ЛОША МИСЛА-ДОЛГА БОЛЕС
Има приказни што не стареат. Не затоа што се запишани во некоја дебела книга, туку затоа што се запишани во човековата природа. Оваа е една од нив.
Една царска ќерка боледувала. Не од треска, не од рана, не од нешто што се гледа со око. Боледувала од мисла. И тоа не каква било мисла, туку лоша мисла – онаа што тивко те јаде одвнатре, што не ти дава да спиеш, што ти го суши лицето и ти ја краде бојата од образите.
Сите царски екими ја лекувале. Билки, напивки, молитви, совети. Никој не нашол лек. Од ден на ден, сè полошо ѝ било. Лицето ѝ гинело, телото ѝ слабеело. А болеста – невидлива.
Кога телото не боли, туку мислата
Денес ние тоа би го нарекле психосоматска состојба. Знаеме, благодарение на современата медицина, дека мислите директно влијаат врз телото. Светската здравствена организација (СЗО) јасно говори за поврзаноста меѓу менталното и физичкото здравје – токму на нивната страница за mental health
се објаснува дека долготрајниот стрес и негативните мисли можат да создадат реални телесни симптоми.
Но тогаш, во приказната, тоа не се викало психосоматика. Тоа било – лоша мисла.
И токму тука влегува стариот еќим. Заборавен од светот, оттурнат поради староста. Никој веќе не го викал. А тој, тивко, сам со себе си рекол: „Да појдам. Да ја видам што болес имат.“
Не отишол со торба билки. Не отишол со чуда. Откако ја испрашал, ја слушал. А тоа е првиот лек што денес го потврдува и современата психологија – активното слушање. Американската психолошка асоцијација во своите текстови за cognitive behavioral therapy
објаснува дека менувањето на мисловниот наратив може суштински да го промени доживувањето на болката.
Стариот еќим го направил токму тоа.
Прстенот што лекува без билка
Не ѝ дал билка. Не ѝ дал сируп. Направил позлатен прстен со муур, на кој пишувало:
„Сѐ што било – поминало, и сѐ што ќе биди – ќе поминит.“
Едноставно. Моќно. Вечно.
И ѝ рекол: кога ќе ти дојде лошата мисла, читај го ова. Размисли. Повтори. Дај му време на умот да се оттурне од стегата.
Тоа што денес го нарекуваме когнитивно преобликување – тогаш било прстен со порака.
И навистина, царската ќерка оздравела. Побрзо од четириесетте дни што ги ветил еќимот. Оздравела од болеста што не била во телото, туку во мислата.
И тука не е поентата во магијата. Поентата е во промената на внатрешниот дијалог.
Лошата мисла не е вистина – таа е приказна што си ја раскажуваме
Често мислиме дека мислата е реалност. Но мислата е само интерпретација. Стариот еќим не ѝ ја одзел мислата на царската ќерка. Ѝ дал рамка во која таа мисла ќе стане помала.
„Сѐ ќе помине.“
Оваа реченица е филозофија. Потсетник на минливоста, нешто што го наоѓаме и во стоицизмот, особено кај Марко Аурелиј во неговите „Meditations“ – идејата дека сè е преодно и дека човекот страда повеќе од сопствените судови отколку од самите настани.
И кога ќе размислам, оваа приказна не е за царска ќерка. Таа е за нас. За нашите ноќни мисли. За стравовите што ги храниме. За сценаријата што никогаш нема да се случат, а ни ја трошат енергијата денес.
Лошата мисла – долга болес.
А лекот? Понекогаш е само потсетник дека сè тече. Дека сè се менува. Дека и ова што нè мачи – ќе помине.
И можеби токму затоа, стариот еќим бил заборавен од светот, но не и од вистината.
Лоша мисла – долга болес
Една царска ќерка боледуала од некоа мисла што имала. Сите царски екими ја ватиле да ја лекуаат и никој лек не беше и нашол. Од ден на ден сѐ полошо чинела и на лице гинела.
Чул еден стар еќим што бил забораен од светот поради староста што ја имал, никој не беше го викал.
-Ја чекај,- рекол сам со себе,- да појдам кај царската ќерка, да ја видам што болес имат и да ја оздравам.
Пошол и се преставил пред царската ќерка. Откога ја испрашал заради болеста од секаде што ѝ је и ја боли, ѝ го нашол лекот.
-Мнозина еќими,- му рекол старио еќим,- те лекуале и билки ти давале и пак не те оздравеле, ќерко; јас без билки ќе те оздравам, да ме паметуаш и да велишп Бог да го прости старио еќим што ме оздраве без билка.
-Оф, бре дедо- му рекла нажалена царската ќерка,- ако можиш да ме оздравеиш, јас ќе му речам на татка тебе да те клаит прв еќим на столнината и голем бакшиш ќе ти даам.
Откоа и чул еќимо тие зборои, отишол при куменџијата и напраил еден позлатен прстен со муур озгора. На мууро беше пишал вака: „Сѐ што било- поминало, и сѐ што ќе биди- ќе поминит“. И го донесол еќимо прстено и је клал на прсто.
-Еве ти го леко, царска девојко,- је рекол еќимо,- секој саат и секој ден, кога ќе ти дојдит лошата мисла што ти го мачит срцето, ќе го пеиш муурот и ќе го поразмислиш тоа што ќе го пеиш. Така ако го пеиш и размислиш, до четириесет дни ќе оздравеиш, бездруго те уверуам и со глава моја ти се таксуам: ако не оздравеиш, да ми ја пресечите.
За вистината, царската ќерка беше оздравеала, побрго од четириесетте дни, од болеста што ја имала во мислата. Таа оздравела и еќимо на голема чес беа го клале.
