Последниот концерт понекогаш е само последен датум на календарот. Светлата се гасат, сценографијата се пакува во камиони, екипата оди дома и неколку месеци подоцна започнува следниот циклус. Финалето на „Eternal Sunshine Tour“ на Аријана Гранде во Лондон на 1 септември изгледаше поинаку.
Среде концертот во распродадената O2 Arena, Гранде се обиде да им се заблагодари на фановите без да заплаче. Не успеа сосема. Последната вечер од турнејата истовремено беше крај на 41 концерт, крај на нејзиното десетдневно лондонско поглавје и почеток на период во кој една од највидливите поп-ѕвезди на својата генерација намерно сака да биде – помалку видлива.
Тоа не е официјална најава за пензионирање од музиката, ниту ветување дека никогаш повеќе нема да настапува. Напротив, Гранде внимателно зборува за „чекор назад од видливоста“. Но во индустрија во која поп-ѕвездата практично никогаш не смее да исчезне од екранот, самата одлука е доволно необична за да звучи како голема промена.
Последната вечер од 41 концерти
„Eternal Sunshine Tour“ започна во јуни и мина низ Северна Америка пред да заврши со голема серија концерти во Лондон. Официјалната O2 Arena потврдува дека Гранде имаше десет распродадени вечери во салата, од 15 август до 1 септември, што беа нејзините единствени европски концерти од турнејата.
Тоа само по себе е впечатливо: десет вечери во арена што собира околу 20.000 посетители. До последната вечер приближно 200.000 луѓе ја гледале само во лондонската резиденција, додека целата турнеја опфатила 41 настап низ десет градови.
За Гранде тоа беше и прва голема концертна турнеја по „Sweetener World Tour“ од 2019 година. Меѓу двете турнеи помина период во кој нејзината кариера се прошири далеку над класичната поп-музика – особено со филмските проекти и улогата во „Wicked“.
Последниот концерт не изгледаше како обично збогување
На финалниот настап Гранде застана меѓу песните и им се заблагодари на луѓето што ја следеле низ целата турнеја. Associated Press го опиша финалето како емотивно збогување пред нејзиниот планиран чекор назад од јавниот живот, додека самата пејачка ја нарече турнејата едно од најубавите и најнеобичните искуства во својот живот.
Нејзината благодарност беше насочена и кон ситниците што публиката ги носела на секој концерт – облеката, шминката, пораките и начинот на кој фановите ја претворале секоја вечер во сопствен настан. Наместо класично „се гледаме следната година“, чувството било дека никој во арената не знае кога следен пат ќе постои ваков момент.
Тоа ја промени тежината на последниот концерт. Не беше само финале на турнеја, туку намерно затворање на еден период.
Таа не кажува дека ја напушта музиката
Во вакви ситуации насловите лесно стануваат подраматични од она што самиот артист го кажал. Затоа е важно да бидеме прецизни: Аријана Гранде не објави крај на кариерата. Не рече ниту дека повеќе нема да снима музика.
Нејзината формулација е дека по турнејата ќе направи чекор назад од постојаната јавна изложеност. NME ја пренесува нејзината порака дека одлуката не била импулсивна реакција, туку план што го донела внимателно и многу порано.
Гранде исто така нагласила дека фановите не треба да ја толкуваат паузата како доказ дека негативните коментари ја „победиле“. Нејзиното објаснување е посуштинско: човек може да ја сака работата што ја прави и истовремено да има потреба да постави граници околу начинот на кој е изложен пред јавноста.
Поп-ѕвездата денес практично никогаш не е офлајн
Пред триесет години голема музичка ѕвезда можеше да заврши турнеја и со месеци да исчезне од јавниот простор. Публиката ќе ја видеше повторно кога ќе се појавеше нов албум, интервју или телевизиски настап. Социјалните мрежи го уништија тој природен прекин.
Современата поп-кариера бара непрекинато присуство. Излегува песна, следува тизер, видео, интервју, TikTok, задкулисна снимка, премиера, модна појава, коментар на фотографија, нова шпекулација и нов циклус на реакции. Артистот повеќе не го промовира само делото – самиот човек станува содржина што мора постојано да произведува нов материјал.
Кај ѕвезда од размерот на Аријана Гранде тоа значи дека речиси секоја фотографија може да стане глобална тема. Изгледот, приватните врски, телото, гласот, филмот, фризурата и една реченица од интервју можат да бидат анализирани од милиони луѓе во рок од неколку часа.
Затоа „чекор назад од видливоста“ има поголемо значење отколку што звучи. Не значи само помалку концерти. Значи обид да се одделат работата и личноста во индустрија што заработува токму од нивното постојано мешање.
„Eternal Sunshine“ беше враќање на сцената по шест години
Иронијата е што Гранде се повлекува од голема јавна активност токму по турнеја која требаше да го означи нејзиното големо концертно враќање. Последната голема турнеја, „Sweetener World Tour“, заврши во 2019 година и привлече повеќе од 1,3 милиони посетители низ речиси сто настапи.
O2 ја промовираше новата турнеја токму како нејзино прво враќање на големата сцена по шест години. Репертоарот комбинираше песни од „Eternal Sunshine“ со најголемите хитови од нејзината кариера, меѓу кои „thank u, next“, „7 rings“, „Into You“, „Dangerous Woman“ и „we can’t be friends“.
Лондонските вечери добија силни критики, а вокалната форма на Гранде повторно беше еден од централните елементи во рецензиите. Наместо турнеја што покажува артист изморен од настапување, финалето дојде по серија концерти што демонстрираа дека нејзината одлука за пауза не произлегува од неможност да продолжи да пее пред голема публика.
Десет вечери во истата сала – и ниту една сосема иста
Лондонската резиденција имаше и елемент што денес стана важен дел од големите поп-турнеи – песни изненадувања и гости. Во различни вечери Гранде го менуваше делот од сетлистата, а на 16 август на сцената ѝ се придружи Синтија Ериво, нејзината партнерка од „Wicked“.
Time Out ги документира промените низ десетте концерти. На последната вечер Гранде додаде повеќе песни изненадувања, создавајќи чувство дека финалниот концерт намерно е направен како посебно поглавје, а не само повторување на претходните девет.
Таквиот модел е дел од причината зошто фановите денес одат на повеќе концерти од иста турнеја. Основната продукција е иста, но малите промени создаваат впечаток дека секоја вечер може да донесе нешто што нема да се повтори.
Пауза од видливоста не значи целосно исчезнување
И тука приказната повторно бара нијанса. Иако по турнејата планира да ја намали јавната изложеност, Гранде веќе има завршени професионални обврски што ќе продолжат да се појавуваат пред публиката. Таа има филмски проекти, а музиката што веќе е објавена нормално ќе продолжи да живее на стриминг-платформите, радиото и наградните церемонии.
Затоа ова веројатно нема да биде класична исчезната поп-ѕвезда за која со години нема да слушнеме ништо. Разликата ќе биде во интензитетот – помалку настапи, помалку обврска секој момент од животот да биде јавен и повеќе простор меѓу проектите.
Колку ќе трае тој период, засега нема јасен датум. И токму тоа го прави финалето во Лондон толку емотивно за фановите: не постои веќе најавена следна турнеја кон која можат веднаш да погледнат.
Што значи кога една од најголемите поп-ѕвезди ќе каже „доста за сега“?
Музичката индустрија долго време го третирала исчезнувањето како ризик. Ако артистот го нема во медиумите, некој друг ќе го заземе просторот. Ако не објавува доволно често, алгоритмот ќе го заборави. Ако не оди на турнеја, публиката ќе продолжи кон следната ѕвезда.
Но последниве години сè повеќе големи артисти почнаа да го преиспитуваат тој модел. Турнеите стануваат физички и организациски гигантски операции, промотивните циклуси траат со месеци, а јавниот интерес веќе не завршува кога ќе се симнат од сцената. Камерата само се преселува на телефоните на милиони луѓе.
Гранде сега прави нешто што на хартија изгледа едноставно: сама го одредува моментот кога циклусот ќе запре. Не по слаб концерт, не по неуспешен албум и не откако публиката ќе престане да купува билети, туку додека десет вечери во една од најголемите арени во Европа се распродадени.
Последната сцена заврши, но нема датум за следната
Кон крајот на последниот концерт сценскиот спектакл продолжил како и секоја друга вечер. Но зад него стоела необична сигурност: ова е последниот таков настап во догледно време.
Тоа е можеби причината поради која благодарноста на Гранде изгледаше толку искрено емотивна. Турнеите се чудна форма на живот – истите песни, истите движења и истата сценографија се повторуваат десетици пати, а потоа еден ден целата мала подвижна држава едноставно престанува да постои.
По 41 концерт, десет распродадени вечери во Лондон и стотици илјади луѓе пред сцената, „Eternal Sunshine Tour“ заврши на 1 септември.
Вообичаено следното прашање би било: кога почнува следната?
Овојпат Аријана Гранде намерно не ни го даде одговорот.
