Датумот бил 9 септември 2009 година. Часовникот покажувал 9 часот и 9 минути навечер, а кога поминала и деветтата секунда, шеикот Мохамед бин Рашид ал Мактум ја доближил својата „Nol“ картичка до читачот и станал првиот официјален патник во метрото на Дубаи.
Деветти ден, деветти месец, година што завршува со деветка, девет часот, деветтата минута и деветтата секунда. Ако требало да се избере момент што никој нема да го заборави, Дубаи тешко можел да најде подобар.
Церемонијата започнала на 9.9.09 во 9:09:09 навечер. Но зад играта со бројките не стоела само желбата за спектакл. Метрото било еден од најголемите и најсложени инфраструктурни проекти што дотогаш биле реализирани во регионот. Во време кога светот сè уште ги чувствувал последиците од глобалната финансиска криза, Дубаи сакал да испрати едноставна порака: градот продолжува да се движи.
Бројот 9 бил симбол, но не и религиска порака
Кога ќе видиме толку многу деветки собрани во еден момент, лесно се наметнува прашањето дали бројот 9 има посебно значење во исламот или во традицијата на Обединетите Арапски Емирати. Одговорот е повоздржан од мистичните толкувања што може да се најдат на интернет.
Во исламот бројот 9 се појавува во повеќе верски контексти. Во Куранот, на пример, се споменуваат деветте знаци што му биле дадени на пророкот Муса. Деветта по ред е сурата „Ат-Тевба“. Во различни мистични и нумеролошки толкувања деветката понекогаш се поврзува со завршување, целосност и премин кон нов почеток.
Сепак, тоа не значи дека деветката е општо прифатен свет или среќен број во исламот. Исламското учење не воспоставува универзално религиско правило според кое почетокот на голем проект на датум со повеќе деветки носи посебен благослов или успех. Нема ниту официјално соопштение од Дубаи што го објаснува отворањето на метрото како верски мотивиран избор.
Затоа би било погрешно церемонијата да се претстави како исламски обред или како одлука заснована врз религиска нумерологија. Деветката тука била пред сè комуникациски симбол – лесен за паметење, визуелно силен и совршен за создавање историски момент.
Зошто токму Дубаи би направил вакво нешто?
Затоа што Дубаи одамна разбрал дека не е доволно само да изградиш нешто големо. Треба да создадеш и приказна околу него.
Во овој град зградите, островите, аеродромите, трговските центри и транспортните системи ретко се претставуваат само како практични објекти. Тие стануваат дел од идентитетот на Дубаи – доказ за брзината со која некогашното пристаниште и трговски центар се претворило во глобална метропола.
Отворањето на метрото било поставено како медиумски спектакл со огномети, свечено возење и внимателно режирана презентација на развојот на градот. Според тогашниот извештај на Gulf News, моментот бил замислен како спој на симболика и духот дека големите идеи можат да се реализираат и во тешки околности.
Тоа се случувало среде глобална финансиска криза, кога многу големи градежни проекти низ светот биле забавени или целосно запрени. Дубаи, и самиот погоден од кризата, сепак го отворил метрото според планираниот рок. Не било завршено сè што првично било најавено, но пораката била поважна од недовршените детали: системот е пуштен, возовите тргнуваат, градот не запира.
Десет станици за почеток на една нова ера
При свеченото отворање бил пуштен првиот дел од Црвената линија со десет активни станици од вкупно 29 планирани. Метрото било отворено за јавноста следното утро, на 10 септември, во 6 часот.
Иако во првиот ден не функционирала целата мрежа, проектот по своите размери бил огромен. Во неговата изградба учествувале повеќе од 30.000 работници, пет главни изведувачи и над 160 подизведувачи. Црвената линија била реализирана за 49 месеци, а системот бил целосно автоматизиран, со возови без машиновозач.
Метрото не било изградено само за да изгледа футуристички. Дубаи веќе се соочувал со растечка популација, големи сообраќајни метежи и урбано ширење долж главните патишта. Град создаден околу автомобилот добивал нова транспортна оска што требало да поврзе станбени населби, деловни центри, трговски зони и аеродромски терминали.
Во првите два дена метрото го искористиле повеќе од 110.000 патници. Во следните години Црвената и Зелената линија продолжиле да се прошируваат, а системот станал дел од секојдневниот живот на градот. Според официјалните податоци на Управата за патишта и транспорт на Дубаи, во првите 15 години метрото превезло околу 2,4 милијарди патници.
Деветката од ефектен датум прерасна во традиција
Она што започнало како совршено темпиран момент подоцна станало дел од идентитетот на метрото. Зелената линија била отворена на 9 септември 2011 година, точно две години по Црвената линија. И тоа веќе покажува дека датумот 9 септември бил прифатен како годишнина на транспортната преобразба на градот.
Уште поинтересно е што новата Сина линија е планирана да биде отворена на 9 септември 2029 година, на дваесетгодишнината од пуштањето на првото метро. Во 2025 година, при поставувањето на нејзиниот камен-темелник, официјалните власти повторно ја нагласија врската со датумот на првото отворање.
Значи, бројот 9 можеби немал старо и посебно религиско значење за проектот, но Дубаи самиот му создал ново значење. Деветката станала знак на метрото, датум на неговата историја и практичен начин секоја следна голема фаза да се поврзе со почетокот.
Еден момент дизајниран за паметење
Бројот 9 има интересна математичка и симболичка привлечност. Тој е последниот едноцифрен број, па во популарната нумерологија често се толкува како завршување на еден циклус пред почетокот на нов. Кога ќе се помножи со цел број, збирот на цифрите од резултатот повторно се сведува на девет. Токму ваквите својства со векови создавале приказни за неговата наводна „магија“.
Но на 9 септември 2009 година вистинската магија не била во бројот. Таа била во способноста еден административен датум и еден точен час да се претворат во колективно сеќавање.
Дубаи можел да го пушти метрото во кој било час од денот. Наместо тоа, избрал момент што изгледа како код: 9.9.09 во 9:09:09. Со една едноставна низа бројки инфраструктурниот проект добил приказна што продолжува да се прераскажува и многу години подоцна.
Тоа можеби најдобро ја објаснува логиката на Дубаи. Градот не гради само за сегашните корисници. Тој гради и за фотографијата, за насловот, за рекордот и за идното сеќавање. Метрото требало да го промени начинот на кој луѓето се движат низ градот. Деветките биле избрани за светот да го запомни моментот кога тоа движење започнало.
