Колку повеќе навлегуваме во човечкото тело, толку повеќе сфаќаме дека тоа не е само биолошка машина, туку сложен, чувствителен и понекогаш парадоксален систем. И колку повеќе ги отвораме „деталите“, толку појасно се гледа неговото (не)совршенство. Телото постојано нѐ предизвикува – со својата издржливост, но и со своите слабости, со начинот на кој нѐ брани, но и нѐ издава.
Денес, кога науката располага со технологии што пред неколку децении беа чиста фантастика, сè уште откриваме нешта што нѐ оставаат без зборови. И не, овде не станува збор за сензационализам, туку за тивки, упорни научни сознанија што полека го менуваат начинот на кој се гледаме себеси.
Тестостеронот – сојузник или аларм?
Долго време тестостеронот беше сведуван на симбол на машкоста, сила и сексуалност. Денес знаеме дека неговата улога е многу подлабока и посериозна. Современите кардиолошки и ендокринолошки истражувања покажуваат дека постарите мажи со природно повисоко ниво на тестостерон имаат и до 30% помал ризик од срцев или мозочен удар. Ова не е мит, туку резултат потврден во повеќе европски студии, меѓу кои и германски истражувања што укажуваат дека стареењето и васкуларните заболувања директно придонесуваат за пад на нивото на овој хормон.
Но тука има една важна нијанса. Ниското ниво на тестостерон не е само „последица на годините“, туку често и маркер за подлабоки проблеми во кардиоваскуларниот систем. Со други зборови, телото прво шепоти, па дури потоа вика. За подетално објаснување на оваа поврзаност, добар надворешен извор е текстот на Mayo Clinic, кој може да се хиперлинкува на фразата „ниско ниво на тестостерон и срцево здравје“.
Женскиот мозок – постојано буден систем
Ако некогаш сте имале чувство дека жените „размислуваат за сè, во исто време“, науката денес има солидни аргументи зошто тоа не е само впечаток. Канадски психијатриски истражувања, спроведени на Универзитетот во Монтреал, покажуваат дека активноста на мозочните неврони кај жените е повисока отколку кај мажите. Машкиот мозок, од друга страна, подобро се одмора.
Како што објаснува канадската научничка Адријан Мендерк, во услови на современ живот жените се постојано преокупирани со повеќе задачи, одговорности и ментални процеси, што се одразува и на мозочната активност. Ова не значи дека женскиот мозок никогаш не мирува – секој мозок е активен – но значи дека интензитетот и начинот на таа активност се различни.
Оргазмот како невролошка симфонија
Еден од најфасцинантните моменти каде телото и мозокот работат во апсолутна синхронизација е женскиот оргазам. Истражувањата покажуваат дека за време на кулминацијата се активираат дури 30 различни мозочни региони. Не зборуваме само за задоволство, туку за емоции, допир, меморија, па дури и регулација на телесни функции.
Американскиот психолог Бери Комисарук, преку функционална магнетна резонанца, утврди дека само неколку минути по почетокот на сексуалната стимулација се активираат зони задолжени за глад и жед, а непосредно пред оргазмот се вклучуваат фронталниот кортекс и таламусот. За време на самиот оргазам, „нуклеус акумбенс“ – центарот за задоволство, и хипоталамусот – регулаторот на внатрешната рамнотежа, работат со полн капацитет. Ова истражување е детално објаснето во публикациите на Rutgers University, што може да се линкува преку фразата „мозокот за време на оргазам“.
Жабите, кожата и лековите на иднината
Понекогаш најголемите медицински откритија доаѓаат од најнеочекувани места. Кожата на одредени видови жаби од Јужна Америка и Азија лачи протеини со исклучителни биолошки својства. Истражувачи од Queen’s University Belfast открија дека овие супстанции можат да влијаат врз процесот на ангиогенеза – растот на крвните садови.
Кај некои жаби, протеините го инхибираат растот на крвните садови, што е потенцијално клучно во борбата против тумори, бидејќи без крвоснабдување тие не можат да напредуваат. Кај други, ефектот е спротивен – стимулирање на растот, што е од огромно значење за заздравување на рани и срцеви оштетувања.
Мирисот како човечки потпис
Колку и да звучи непријатно, човекот е едно од најмиризливите суштества на планетата. Не затоа што сме „нечисти“, туку затоа што нашата кожа е дом на сложен микробиом. Истражувања објавени во списанието Trends in Parasitology покажуваат дека мирисот на човечката пот е уникатен во животинското царство.
Микроорганизмите на кожата ги разградуваат неиспарливите супстанции од потта и ги претвораат во испарливи соединенија – токму тие се мирисот што го чувствуваме. Човечката пот содржи јаглероден диоксид, амонијак, млечна киселина и повеќе карбоксилни киселини. Иако мажите и жените имаат сличен хемиски состав, мажите се потат повеќе поради поголемата количина на пот, особено при физичка активност.
Интересно е што најсличен мирис со луѓето имаат шимпанзата и горилите, што дополнително ја потврдува биолошката блискост.
