Државниот пазарен инспекторат почна засилени контроли кај трговците низ Македонија за да провери дали се почитува владината одлука за намалување на цените на училишниот прибор. Мерката се применува од 25. август и ќе важи до 30. септември 2026. година, а непочитувањето може да донесе глоби до 10.000 евра и привремена забрана за работа.
Одлуката доаѓа непосредно пред почетокот на новата учебна година, во период кога трошоците за ранци, тетратки, пенкала, бои, прибор за цртање и друг училиштен материјал стануваат значајна ставка во семејниот буџет. Премиерот Христијан Мицкоски денеска изјави дека целта на мерката е токму намалување на овој финансиски товар за родителите.
На мало најмалку 15%, на големо најмалку 10%
Според одлуката, трговците на големо се должни да ги намалат цените на опфатените производи за најмалку 10%, додека во малопродажбата намалувањето мора да биде најмалку 15%. Како основа се земаат цените што важеле на 1. јуни 2026. година, при што не се пресметуваат цените од тогашните акциски продажби.
За производите набавени по 1. јуни важи поинаков начин на пресметување. Во трговијата на големо основа е цената заведена во материјалната евиденција, а во малопродажбата цената евидентирана во приемниот лист. И во тие случаи се применува намалување од најмалку 10% односно 15%.
Мерката опфаќа специјализирани продавници за училиштен прибор, продавници за спортска опрема што продаваат ранци и ташни, како и други трговци на мало кои имаат вакви производи во својот асортиман. На листата се ранци и ташни, тетратки, блокови, колажи, моливи и пенкала, боици, пластелин, фломастери, текст-маркери, темперни, акрилни и водени бои, четки, линијари, дидактички материјали, острилки, гуми, детски ножици, футроли, лепила, шестари, дигитрони, украсна хартија, папки, картонски ташни и материјали за изработка.
Старата и новата цена мора да бидат видливи
Намалувањето не треба да остане само бројка во пресметките на трговците. Производите опфатени со мерката во продавниците треба јасно да бидат означени со натписот „Помалку трошоци, повеќе за тебе“, а потрошувачот треба да може да ги види и претходната продажна цена и новата, намалена цена.
Токму овој дел ќе биде важен и за практичната вредност на мерката. За купувачот не е доволно да знае дека постои одлука за поевтин прибор – потребно е во продавницата веднаш да може да препознае кои производи се опфатени и од која цена е пресметано намалувањето.
Деталите за мерката беа соопштени и од Владата.
Глоби до 10.000 евра и затворање на објектот
ДПИ најави дека неговите тимови ќе вршат контроли на целата територија на Македонија и ќе постапуваат според Законот за трговија и Законот за заштита на потрошувачите. Предвидените глоби се движат од 500 до 10.000 евра, во зависност од големината и видот на трговскиот субјект.
За целосно непочитување на одлуката е предвидена и привремена забрана за вршење дејност во траење од 15 дена. Инспекторатот ги повикува трговците да ги почитуваат пропишаните правила, а граѓаните можат да пријавуваат неправилности на телефонскиот број 191 или преку официјалната страница на Државниот пазарен инспекторат.
Првата проверка е на полиците
Одлуката е временски ограничена, а нејзиниот вистински ефект ќе зависи од тоа дали пропишаното намалување навистина ќе стигне до продажните полици. Во информациите објавени денеска се најавуваат и опишуваат контролите, но сè уште не се наведени конкретни резултати за бројот на утврдени прекршувања токму во рамките на оваа мерка.
Затоа за родителите најкорисната проверка останува едноставна: старата и новата цена да бидат јасно прикажани, а намалувањето да одговара на правилата што важат до 30. септември. Тоа е и точката на која „училишната кошничка“ ќе се мери во практика – не според најавениот процент, туку според сметката што семејството ќе ја плати на каса.
