Што се одбележува денес
Православен верски календар 23 септември – на 23 септември 2026, среда, православната Црква го празнува споменот на светите маченички Минодора, Митродора и Нимфодора, три сестри од Витинија кои својот живот го посветиле на молитва и подвижништво, а подоцна маченички пострадале за христијанската вера. Според православниот верски календар на Denovi.mk за 23 септември, денот одговара на 10 септември по стар стил и е посен.
Главен спомен: Светите маченички Минодора, Митродора и Нимфодора
Дополнително: Благоверната царица Пулхерија; апостолите од Седумдесеттемина Апел, Лукиј и Климент; преподобен Павел Послушлив; старец Тихон Светогорец и други светители
Нов календар: 23 септември 2026
Стар календар: 10 септември
Три сестри што го избрале подвижничкиот живот
Минодора, Митродора и Нимфодора биле сестри од Витинија во Мала Азија. Според црковното предание, биле воспитани како христијанки и уште млади решиле да се оддалечат од градскиот живот. Се повлекле во осамено место и го посветиле секојдневието на молитва, пост и духовен подвиг. Нивната намера не била да стекнат слава или да привлечат следбеници, туку да живеат тивко и посветено.
Но нивниот живот постепено станал познат. Житието на светите Минодора, Митродора и Нимфодора објавено од Бигорскиот манастир раскажува дека кај сестрите почнале да доаѓаат болни луѓе, а преданието со нив ги поврзува и исцелувањата што се случувале преку нивните молитви. На тој начин нивното скриено подвижништво станало јавно познато.
За нив дознал и управителот Фронтон, кој наредил да бидат изведени пред него. Најнапред се обидел со ветувања да ги убеди да се откажат од животот што го избрале и од христијанската вера. Според житието, им нудел поинаква иднина – богатство, брак и место во светот што тие доброволно го оставиле зад себе. Кога видел дека убедувањето нема резултат, следувале закани и мачења.
Прва пострадала Минодора. Потоа пред нејзините сестри било поставено нејзиното тело, со надеж дека стравот ќе ги натера Митродора и Нимфодора да се откажат од верата. Тие останале на својот став и исто така маченички пострадале. Црковното предание го сместува нивното страдање во почетокот на IV век, во времето на големите прогони на христијаните.
Нивниот спомен има необична сила токму затоа што приказната започнува далеку од судниците и прогоните. Трите сестри најнапред избрале тишина, а не судир. Дури кога околностите ги извлекле од осаменоста, нивната вера станала јавно сведоштво. Во православната традиција затоа тие се паметат истовремено како подвижнички и како маченички.
Царицата Пулхерија – вера и власт во Константинопол
Православен верски календар 23 септември го одбележува и споменот на благоверната царица Пулхерија, една од позначајните личности на Источното Римско Царство во V век. Таа била ќерка на царот Аркадиј и сестра на Теодосиј II, а значителен дел од животот имала влијание врз државните и црковните работи во Константинопол.
Црковното предание особено ја памети по нејзината поддршка на православното учење и по улогата што ја имала околу свикувањето на Третиот вселенски собор во Ефес во 431 година. Бигорскиот календар ја поврзува и со изградбата на храмот на Пресвета Богородица во Влахерна, еден од најпознатите Богородични храмови на византискиот Константинопол. Пулхерија се упокоила во 453 година.
Нејзиното присуство во истиот календарски ден со трите маченички отвора сосема поинаква историска перспектива. Минодора, Митродора и Нимфодора живееле повлечено од светот, додека Пулхерија се наоѓала во самото средиште на империјалната власт. Сепак, црковното паметење ги поврзува преку нивната верност кон верата во многу различни животни околности.
Апостолите Апел, Лукиј и Климент
На 23 септември се споменуваат и апостолите од Седумдесеттемина Апел, Лукиј и Климент. Според црковното предание, тие припаѓале на поширокиот круг Христови ученици и подоцна учествувале во ширењето на христијанството во различни градови. Календарот на Бигорскиот манастир ги наведува заедно со главните спомени на 10 септември по стар стил.
Меѓу поновите подвижници што се споменуваат на овој датум е и старец Тихон Светогорец, кој поголем дел од својот монашки живот го поминал на Света Гора. Живеел исклучително строго и повлечено, а во светогорската традиција останал запаметен по молитвениот живот и духовното раководство. Се упокоил токму на 10 септември по стар стил во 1968 година.
Така, денешниот календар опфаќа широк временски распон – од ранохристијанските маченички и апостолските ученици, преку византиската царица Пулхерија, до светогорски подвижник од XX век. Во средиштето сепак остануваат трите сестри од Витинија, чија приказна потсетува дека духовната истрајност не секогаш започнува со големи јавни дела. Понекогаш започнува токму со одлуката човек доследно да го живее она во што верува.
Правило на постот
Се пости – пост на масло.
На 23 септември 2026 се паѓа среда. Denovi.mk го означува денот како посен, додека православниот верски календар на Бигорскиот манастир го прецизира правилото како пост на масло. Затоа, според православен верски календар 23 септември, денес се пости на масло.
