Балканот денеска се најде во необична временска слика – утрински температури што на места повеќе прилегаат на доцна пролет, силен јужен ветер, а само неколку часа подоцна пристигнување на постуден воздух, дожд и можност за снег на повисоките делови од регионот. Во Македонија денеска температурите достигнуваат до околу 25 степени, но од сабота започнува заладување, особено во северните делови.
Важно е сепак да се разграничи регионалната сензација од прогнозата за Македонија. Најавите за снег уште во текот на вечерта се однесуваат пред сè на планините во западна, југозападна и јужна Србија. За Македонија во актуелната прогноза нема потврдена најава за снег во градовите и пониските места – се очекуваат дожд, силен ветер и постепен пад на температурите.
Македонија денеска со температури далеку над ноемврискиот просек
Според прогнозата на УХМР, денешниов ден носи променлива облачност со сончеви периоди и повремени локални врнежи од дожд. Највпечатлив е јужниот ветер, кој на одделни места може да надмине 80 километри на час. Дневните температури ќе се движат приближно од 18 до 25 степени, а во Скопје се очекуваат околу 24 степени.
Високи и утринските вредности: во 7 часот во Струмица беа измерени 19,1 степени, во Скопје-Петровец 18,6, во Виница 18,3, а во Штип 18 степени. Таквите температури се невообичаено високи за средината на ноември и се резултат на изразеното јужно струење што носи топол воздух кон Балканот.
Од утре-сабота, 14. ноември сликата почнува да се менува. Според прогнозата на УХМР, навлегување на постудена воздушна маса од север ќе предизвика пад на температурите, најпрво поизразен во северните делови на Македонија. Во следните денови се очекува променливо облачно време со периодични локални врнежи и услови за утринска магла во дел од котлините.
Во Србија разлика од летни температури до снег на планините
Уште поизразен е пресвртот северно од Македонија. Во Србија рано изутрината во Ваљево биле измерени 23 степени, а во дел од западна Србија температурите подоцна се искачиле и до 24 степени. Во исто време студениот фронт веќе навлегувал на северот, каде температурите нагло се намалувале.
Републичкиот хидрометеоролошки завод на Србија за денеска најавува температури до 25 степени во потоплите предели, дожд и локални врнежи со грмежи со преминувањето на фронтот, а потоа осетно заладување. Во сабота ќе биде значително постудено, а неделното утро на места може да донесе и слаб мраз.
Регионалните метеоролошки извештаи отвораат можност дождот во текот на вечерта и ноќта да премине во снег на планините во западна, југозападна и јужна Србија, вклучително и на Златибор. Тоа сепак не значи дека целиот Балкан влегува во снежен бран. Најновото официјално известување на српскиот РХМЗ е повнимателно и во прв план ги става дождот, падот на температурата и наглото заладување.
Дали зад сето ова стојат Ел Нињо и поларниот вртлог?
Во регионалните медиуми деновиве повторно се спојуваат две големи атмосферски приказни – исклучително силниот Ел Нињо и невообичаено раното нарушување на стратосферскиот поларен вртлог. Двете појави се реални, но не треба да се претворат во директно објаснување за секој студен фронт над Македонија или Србија.
Светската метеоролошка организација прогнозира натамошно засилување на Ел Нињо во периодот ноември 2026. – јануари 2027., со можен врв кон крајот на годината. Станува збор за глобален климатски фактор кој може да ја менува распределбата на температурите и врнежите во различни делови од светот, но не кажува дали во Скопје ќе врне снег на конкретен датум.
Истовремено, во стратосферата над Арктикот навистина е регистрирано исклучително рано слабеење и краткотрајно превртување на ветровите околу поларниот вртлог. Тоа е значаен метеоролошки настан, но неговото влијание врз времето близу земјината површина не е автоматско. Британскиот Met Office нагласува дека евентуалното пренесување на таквото нарушување кон пониските слоеви на атмосферата може да трае со недели и воопшто не мора да резултира со силен студ во одреден регион.
Затоа денешното заладување на Балканот не треба директно да се припишува на „распадот на поларниот вртлог“. Станува збор за конкретна промена во пониската атмосфера – преминување на фронт, промена на струењето и навлегување на постудена воздушна маса од север.
Што значи ова за Македонија во следните денови?
Најсигурниот дел од прогнозата во овој момент е падот на температурите по невообичаено топлиот петок. Периодот со вредности околу или над 20 степени завршува, а времето ќе стане посвежо, понестабилно и повлажно. Тоа не е исто што и почеток на вистинска зима.
За снег во пониските места на Македонија потребно е истовремено да се совпаднат доволно студена воздушна маса и систем со доволно влага. Во актуелната краткорочна прогноза такво сценарио засега не е потврдено. Оваа разлика е важна и во контекст на претходната анализа на Panoptikum за зимата 2026/2027 во Македонија: потопол сезонски просек не исклучува студени епизоди, но ниту еден краткотраен студен продор не ја определува целата зима.
Исто така, можноста за прв снег во Скопје во текот на ноември останува временски зависно сценарио, а не прогноза за овој викенд. Во следните 24 до 48 часа за Македонија поважни се силниот ветер, локалниот дожд и наглото опаѓање на температурите.
Значи, ноември за само еден ден ќе покаже две сосема различни лица: пролетни температури и силен јужен ветер, а потоа значително посвеж воздух. Снегот веќе може да се појави на дел од планините во регионот, но за Македонија засега најточната формулација е поедноставна – доаѓа заладување, не и потврден снежен бран.
