Патувањето кон дома заврши во трагедија на автопатот М3 во источна Унгарија. Полски автобус со аџии кои се враќале од Меѓугорје излетал од коловозот во близина на Мезокерештеш, паднал во канал и се превртел. Загинале 12 лица, а најмалку 10 биле тешко повредени.
Флеш:
Според податоците што унгарските служби ги соопштиле по несреќата, во автобусот имало 57-мина патници и двајца возачи. Сите биле полски државјани. Несреќата се случила околу еден часот по полноќ на 16 август, додека групата патувала кон Полска по поклонение во Меѓугорје.
„Луѓето беа под седиштата, сите врескаа и бараа помош“
Бројките го покажуваат размерот на трагедијата, но сведоштвото од внатрешноста на превртениот автобус ја открива нејзината човечка страна. Повредената патничка Хелена Тлучек раскажала дека по превртувањето седиштата биле откорнати, а дел од патниците останале заглавени под нив.
„Луѓето беа под седиштата, сите врескаа и бараа помош“, сведочела Тлучек. И самата била повредена, но успеала да ѝ помогне на својата сестра и на уште еден патник пред да колабира.
Спасувачките екипи започнале со извлекување на патниците веднаш по пристигнувањето. Дел од луѓето биле заробени во или под превртеното возило, а интервенцијата се одвивала во услови на тешко оштетен автобус и расфрлани лични предмети покрај коловозот.
Возачот е приведен, причината допрва треба да се утврди
Унгарската полиција соопшти дека првичните сознанија упатуваат на можност возачот да заспал зад воланот. Тој ја преживеал несреќата и е приведен. Станува збор за почетна верзија во истрагата, а не за конечна утврдена причина.
Токму затоа одговорот на прашањето што се случило во минутите пред автобусот да го напушти автопатот ќе мора да дојде од истрагата – преку податоците за движењето на возилото, техничката состојба, работното време и одморот на возачите и другите околности што можеле да влијаат на несреќата.
Полските власти паралелно започнаа сопствена постапка. Окружното обвинителство во Кросно отвори истрага и најави соработка со унгарските институции и со полското Министерство за надворешни работи.
По трагедијата следуваат засилени контроли на автобусите
Полскиот министер за инфраструктура Дариуш Климчак наредил дополнителни проверки на транспортните компании и автобусите што превезуваат патници во Полска и во странство. Контролите треба особено да се насочат кон техничката исправност на возилата, работното време и одморот на возачите и начинот на организирање на превозот.
Трагедијата повторно го отвора прашањето што често станува тема дури откако ќе се случи несреќа: колку навистина се контролираат долгите меѓународни автобуски патувања, особено кога се минуваат повеќе држави и кога зад воланот има часови непрекинат пат.
Тоа прашање не е далечно ниту за Македонија. Во анализата „Паметни патишта или само нови возила?“, Паноптикум веќе ја отвори темата за техничката исправност на автобусите и за тоа дали модерната опрема за инспекција ќе значи и вистински, континуиран надзор.
Безбедноста не почнува со казната по несреќата
Несреќата во Унгарија е вест за 12 загинати луѓе, но истовремено е и предупредување за системот околу нив. Возачот, неговиот одмор, исправноста на автобусот, организацијата на маршрутата, надзорот врз превозникот и реакцијата на институциите не се одделни прашања. За патникот, тие се една иста работа – дали ќе стигне безбедно дома.
За потребата сообраќајната безбедност да се гледа како систем, а не само како казнување на прекршокот, пишувавме и во текстот „Безбеден град“ ја фаќа брзината, но сега треба да ја докаже правдата. Камерите, инспекциите и прописите имаат смисла само ако ризикот се препознае пред да стане полициски запис.
Една реченица од автобусот што останува по бројките
Во службените извештаи ќе останат местото, времето, бројот на жртвите, техничките наоди и одговорноста што допрва ќе се утврдува. Но зад нив останува и сведоштвото на една повредена патничка за луѓе под седиштата кои врескале и барале помош.
Тоа е моментот кога сообраќајната статистика повторно станува човечка. Причината за несреќата мора да ја утврдат истражните органи. За 12 семејства последицата веќе е конечна.
