Учениците што ќе се запишат во прва година во средните училишта во Скопје ќе добијат бесплатни училишни униформи, најави Орце Ѓорѓиевски во објава на својот Facebook профил. Мерката, според објавата, се воведува со цел да се намалат видливите социјални разлики меѓу учениците и училиштето да стане простор во кој младите повеќе ќе се натпреваруваат во знаење, труд и успех, а не во облека, брендови и финансиска моќ на семејствата.
„Вредноста на еден ученик не се мери според облеката што ја носи, туку според знаењето, карактерот и соништата што ги гради“, се наведува во објавата, во која мерката се претставува како дел од пошироката грижа за образованието и еднаквиот третман на учениците.
Униформата како обид да се намали притисокот врз учениците
Најавата доаѓа во време кога училиштата сè почесто се соочуваат со проблеми што не се само наставни: социјален притисок, споредување меѓу учениците, статусни симболи, булинг и разлики што децата ги носат од домот во училишната средина. Облеката, иако на прв поглед изгледа како споредна работа, кај тинејџерите често станува видлив знак на припадност, финансиска моќ или исклученост.
Токму затоа воведувањето бесплатни униформи може да се чита како обид училиштето да се направи порамноправен простор. Ако мерката се реализира добро, таа може да го намали финансискиот товар за семејствата, но и да ја намали секојдневната трка околу тоа кој што носи, кој може да си дозволи поскапа облека и кој поради тоа се чувствува помалку вреден.
Добра идеја, но важни ќе бидат деталите
Идејата за бесплатни униформи лесно може да добие поддршка, особено ако е насочена кон учениците од прва година, кои влегуваат во нова средина и често се најизложени на споредување, прилагодување и групен притисок. Но вистинската вредност на мерката ќе зависи од нејзината реализација.
Јавноста допрва треба да добие одговори за неколку практични прашања: кога ќе се делат униформите, како ќе се избира моделот, дали ќе бидат вклучени сите средни училишта под ингеренции на Град Скопје, колку ќе чини мерката, кој ќе ја спроведе набавката и дали учениците ќе добијат една или повеќе комбинации за носење.
Овие детали не се ситници. Ако униформата е неквалитетна, неудобна или непрактична, мерката може брзо да се претвори во уште една формалност. Ако е добро осмислена, со пристоен дизајн, квалитетен материјал и јасни правила, може да стане корисна образовна и социјална политика.
Училиштето треба да биде место за знаење, не за статусна трка
Во објавата се нагласува дека училиштето треба да биде место каде учениците ќе се насочат кон образованието, личниот развој и градењето на иднината. Тоа е суштината на мерката. Униформата сама по себе нема да ги реши сите проблеми во образованието, нема да го запре булингот, ниту автоматски ќе создаде еднаквост. Но може да биде еден мал, видлив чекор кон училишна култура во која надворешните разлики помалку ќе го диктираат секојдневниот однос меѓу учениците.
Вистинскиот тест ќе биде дали оваа мерка ќе остане само убаво звучна најава или ќе биде спроведена транспарентно, навреме и со чувство за достоинство на учениците. Затоа што униформата не треба да биде дисциплинска ознака, туку практична порака: во училиштето сите влегуваат со исто право на почит.
