Денеска, 29. август 2026. година, православните верници го празнуваат Преподобен Јоаким Осоговски, еден од најпочитуваните пустиножители поврзани со македонската духовна традиција. Во манастирот „Свети Јоаким Осоговски“ кај Крива Паланка празникот се одбележува со Света Архијерејска Божествена Литургија, со која е најавено да чиноначалствува митрополитот Кумановско-осоговски г. Григориј, во сослужение со други архијереи на Македонската православна црква – Охридска архиепископија.
Што се одбележува денеска
Главен спомен: Преподобен Јоаким Осоговски, монах и пустиножител од XI век.
Дополнително: Преносот од Едеса во Константинопол на Неракотворниот Образ на Господ Исус Христос, светиот маченик Диомид, новомаченикот Стаматиј Тесалиски и други светители чии спомени се запишани за овој ден.
Нов календар: 29 август.
Стар календар: 16 август.
Дневната календарска проверкаго наведува Свети Јоаким Осоговски како еден од главните спомени на 29. август, односно 16. август по стариот календар.
Од осоговската пештера до светилиште што трае со векови
За Свети Јоаким Осоговски не се памети двор, власт или јавна слава. Неговата приказна почнува со повлекување од светот. Црковното предание го сместува неговиот подвиг во втората половина на XI век, на Осоговските Планини, во пределот познат како Сарандопор. Таму живеел како пустиножител, во пештера, посветувајќи го животот на молитва, пост и духовен подвиг. Истото го бележи и православниот календар на Бигорскиот манастир.
Преданието продолжува со Теодор од Овче Поле, друг подвижник кој подоцна дошол на ова место. Според црковната традиција, Свети Јоаким му се јавил во сон, по што на местото на неговиот подвиг била подигната црква. Околу споменот на пустиножителот постепено се создавал духовен центар, а неговите мошти станале предмет на особена почит меѓу верниците. Црковните извори ги поврзуваат со исцеленија и чуда низ вековите – тврдење кое треба да се разбере во рамките на верата и црковното предание, а не како историски или медицински доказ.
Токму тука е и причината зошто празникот на Јоаким Осоговски одамна ја надминал рамката на календарска белешка. Манастирот над Крива Паланка станал место на поклонение и молитва, поврзано со колективната меморија на овој крај. На 29 август таму традиционално пристигнуваат верници кои се поклонуваат пред моштите на светителот и учествуваат во богослужбите.
Во народното предание Свети Јоаким се поврзува и со Свети Јован Рилски, Свети Прохор Пчински и Свети Гаврил Лесновски како дел од пошироката пустиножителска традиција на овие простори. Сепак, преданието за нивно непосредно заедничко подвизување не треба да се претставува како историски потврден факт. Таа разлика е важна: едно е духовната меморија што се пренесува со векови, а друго она што може документарно да се утврди.
Празникот во Осоговскиот манастир денеска
Годинашното чествување повторно го става Осоговскиот манастир во средиштето на празничниот ден. Најавена е архијерејска Литургија со митрополитот Кумановско-осоговски г. Григориј и други архијереи на МПЦ-ОА. За верниците што доаѓаат во Крива Паланка, ова е храмов празник, но и продолжување на едно поклонение што со генерации го врзува Осогово со името на неговиот пустиножител.
Манастирот денес е повеќе од спомен на еден средновековен подвижник. Неговото место во македонската духовна и културна традиција го создавале векови богослужба, поклонение, уметност и предание. Затоа името на Свети Јоаким Осоговски останува неразделно од Крива Паланка и од Осоговските Планини – просторот каде што некогашната осаменост на еден монах прераснала во светилиште кон кое и денес одат луѓе.
Правило на постот
Денеска не се пости. На 29 август 2026 година празникот се паѓа во сабота, а календарот на Denovi.mk за конкретниот ден го наведува правилото „Не се пости“.
