Има градови што не ги посетуваш само за да ги видиш. Ги посетуваш за да провериш дали приказната за нив е вистинита. Кан е токму таков град. Не е само точка на мапа во јужна Франција, туку идеја за светлина, гламур и една случајна историја што го сменила текот на неговата судбина.
Пред да се решите да го посетите, добро е да знаете каде всушност одите. Кан – на француски Cannes – е град во департманот Alpes-Maritimes, во регионот Прованса-Алпи-Азурен Брег, западно од устието на реката Вар и југозападно од Ница. Денес има околу 74.000 жители, според поновите демографски податоци на францускиот статистички институт INSEE. Бројката варира сезонски, затоа што Кан не е само град – тој е магнет.
Од трска до престиж
Зошто е Кан бисер на Азурниот брег? Одговорот не е едноставен, но почнува од тлото. Археолошките траги сведочат дека тука во античко време живееле Лигурците, народ кој се занимавал со риболов и трговија. Под римска доминација, населбата добива мало пристаниште и складишта – функционално, скромно, но живо.
Во 10. век првпат се спомнува топонимот Кан. Името доаѓа од зборот за трска – canna – и се однесува на просторот обраснат со трски долж брегот. Со векови тоа било мало рибарско место без некоја историска тежина. До 1834 година.
Тука почнува она што јас би го нарекол „случај што ја измислува судбината“.
Лордот Брофам – човекот што не сакал да се врати во маглата
Во јануари 1834 година, британскиот државник Хенри Брофам, познат како Лорд Брофам, патувал кон Ница, каде што редовно зимувал. Колера ја зафатила Ница и властите го затвориле градот. Кочиите морале да запрат во Кан.
Од Ница го делеле само 25 километри. Но, наместо да се врати во лондонската магла, останал. Хотели немало. Живеел во рибарска куќа на самиот брег. Јадел свежа риба, пиел добро вино и уживал во медитеранското сонце.
Следната година не заминал во Ница. Намерно дошол во Кан.
Лондонските весници пишувале за тоа. Аристократијата го следела својот пример. Одеднаш, рибарската населба станала зимувалиште на британската елита. Маркетинг без маркетинг. Инфлуенсерство пред Инстаграм.
Лордот Брофам минал 34 зими во Кан. Градот не го заборавил. Денес таму стои негов споменик, во природна големина, близу до морето – како нем сведок на една историска случајност што прераснала во бренд.
Од елита до филмска престолнина
Со текот на времето, Кан станува центар на европската елита. Се градат хотели, ресторани, вили. Уметници и писатели доаѓаат тука – Проспер Мериме и Ги де Мопасан оставиле дел од своето творештво поврзано со овој медитерански амбиент.
Но вистинскиот глобален печат го става филмот.
Канскиот филмски фестивал за првпат е одржан во 1946 година. Денес тој е еден од трите најпрестижни филмски фестивали во светот, заедно со Венеција и Берлин. Секоја мајска вечер на булеварот Ла Кроазет, црвениот тепих станува сцена на глобалниот спектакл.
Кан не е само место каде што се прикажуваат филмови. Тој е место каде што се создава симболиката на успехот.
Плажите – телото на градот
Можеби најголемата физичка вредност на Кан е неговата прочуена плажа Ла Кроазет – долга околу 2 километри. Булеварот што ја следи плажата е срцето на градот. Понатаму, во правец на Mandelieu-la-Napoule, се протегаат и подолги песочни делници.
Во заливот на Кан се наоѓа едно од најлуксузните пристаништа за јахти во Франција – Vieux Port и Port Pierre Canto. Пред брегот се испречуваат Леринските острови, кои го штитат заливот и му даваат специфична силуета.
Денес Кан е место каде што се среќаваат богатството, туризмот, културата и историјата. Но, ако мене ме прашате, најголемата вредност не е во јахтите, ниту во тепихот. Туку во тоа што еден случаен карантин од колера создаде градска легенда што трае веќе речиси два века.
Кан е доказ дека понекогаш најголемите приказни почнуваат со – принудна пауза.
