Пред околу 25 години, во време кога радиото беше еден од најмоќните медиуми за образование, култура и непосреден контакт со публиката, во наша продукција беше создаден проектот „Јазикот е мојата татковина“.
Од денес му даваме нов дигитален живот.
На Panoptikum.mk и е-Библиотека Паноптикум започнуваме со репродукција на целиот серијал од 52 аудио книги, кои во следните 52 недели повторно ќе бидат достапни за слушање, читање и споделување.
Овојпат не само како радио архива, туку како дел од современата дигитална содржина на Паноптикум и нашата е-Библиотека.
52 емисии – 52 недели со македонскиот јазик
Оригиналниот проект беше замислен како циклус посветен на афирмацијата, негувањето и правилната употреба на македонскиот литературен јазик и правоговорот.
Проектната документација содржи 52 емисии-аудио книги, секоја во времетраење од 15-30 минути, односно вкупно повеќе од 780 минути оригинална аудио содржина.
Нашиот нов циклус ќе го следи истиот ритам.
Секоја недела ќе објавуваме по една аудио книга од „Јазикот е мојата татковина“.
Но, аудиото нема да биде единствената содржина. Од темите и рубриките што ги отвора секоја аудио книга ќе подготвуваме и посебни текстови на Panoptikum.mk и нашата Facebook страница – така што материјалот создаден пред една четвртина век повторно ќе стане дел од живата јазична практика.
Јазична практика. Правопис. Граматика.
„Јазикот е мојата татковина“ не е класичен школски час по граматика.
Неговата идеја е многу поширока – да зборува за јазикот онака како што го употребуваме секој ден.
Во основата на серијалот се наоѓаат три големи тематски целини: граматика и правопис на македонскиот литературен јазик и правоговор, јазична практика и зборовник.
Во емисиите се обработуваат гласовите, акцентот, зборовните групи, именките, придавките, броевите, заменките, прилозите, глаголите, предлозите и сврзниците, но и пошироки области поврзани со јазикот – стилистика, реторика, социолингвистика, психолингвистика и други дисциплини.
Особено место има „Јазична практика“ – рубрика замислена како практична, речиси лекторска интервенција во секојдневниот говор, преку примери на правилна и неправилна употреба на јазикот. Тука јазикот престанува да биде само правило во учебник. Станува секојдневие.
Зборови што сме ги заборавиле – и зборови што сè уште ги користиме
Посебна вредност на серијалот има и рубриката посветена на зборовите.
Во оригиналниот концепт, „Зборовник“ опфаќаме толкување на помалку познати зборови и изрази, зборови од народниот говор, но и странски зборови и изрази што со текот на времето се прифатени и „одомаќени“ во македонскиот јазик.
По 25 години, токму овој дел добива уште една интересна димензија.
Ќе можеме да слушнеме како сме зборувале тогаш, кои јазични дилеми сме ги имале, кои зборови биле актуелни и што во меѓувреме се променило. Некои од проблемите можеби исчезнале. Други останале речиси исти. А трети денес се уште поактуелни.
Од радио студио до дигитална е-Библиотека
Проектот првично го создадовме и продуцираме во студиото на нашата локална скопска радио станица „Евергрин Гром радио“, со радио продукција, монтажа, музичка илустрација и целосен радио дизајн. Во самата проектна документација уште тогаш се појавува идејата ваквата содржина да прерасне и во посебна аудио серија во рамките на „Аудио библиотека“.
Денес, четврт век подоцна, таа идеја добива своја природна дигитална форма.
„Јазикот е мојата татковина“ станува дел од серијалот Аудио книги на Паноптикум.
Емисиите ќе бидат достапни преку порталот и преку е-Библиотека Паноптикум, а паралелно ќе ги отвораме нивните теми и во нови редакциски текстови.
На тој начин не правиме само архивска репродукција.
Создаваме мост меѓу две медиумски времиња.
Истиот глас. Нови генерации.
Пред 25 години овие емисии биле создадени за радиослушател. Денес можат да ги слушаат читатели на портал, ученици, студенти, наставници, новинари, автори, лектори, луѓе од дијаспората – и секој што сака подобро да го познава јазикот што го зборува. Технологијата се промени. Медиумите се променија. Начинот на кој консумираме содржина се промени.
Но потребата да го познаваме, негуваме и употребуваме македонскиот јазик останува. Затоа во следните 52 недели повторно ќе го отвориме овој аудио архив. Аудио книга по аудио книга. Тема по тема. Збор по збор.
„Јазикот е мојата татковина“ – од денес, наскоро на Panoptikum.mk и во е-Библиотека Паноптикум.
Слушај. Читај. Споделувај.
