Односот помеѓу свекрвата и снаата отсекогаш бил чувствителна тема, но во последната деценија – со промените во семејната динамика, улогите на жените и концептот на приватност – тој станува уште покомплексен. Денес, кога младите брачни парови сѐ почесто се стремат кон јасни граници и автономија, дури и најдобронамерните постапки можат да се доживеат како притисок.
Современите истражувања од областа на психологијата и семејната социологија покажуваат дека конфликтите меѓу свекрвите и снаите ретко настануваат од злоба. Напротив – најчесто се производ на љубов, грижа и страв од губење на улогата. Но токму тие емоции, кога не се свесно канализирани, можат да создадат длабоки пукнатини во новоформираната брачна заедница.
Што покажуваат најновите истражувања за односот свекрва – снаа
Една од најцитираните долгорочни студии за брачните односи ја води Тери Орбух, психолог и истражувач на Универзитетот во Мичиген. Таа повеќе од 30 години го следи развојот на над илјада бракови, анализирајќи ги факторите што водат до стабилност или развод.
Според нејзините најнови заклучоци (ажурирани и релевантни и денес), токму односот со потесното семејство – особено со свекрвите – игра далеку поголема улога отколку што многумина претпоставуваат. Истражувањата покажуваат дека одредени повторувачки однесувања создаваат чувство на загрозеност, недоверба и емоционален притисок кај снаите.
Ненајавените посети – најчестата и најфаталната грешка
Според анализите на Орбух, ненајавените посети се убедливо најчестата грешка што ја прават свекрвите – и онаа што најбрзо создава отпор. Во современиот контекст, домот на брачниот пар не е само физички простор, туку безбедна зона, место за одмор, интимност и воспоставување сопствени правила.
„Доволно е едноставно да се јавите и да прашате дали моментот е соодветен“, советува Орбух. Таа нагласува дека чувството на контрола и избор е исклучително важно за секоја личност, а особено за жената која се обидува да изгради сопствено семејство. Дури и најмалата форма на почитување на границите значително го намалува потенцијалот за конфликт.
„Нарекувај ме мајка“ – желба што често создава непријатност
Втората честа грешка е инсистирањето свекрвата да биде нарекувана „мајка“. Иако оваа желба често произлегува од емотивна потреба за блискост, голем број снаи ја доживуваат како наметнување улога која не ја чувствуваат како природна.
Психолозите укажуваат дека односите не можат да се забрзаат со формули и зборови – тие се градат со време, доверба и искрена поврзаност. Кога формата ѝ претходи на суштината, резултатот често е дистанца, а не блискост.
Несаканите совети и критиката на внуците – тивок отров за односите
Давањето совети кои никој не ги побарал, особено кога станува збор за воспитување деца, е уште една точка на судир. Ситуацијата станува уште посензитивна кога свекрвата јавно или индиректно ги критикува внуците пред снаата.
Тери Аптер, психолог и авторка на книги за семејни односи, предупредува дека ваквото однесување испраќа двојна порака – дека децата не се доволно добри и дека родителите потфрлаат.
„Ако сакате да помогнете – бидете поддршка, не судија“, истакнува Аптер во своите анализи за modern family roles
(хиперлинк на зборот семејни односи кон Psychology Today)
Озборувањето – грешка што најдлабоко ја нарушува довербата
Третата, но можеби и најопасна грешка, е озборувањето на снаата пред други членови на семејството, особено пред сопствениот син. Иако често се оправдува како „искажување грижа“, ова однесување речиси секогаш резултира со нарушена доверба и поделби.
„Едноставно – не го правете тоа“, е јасната порака на Аптер. Синовите честопати молчат, но тоа не значи дека ситуацијата не остава траги врз бракот и семејната стабилност.
Решението е во искрен разговор и прифаќање на новите улоги
Она што ги обединува сите овие грешки е фактот дека тие најчесто се направени од љубов. Но љубовта без свесност може да биде подеднакво деструктивна како и негрижата.
Истражувањата покажуваат дека најздравиот чекор што може да го направи една свекрва е отворен, мирен и искрен разговор – без обвинувања, без одбрана, туку со едно едноставно прашање:
„Што можам да направам за да ни биде подобро на сите?“
