Кога телото ќе остане без слатко, а добие време
Секогаш ме фасцинира моментот кога науката ќе ни каже нешто што интуитивно го насетуваме, но не сме сакале да го слушнеме до крај. Дека не е сè во „повеќе е подобро“. Дека телото не мора постојано да биде разгалено за да биде здраво. Токму таму некаде почнува и оваа приказна за шеќерот, или поточно – за животот без него.
Тим научници предводен од д-р Михаел Ристов, ендокринолог од Универзитетот во Јена, објави резултати кои тогаш одекнаа и преку агенцијата Ројтерс. Истражувањето покажало дека ограничувањето на глукозата – простиот шеќер што го има во слатките и кој вообичаено го сметаме за основен извор на енергија – кај одредени црви го продолжува животниот век и до 25 проценти. Не малку. Не симболично. Туку доволно за да нè натера да застанеме и да размислиме.
Што значи тоа за човекот
Ако ова ограничување би имало сличен ефект и кај луѓето, научниците претпоставуваат дека само со една промена во исхраната, животот би можел да се продолжи за околу 15 години. Не со чудотворни апчиња, не со скапи терапии, туку со свесно воздржување од нешто што секојдневно ни е на дофат.
Но, вистинскиот пресврт во оваа студија не е бројката. Туку механизмот.
Парадоксот на слободните радикали
Првиот чекор што се случил при ограничувањето на глукозата бил нешто што на прв поглед звучи застрашувачки – зголемено создавање на т.н. слободни радикали. Тоа се нестабилни молекули кои можат да го оштетат организмот и против кои со години се бориме со антиоксиданси, витамини и „суперхрана“.
Тука некаде почнува да пука митот.
Ограничувањето на глукозата, иако му е потребна на организмот, но не во прекумерни количини, прво го турнало телото во состојба на стрес. Кај црвите, тој стрес значел повеќе слободни радикали. Но наместо колапс – се случило прилагодување. Организмот активирал сопствен, долгорочен систем на заштита, создавајќи ензими кои ефикасно се справуваат со овие молекули.
Телото, со други зборови, научило да се штити само.
Кога антиоксидансите не помагаат
Ова истражување фрли ново светло и врз нешто што со децении го сметавме за безусловно добро – антиоксидансите како додатоци во исхраната. Кога научниците им давале витамини и други антиоксиданси на црвите за време на експериментот, слободните радикали биле неутрализирани прерано. Звучи логично, нели?
Но токму поради тоа, долгорочниот заштитен систем никогаш не се развил.
Без предизвик, немало адаптација. Без адаптација, немало долгорочна корист.
Од тука произлегол и прелиминарниот, но сериозен заклучок – широка и неконтролирана употреба на антиоксиданси како суплементи може, во одредени услови, да направи повеќе штета отколку корист.
Малку шеќер, повеќе смисла
Одамна е познато дека ограничувањето на калориите го продолжува животниот век кај црви и мајмуни. Германската студија само ја стеснува лупата – не се работи за сè, туку конкретно за глукозата. За начинот на кој телото ја користи, и за тоа што се случува кога ќе му дадеме шанса да работи без постојан прилив на „лесна енергија“.
