Постојат денови кога не ни треба причина за забава. Не затоа што сме радосни, туку затоа што сме уморни од мислење. Од тишината. Од моментот кога ќе седнеме сами и ќе сфатиме дека главата ни е погласна од било која музика. Токму таму, во тој простор меѓу заморот и потребата за олеснување, се раѓа забавата како бегство.
Не зборувам за радоста што доаѓа природно, одвнатре. Зборувам за онаа насмевка што ја вадиме како одбрана. За смеата што се појавува токму кога не ни е до смеа. За потребата нешто да се случува, само за да не останеме сами со себе.
Кога веселбата не е избор, туку инстинкт
Современата забава ретко почнува од прашањето „што навистина ми треба“. Почесто почнува од „ајде нешто, било што“. Журка, фестивал, серија, видео, скролување. Важно е да има движење. Да има звук. Да има светло. Зашто во моментот кога сè ќе застане, почнуваат прашањата.
Затоа не е случајно што најголемите машини за забава денес се платформи како TikTok и Netflix. Тие не нудат само содржина, туку нудат континуитет. Нема пауза. Нема празнина. Нема време да си го слушнеш сопствениот внатрешен глас. А тоа, за многумина, е олеснување.
Истражувањата на современата психологија често укажуваат дека постојаната стимулација не е знак на задоволство, туку на избегнување – нешто што детално се обработува и во анализите на дигиталното однесување објавени од American Psychological Association. Не бегаме од реалноста затоа што е лоша, туку затоа што е тешка за носење без филтер.
Смеа како маска, забава како анестезија
Има една непријатна вистина што ретко си ја признаваме: многу често сме весели токму кога не сакаме да мислиме. Смеата станува маска. Забавата – анестезија. Неколку часа гласна музика, алкохол, движење, илузија дека „живееме“, а всушност само одложуваме.
Фестивалите и масовните забави нудат токму тоа чувство – да се изгубиш во толпата, да не бидеш индивидуален проблем, туку дел од колективен ритам. Тоа не е нов феномен. Уште од античките времиња, ваквите моменти служеле како вентил. Но разликата денес е што вентилот ретко се затвора. Забавата не е пауза од животот – таа станува постојан режим.
Стравот од тишината
Она што навистина нè плаши не е досадата, туку тишината. Моментот кога нема што да гледаме, нема каде да одиме, нема кого да слушаме. Тогаш излегуваат на површина прашањата што ги туркаме под тепих: дали сме задоволни, каде одиме, што навистина сакаме.
Забавата, во таа смисла, е цивилизиран начин да не се соочиме со себе. Прифатен. Дури и посакуван. Кој денес ќе ти замери што „сакаш малку да се опуштиш“? Но ретко кој ќе праша зошто опуштањето мора секогаш да биде бучно, брзо и надвор од нас самите.
Радост или бегство – тенката линија
Не секоја забава е бегство, и не секоја тишина е решение. Проблемот почнува кога не можеме без надворешна стимулација. Кога веселбата не е избор, туку нужност. Кога не знаеме што да правиме со сопствените мисли, па ги удавуваме во звук, екран или гужва.
Можеби вистинското прашање не е дали се забавуваме доволно, туку дали знаеме да бидеме сами без да ни стане непријатно. Затоа што таму, во таа тишина што ја избегнуваме, често се крие нешто поважно од секоја забава – можноста навистина да се сретнеме со себе.
