат како земји каде е забрането прикажување на симулиран сексуален чин, па дури и бакнеж на филм. Вистината е посуптилна: во овие држави постојат строги закони за цензура, особено во националните медиуми, но апсолутна забрана каква што се опишува во овие листи не постои. Современите стриминг платформи и меѓународни фестивали одамна ги релативизираа ваквите ограничувања, што може да се провери и преку извештаите на Freedom House за медиумски слободи.
Тврдењето дека во Индонезија казна за мастурбација е отсекување на главата е класичен пример за сензационализам. Индонезија има сложен правен систем со секуларни и верски елементи, но ваква казна не постои во националното законодавство. Ова е уште еден мит што редовно се појавува во листи со „најлуди закони“, а е детално демантиран во правни анализи на Reuters.
Америка и фабриката за бизарности
САД се вистински рај за вакви приказни. Од забрани за секс со риби во Минесота, преку обврзни кондоми во Невада, до тоа дека во Вашингтон е противзаконски секс со девица – повеќето од овие „закони“ се или одамна укинати, или никогаш не постоеле, или се однесувале на сосема специфични историски контексти. Универзитетските правни факултети во САД често ги користат овие примери како студии на случај за тоа како настануваат правни митови, што е обработено и во публикации на Harvard Law Review.
Казни, вера и страв
Листите што наводно потекнуваат од германското списание Welt, со драстични казни за хомосексуалност, орален или анален секс, исто така бараат внимателно читање. Некои од наведените држави навистина имаат строги закони инспирирани од верски норми, но казните често се многу поразлични од сензационалните формулации што кружат на интернет. Актуелни и проверени податоци за оваа тема редовно објавува Amnesty International, каде јасно се разграничува што е закон, што е пракса, а што е пропаганда.
Зошто ни се потребни вакви приказни?
Можеби најважното прашање не е дали секоја од овие бизарности е точна, туку зошто толку лесно ги прифаќаме. Сексот, повеќе од која било друга тема, е поле на колективни стравови, фантазии и морални паники. Кога зборуваме за „другите“, за далечните земји и нивните „чудни“ правила, всушност зборуваме за себе, за сопствените граници и табуа.
И токму затоа, ваквите текстови се корисни само ако ги читаме со критичка дистанца. Не како збирка на шокантни факти, туку како огледало на начинот на кој општествата ја користат сексуалноста како алатка за контрола, страв и идентификација.
