Понекогаш си го поставувам истото прашање што веројатно ти си го поставил безброј пати, дури и несвесно: дали политичарите навистина се најпознатите луѓе на светот или само најекспонираните. И ако се, по кој аршин ја мериме таа „познатост“. Дали според бројот на изговорени имиња, според присуството во медиумите, или според нешто подлабоко – трајноста на впечатокот што го оставаат зад себе.
Кога зборувам за форма, не мислам само на фризура, костум или насмевка за камера. Формата е целокупната појавност – начинот на кој некој се движи низ јавниот простор, како реагира во строго политички ситуации, но и како се однесува кога ќе се најде во моменти што немаат врска со говори, закони и протокол. Токму таму, во тие „пукнатини“, политичарите најмногу личат на луѓе.
Политичарот како „обичен човек“
Во последниве години, а и децении, сè почесто гледаме сцени во кои водечки европски и светски политичари намерно или ненамерно излегуваат од рамката на недопирливи фигури. Како да сакаат да ни кажат дека и тие живеат нормално, дека понекогаш им тежат строгите правила на протоколот и дека, исто како и секој друг, сакаат да бидат прифатени, па дури и сакани. Тука не станува збор за политичка стратегија во тесна смисла, туку за борба за човечка блискост.
Ангела Меркел и симпатиите на Европа
Еден период, симпатиите кон германската канцеларка беа речиси феномен. Истражување спроведено од француската агенција Opinion Way, објавено во дневниот весник Le Figaro, покажуваше дека дури 65% од испитаниците имале позитивно мислење за Меркел, повеќе отколку за кој било друг европски лидер во тој момент. Овие податоци, иако денес се дел од историјата, убаво ја покажуваат релативноста на политичката популарност и нејзината зависност од контекстот.
Барак Обама и опасностите на јавниот говор
Понекогаш „познатоста“ има и темна страна. Локален весник во Пенсилванија, The Warren Times Observer, се најде во центарот на скандал откако објави оглас со имплицитна закана кон тогашниот американски претседател Обама. Реакцијата беше брза и сериозна, токму затоа што историјата на САД памети атентати врз претседатели. Овој случај е потсетник дека зборовите во јавниот простор никогаш не се безопасни.
Хуго Чавез и симболиката на книгите
Чавез, пак, ја играше играта на симболите. Кога му подари книга на Обама, тоа не беше случаен избор. Делото „Отворени вени на Латинска Америка“ од Едуардо Галеано стана бестселер на Amazon, што може да се провери и денес на Amazon
. Подоцна, најавата дека ќе му подари и Лениново „Што да се прави?“ беше јасна политичка порака, облечена во форма на културен гест. Тука политиката и културата се преплетуваат на начин што остава подлабока трага од кој било говор.
Силвио Берлускони и приватниот скандал како јавна драма
Берлускони, од друга страна, стана симбол за тоа колку тенка е линијата меѓу приватното и јавното кога си постојано под светлата на рефлекторите. Секс-скандалите, папарацо фотографиите, судските процеси и медиумските наслови ја претворија неговата приватност во јавна драма. Италијанските медиуми, како La Repubblica, со денови отвораа прашања на кои немаше едноставни одговори. Ироничните забелешки на Роберто Бењини само ја заокружија сликата на политичар кој одамна ја надмина улогата на државник и стана културен феномен сам по себе.
На крајот, кога ќе ги собереш сите овие приказни, станува јасно дека „познатоста“ на политичарите не е нешто стабилно и мерливо како бројка. Таа е кревка, променлива и често зависна од најчовечките слабости. Можеби токму затоа нè фасцинира – затоа што зад функцијата секогаш демне човекот.
