Кога историјата и природата зборуваат со ист јазик
Природниот извор Црвенец над село Вељуса, струмичко, на педесетина метри над манастирот „Света Елеуса Богородица“ во Струмица – тоа не е само географска одредница. Тоа е чувство. Простор што не се објаснува, туку се доживува.
За педесетина години од денес, овој извор и овој манастир кои заедно опстојуваат најмалку од 1080 година, ќе слават илјадалетие – 1080-2080. Самата помисла дека стоиш покрај нешто што ќе одбележи илјада години постоење, ти го менува внатрешниот ритам. Ти ја намалува брзината. Те прави помал, ама не во смисла на безвреден – туку во смисла на дел од нешто поголемо.
Манастирот „Света Елеуса“ е изграден во 11 век и претставува значаен споменик на средновековната македонска и византиска архитектура.
Илјада години – а ние сме тука само миг
Преубаво, занесно, свето место. Место каде отсекогаш се фрлал светиот крст на Водици. Таа традиција не е само обичај, туку континуитет. Симбол на вера, припадност и истрајност. Повеќе за обичајот на Богојавление и фрлањето на крстот може да се прочита на страницата на Македонската православна црква – Охридска архиепископија.
Кога ќе застанеш таму, покрај изворот Црвенец, не гледаш само вода. Гледаш време што тече. Вода што видела генерации. Вода што ги памети чекорите на монаси, верници, деца што трчале по тревата, луѓе што барале тишина или одговор.
И да, преубаво е и дење и ноќе. И лете и во зима. И кога е сончево, и кога е магливо, тмурно, темничаво, токму како денеска. И знаеш што? Во тие магливи денови можеби најсилно блеска. Затоа што тогаш не гледаш далеку – туку гледаш внатре.
Место што не е туристичка точка, туку внатрешна состојба
Каде и да погледнеш – занес, природа, историја. Но не како музејски експонат. Туку како жива материја. Камен што дише. Вода што шепоти. Дрвја што стојат таму подолго од многу човечки животи.
Во време кога сѐ е брзо, гласно, дигитално, ваквите места стануваат ретки оази на присутност. Не те повикуваат да фотографираш – те повикуваат да замолчиш. Да седнеш. Да се сетиш дека не си центарот на светот, ама си дел од неговата приказна.
И можеби токму тоа е најголемата вредност на Црвенец и на „Света Елеуса“ – што нѐ учат на размер. На перспектива. На скромност пред вековите.
