Пожарникарите и службите и попладнево интервенираат на повеќе критични точки во Македонија. Пожарот во штипскиот регион е задржан и ставен под делумна контрола по тешката борба со огнот, но на терен остануваат жаришта, додека пожарот што во текот на ноќта навлезе од косовска страна се прошири над селото Грачани – каде што во најновата интервенција се вклучени и двата „ер-трактори“ на Дирекцијата за заштита и спасување.
Истовремено, пожарната криза кај Штип доби уште една, сосема поинаква димензија. Според објава на заменик-директорот на ЈП „Национални шуми“, Кире Михаилов, во близина на зоната во која стотици луѓе се бореле со пламенот биле фатени тројца дрвокрадци. Од достапните информации нема основа овој случај да се поврзува со предизвикувањето на пожарот, но самиот момент во кој се случил повторно го отвора прашањето што се случува со шумата додека едни ја бранат од огнот, а други во неа гледаат можност за незаконска корист.
Штип: викендичките се спасени, останува критичен крак кон Селце
Пожарот во Лакавичкиот регион, на потегот меѓу Пухче и Селце, во вторникот попладне нагло се проширил поради силниот ветер. Огнот се доближил до викенд-населбата, поради што биле повикани дополнителни сили од Дирекцијата за заштита и спасување и од околните општини. Според командирот на ТППЕ-Штип, Благој Ренџов, пожарникарите успеале да ги одбранат викендичките, а повредени лица нема.
Сепак, интервенцијата не завршува со тоа што главното ширење на огнот е сопрено. Останува критичен крак во правец кон Селце и планината Серта, додека на делови од веќе опожарената површина повторно се појавуваат жаришта. Токму затоа формулациите „под контрола“ и „делумно под контрола“, кои се појавуваат во различните информации во текот на денот, не треба да се читаат како знак дека опасноста целосно поминала.
Ренџов соопшти и дека постојат информации од очевидец според кои пожарот можеби бил подметнат и дека за тоа е известена СВР-Штип. Тоа, во оваа фаза, е информација за сомневање и пријава, а не утврдена причина за пожарот.
Грачани: огнот стигна над селото, интервенираат два „ер-трактори“
Додека состојбата во Штипско постепено се стабилизира, пожарот кај Грачани стана една од најсериозните точки во скопскиот регион. Во текот на ноќта огнот се проширил од косовска страна и навлегол на територијата на Македонија, со огнена линија подолга од пет километри. Првичната пладневна процена беше дека населените места не се непосредно загрозени, но состојбата во текот на попладнето се промени. Пожарот стигнал над Грачани и претставува закана за селото, поради што над пожарот дејствуваат двата „ер-трактори“ на Дирекцијата за заштита и спасување. На терен се и скопските пожарникари, а воздушната интервенција е насочена кон пресекување на огнената линија над селото за да се спречи нејзино понатамошно приближување кон населеното место.
Директорот на Дирекцијата за заштита и спасување, Стојанче Ангелов, претходно информираше дека размерот на пожарот се чувствува и подалеку од самиот фронт – мирисот на чад може да се почувствува во делови од Скопје. Службите првично се обидувале да воспостават делумна контрола врз огнот и да го задржат подалеку од околните села. Официјалната страница на ДЗС го наведува Ангелов како директор на Дирекцијата од 2025. година.
41 пожар за едно деноноќие – состојбата се менува од час во час
Обемот на кризата најдобро се гледа од утринскиот пресек на Центарот за управување со кризи. До 7:30 часот, за периодот од 1 до 2 септември, биле евидентирани вкупно 41 пожар на отворен простор – 6 биле активни, пет под контрола, а 30 изгаснати. Во тој утрински пресек активни пожари имало во Штип, Струга, Сарај, Студеничани, Ѓорче Петров и Кичево.
Бројките, сепак, се моментна фотографија, а не конечен дневен биланс. Во текот на денот некои пожари се ставаат под контрола, други се гаснат, а се појавуваат и нови огнени точки. Ангелов информираше и за повторно активирани пожари во реонот на Студеничани, додека како особено тежок останува и пожарот во поширокиот регион меѓу Струга и Кичево, каде што во интервенцијата беше вклучен и армиски хеликоптер.
Додека едни ја спасуваат шумата, други крадат дрва
Во таков ден посебно одекна информацијата за тројцата дрвокрадци фатени во Штипско. Кире Михаилов објави дека случајот се случувал додека стотици луѓе од Штип и од повеќе други градови биле ангажирани во борбата со пожарот и во одбраната на Селце и околината. Контрастот е остар: на едната страна луѓе, механизација и летала се обидуваат да ја запрат огнената линија, а во близина на истата шума се регистрира незаконско земање дрва.
Притоа мора да остане јасна една важна граница. Во реакцијата Михаилов ги споменува и две лица што претходно биле приведени поради сомневања поврзани со предизвикување пожар во близина на Селце, но од неговата објава не произлегува дека дрвокрадците се поврзани со тие лица или со причината за пожарот. Станува збор за одделни случаи и такви треба да останат сè додека надлежните институции не утврдат поинаку.
Случајот сепак покажува зошто заштитата на шумата не завршува кога ќе престане пламенот. По голем пожар остануваат изгорени и оштетени стебла, нарушена почва и голема количина дрвна маса, а со тоа се отвора и прашањето како ќе се контролираат сечата, санацијата и обновувањето на опожарените површини. Во истиот контекст, „Вечер“ ги пренесува и барањата на ДОМ за јасни правила, планови за санација и јавна евиденција на дрвната маса од опожарените државни шуми.
Гаснењето е првата задача, чувањето на шумата доаѓа веднаш потоа
Во часовите кога една промена на ветерот може повторно да ја отвори огнената линија, приоритетот е недвосмислен – да се заштитат луѓето, селата, викендичките и пожарникарите на терен. Денешната состојба кај Грачани покажува колку брзо процената може да се промени: од пожар кој не претставува непосредна опасност за селата до интервенција со два „ер-трактори“ над самото населено место.
Но пожарот кај Селце потсетува и на она што следува потоа. Шумата не е безбедна само затоа што последното жариште е изгаснато. Опожарените површини ќе бараат надзор, санација и години обновување, а токму во тој период институционалната контрола станува еднакво важна како и самата противпожарна интервенција. Огнот може да се изгасне за денови. Прашањето е што ќе остане зачувано кога екипите конечно ќе се повлечат од теренот.
