Хрватска го прошири системот за рано откривање пожари во шумите и на шумското земјиште со 50 набљудувачки камери поставени на 25 нови локации. Министерството за заштита на животната средина и зелена транзиција ја објави надградбата вчера, со посебен фокус на заштитените подрачја, националните паркови и парковите на природата.
Новата мрежа треба да овозможи пожарот да биде забележан уште во неговата почетна фаза, пред да се претвори во настан што бара големи човечки и материјални ресурси. Камерите не се само пасивни набљудувачи – системот користи алгоритми за автоматско препознавање чад и пламен, работи и дење и ноќе и ги комбинира визуелните информации со метеоролошки податоци.
Вештачката интелигенција го бара првиот знак на пожар
Технолошката основа на проширениот надзор е OIV Fire Detect AI, систем развиен за далечинско следење на простори каде што класичното набљудување е тешко или бавно. Неговите алгоритми анализираат слики од теренот и автоматски бараат визуелни показатели на пожар, особено чад и пламен.
Надзорот е предвиден да функционира 24 часа дневно, 7 дена во неделата и во текот на целата година. Сликата и податоците од камерите ќе им бидат достапни на сите жупаниски противпожарни надзорни центри, што треба да помогне побрзо да се проценат местото на пожарот, неговиот развој и можната насока на ширење.
Важен дел од системот се и метеоролошките информации. Ветерот, температурата и другите временски услови можат драматично да го променат однесувањето на пожарот, па поврзувањето на визуелното набљудување со податоците за времето им дава на оперативните служби подобра основа за процена на ризикот и за распоредување на ресурсите.
Од гаснење кон порано откривање
Инвестицијата е дел од проектот „Воспоставување централна точка за усогласено спроведување на политиката за приспособување кон климатските промени“, а финансирањето е обезбедено преку Програмата за конкурентност и кохезија 2021-2027. Услугата ја обезбедува хрватската компанија „Одашиљачи и везе“ (OIV), наведува хрватското Министерство за заштита на животната средина и зелена транзиција.
Проширувањето доаѓа во година во која противпожарните служби веќе предупредуваа на зголемен ризик. Во мај главниот хрватски противпожарен командант Славко Туцаковиќ соопшти дека до крајот на април биле регистрирани околу 20% повеќе пожари отколку во истиот период претходната година, додека изгорената површина достигнала 5.061 хектар. Во тој период системот користел 227 камери, особено во седумте крајбрежни жупании, според Хрватската противпожарна заедница.
Токму тука се гледа пошироката смисла на ваквите системи. Кај шумските пожари не е пресудна само моќта со која ќе се интервенира кога огнот веќе се проширил. Подеднакво важни се минутите меѓу појавата на првиот чад и моментот кога информацијата ќе стигне до службите што треба да реагираат.
Камерата не го заменува пожарникарот
Вештачката интелигенција сама по себе не може да изгасне пожар, ниту технолошкиот надзор може да ги замени пожарникарите, авионите, копнените екипи и добрата организација. Неговата вредност е во тоа што може постојано да гледа кон теренот, да забележи промена и да го скрати времето потребно за сигналот да стане оперативна информација.
За земја со долго јадранско крајбрежје, големи шумски површини, острови и силна туристичка сезона, секоја минута добиена во раната фаза на пожарот може да значи помала зафатена површина и помал ризик за населението, имотот и природните подрачја. Хрватскиот модел затоа покажува како противпожарната заштита постепено се поместува од набљудување и реакција кон постојано следење, автоматско препознавање на опасноста и порано предупредување.
