Кина ја забрзува трансформацијата на својот автомобилски сектор со цел до 2030. година таканаречените новоенергетски возила да учествуваат со околу 70% во продажбата на нови автомобили. Планот опфаќа целосно електрични возила и приклучни хибриди, а предвидува и значително поголема електрификација на товарниот сообраќај.
Новата цел е дел од пошироката стратегија на Пекинг за зацврстување на водечката позиција на Кина во автомобилската индустрија. Таа не се однесува само на намалување на употребата на фосилни горива, туку и на технолошкиот развој, производствената конкурентност, извозот и влијанието врз идните светски автомобилски стандарди.
До 70% електрифицирани автомобили
Според новата развојна рамка, до крајот на деценијата седум од десет новопродадени патнички автомобили во Кина треба да бидат целосно електрични или приклучни хибриди. За новите товарни возила е поставена цел од околу 40%.
Станува збор за значително повисоко ниво во споредба со целите од претходниот петгодишен период. Во планот од 2021. година беше предвидено новоенергетските возила до 2025. година да достигнат 20% од продажбата. Кинескиот пазар ја надмина таа граница многу порано и поубедливо од очекуваното.
Во 2025. година електричните и приклучните хибридни возила учествувале со приближно 54% во продажбата на нови автомобили во земјата, додека во август 2026. година нивното учество достигнало околу 65%. Поради тоа целта за 2030. година повеќе не изгледа како далечна амбиција, туку како продолжување на веќе длабоко започната пазарна промена.
Кина сака поголемо влијание врз светската автомобилска индустрија
Пекинг очекува неколку домашни автомобилски групации до 2030. година да се најдат меѓу десетте најголеми производители во светот. Кинеските компании веќе имаат силно присуство на домашниот и на меѓународниот пазар, особено во производството на електрични возила, батерии и придружна технологија.
Компании како BYD, SAIC и Geely веќе се вбројуваат меѓу најголемите производители според обемот на продажбата, иако во глобални рамки сè уште се натпреваруваат со традиционалните гиганти од Јапонија, Германија, Јужна Кореја и Соединетите Американски Држави.
Сепак, кинеската стратегија не е насочена единствено кон бројот на произведени автомобили. Земјата сака да има поголемо влијание врз техничките и безбедносните стандарди, развојот на батериите, инфраструктурата за полнење и системите за асистенција на возачите.
Пазарниот успех носи и сериозни ризици
Брзиот подем на електричните автомобили не значи дека кинеската индустрија е ослободена од проблеми. Домашниот пазар се соочува со ослабната побарувачка, големи производствени капацитети и долготрајна ценовна војна меѓу производителите.
Силната конкуренција ги намалува профитните маржи и создава притисок компаниите во куси рокови да пласираат нови модели. Таквата динамика може да отвори прашања за квалитетот, безбедноста и финансиската одржливост на дел од производителите.
Кинеските власти веќе воведуваат построги стандарди за батериите, рачките на вратите, системите за помош при возење и други чувствителни делови од современите автомобили. Намерата е технолошката трка да не се води на сметка на безбедноста на патниците.
Посилно насочување кон извозните пазари
Забавувањето на домашната продажба ги принудува кинеските производители уште поенергично да бараат простор на странските пазари. Европа, Југоисточна Азија, Латинска Америка, Блискиот Исток и Африка стануваат сè поважни за нивното проширување.
Зголемениот кинески извоз создава силен конкурентски притисок врз традиционалните производители. Европските и другите светски компании се принудени да ги намалуваат трошоците, да го забрзуваат развојот на електрични модели и да ги преиспитуваат своите производствени стратегии.
Во исто време, царините и другите трговски ограничувања ги поттикнуваат кинеските компании да размислуваат за фабрики, монтажни капацитети и партнерства надвор од Кина. Со тоа натпреварот постепено се преместува од обичен извоз кон создавање глобални производствени мрежи.
Промена што ќе влијае и врз побарувачката за нафта
Зголемувањето на бројот на електрични и приклучни хибридни автомобили ќе има последици и врз енергетскиот пазар. Кина е најголемиот светски увозник на сурова нафта, па намалената употреба на бензин и дизел во патниот сообраќај може да влијае врз глобалната побарувачка.
Истражувачите на кинескиот енергетски гигант Sinopec проценуваат дека учеството на новоенергетските возила до 2030. година би можело да достигне и меѓу 75% и 80%. Тоа е проекција, а не официјално поставена цел, но покажува колку брзо се менува кинескиот автомобилски пазар.
Од автомобилска индустрија кон технолошки екосистем
Кинеската цел за 2030. година не е само статистичка пресметка за бројот на продадени возила. Таа претставува обид автомобилот да стане дел од поширок технолошки и енергетски систем во кој се поврзуваат батериите, електроенергетската мрежа, инфраструктурата за полнење, дигиталните услуги и интелигентното управување.
Најголемиот предизвик за Кина ќе биде да ја претвори производствената предност во долгорочно доверливи производи, одржливи компании и повисоки безбедносни стандарди. Доколку успее во тоа, трансформацијата на кинескиот пазар нема да остане само домашна приказна. Таа ќе го одредува темпото на целата светска автомобилска индустрија.
