Има луѓе кои зборуваат за успех, и има луѓе кои го живеат. Кога ќе го спомнам името на James A. Cusumano, не мислам на мотивациски цитат од LinkedIn. Мислам на човек кој од startup со двајца луѓе создаде систем со 1.700 вработени, стотици милиони долари приход и продажба вредна над 800 милиони долари. Тоа не е случајност. Тоа е стратегија, карактер и храброст во исто време.
Кусумано бил поранешен директор на каталитичкиот R&D оддел во Exxon – денес познат како ExxonMobil. Од таму заминува за да ја основа Catalytica Pharmaceuticals, компанија што ќе стане пионер во примена на каталитичка технологија и молекуларна катализа на нанометриска скала. Нивната работа беше тесно поврзана со развој на процеси за фармацевтската индустрија, вклучувајќи соработка со гиганти како Pfizer, Johnson & Johnson, General Electric и Mitsubishi.
Во 2002 година, фармацевтскиот огранок на компанијата беше продаден на DSM за повеќе од 800 милиони долари. Тоа беше кулминација на една визија што започна скромно, но беше водена со дисциплина и фокус.
Но мене не ме фасцинира само технологијата. Мене ме фасцинира моделот на размислување.
Кога стратегијата станува храброст
Catalytica не останала само консултантска фирма. Во доцните 80-ти години решиле да влезат во производство и да создадат две деловни единици – Catalytica Energy Systems и Catalytica Pharmaceuticals. Во енергетиката работеле на технологии со минимално загадување. Во фармацевтиката развивале еколошки и економски одржливи процеси за производство на лекови.
Замисли ја таа одлука. Да излезеш од сигурен модел на услуги и да вложиш повеќе од 80 милиони долари капитал во сопствено производство. Тоа не е само финансиска одлука – тоа е психолошка зрелост.
И тука доаѓаме до суштината. Кусумано го сведува успехот на седум услови. Не на сто. Не на комплексна формула. На седум јасни принципи.
Седум услови што ја делат идејата од империјата
Прво – вистински луѓе, на вистински позиции, во вистинско време. Најтешката одлука не е кого да вработиш, туку кога да се разделиш од некого што повеќе не се вклопува. Многу фирми пропаѓаат од лојалност без реалност.
Второ – концентрација. Не можеш да бидеш сѐ за сите. Ограничените ресурси бараат сурова селекција. Фокусот е стратегиска дисциплина.
Трето – рано создавање комерцијален успех. Не мора да биде „home run“. Доволни се неколку сигурни удари. Раниот приход создава кредибилитет, а кредибилитетот ја намалува цената на капиталот.
Четврто – способен водач. Но не лидер со титула, туку со визија, страст, истрајност, дисциплина и сомилост. Лидер што има интегритет. Лидер што стои зад луѓето кога е тешко.
Петто – растечки пазар или создавање нов пазар.
Шесто – стабилна вредност за клиентот.
И седмо – план, но со флексибилност. Стратегија што знае да се адаптира без да ја изгуби суштината.
Она што не се гледа во билансот
Она што најмногу ме допира е една реченица што не се пишува во финансиски извештаи – духот на фирмата. Интегритетот. Односот кон луѓето, општеството и планетата.
Кога Кусумано зборува за дисциплина, тој не мисли само на профит. Тој зборува за одговорност кон сите акционери – инвеститори, вработени, заедница, околина.
Токму затоа овие критериуми се културолошки независни. Нема врска дали создаваш фирма во САД, Чешка или Македонија. Психологијата на успехот не менува пасош.
На крајот, останува едно. Предизвиците се реални, ризикот е вистински, грешките се неизбежни. Но нема ништо повредно од создавање нешто што има движечка сила – нешто што носи промена.
И ако некогаш си започнал бизнис, ќе го прочиташ ова и ќе помислиш – да сум го знаел порано. Но вистината е дека секој принцип го разбираме дури кога ќе го платиме со искуство.
