Мои тематски народски изреки

Речено-изречено-доречено

ЗА ДОБРОТО

1. Не најдуваш евтино добро.

2. Бараш добро, а ти иди лошо.

3. Доброто је ретко само, а поначесто је со друго добро.

4. Се нашле две добра, па заедно тргнале на пат.

5. И со памтење на добро против зло.

6. Многу зборој, малу добра.

7. Не му прај добро никому за да ти врати со исто али со појќе.

8. Бегај од добро по какво-годе зло.

9. Многу време арчиш за да научиш шо је добро, а ич за да научиш шо је зло.

10. На сторено добро не му треба возвраќање со праење добро.

11. Секогаш је време за добро.

12. Кога не можиш да сториш добро, варди се да не сториш зло.

13. Секоаш со добро за добро.

14. Добрињето нито се бројат, нито се мерат.

15. Биди со добро кон сите и радуј се за добро од еден.

16. Добро секоаш од чоештина во чоек.

17. Ако бараш добро, нема да го најдиш.

18. Кој забораа на добро, врајќа со лошо.

19. Напред со добро кон добро.

20. Добро од љубов со љубов.

21. Не му чини добро на оној шо ти сторил зло, а за то не се покајал, нито бара да му простиш.

22. Нема да те доварди ни најмало добро од зло.

23. Кој прај добро, знај шо је добро.

24. Не чини свето во кој доброто живурка, а злото стално се зголемуа и се множи.

25. Издржуа добро на ветромет биено од зли ветришта.

ЗА УМОТ, РАЗУМОТ И ГЛУПОСТА

26. Нема алишта за кус во умо.

27. Да му веруаш на стар бел дедо кога те учи како да не бидиш глупав кога ќе остариш.

28. Колку да му кажуаш на глупав, нему ништо не му се докажуа. Саде глупавштини му прилегаат.

29. Нема ни семенки во глаата, а го главиле за главен на црпки.

30. Магарињата се исти со глупајте, па зато глупајте се живи среќни качени на магариња.

31. Се мисли оти има многу ум, па се прај големец. А му је од кус покус.

32. Ум можи да не прај пари, ама праи праат глупав со туѓ ум.

33. Му лета умо до небо, та се мисли оти скоро ќе полета.

34. Оти се мислите жив ли је али мртов, кога мислата и речта му се живи за вас?

35. Со умо алтани, со безумјето пустелија и мртвило.

36. Со ум и итроштина на чистина.

37. Не си го лажи умо оти ќе стигниш на крајо стоејќи во место.

38. Нема ни троа ум, а им го мери умо на тапумни.

39. Не се сакалдисуај оти толку му сечи умо. Само дај му и допуштај му дотолку.

40. Он за себе си мисли најдобро, а за друзи ич не мисли.

41. Неписмен ум не знај да збори.

42. Шо прајме со помрачените умој на чело? Ќе ги остајме живото во мрачина да ни го удаат?

43. Се собрале умој на раб на бездна за да доумат како да минат преку неа.

44. Му зоврел умо во глаата од долго меѓу огној.

45. Доумил оти не можи натаму со инаетење.

46. Си го пуштил умо на испаша, та ич не му је гајле за шо ќе биди утре со него.

47. Меѓу речено и сторено длабоко умуање.

48. Немаш ум чим ништо не разбираш.

49. Те мислам дал` уште те крепи здравјето.

50. Умо никоаш не се уморуа.

51. Си го обградил умо за да не му изветреј.

52. Нема граници за ограничени умој.

53. Умноста царуа кај шо глупоста за ништо не се прашуа.

54. Умо на итрецо му је пресметлив и снаодлив.

55. Умнио бери ум дур` је жив.

56. Секоаш појќе со ум, одошто со разум.

57. Чекајќи го умо, кумо заборај оти треба совреме да си појди.

58. Брго суди оној шо не је баш при ум.

59. Глаата има две очи, а еден ум.

60. Ученио води до негде, умнио води до кај шо си тргнал.

61. Не барај умен меѓу будали.

62. Чоек со пари, а без ум го јади жив страв да не се најди чоек и со ум и со пари.  

63. Ништо не се прај со ум, а без разум.

64. Не мојш со пари да купуаш ни ум ни разум.

65. Јунаство со ум, не со сила.

66. Умен цел живот учи за да биди поумен.

67. Ако нема мака по наука, нема ни ум со пари.

68. Паметнио никоаш не вели дека је секоаш паметен. Секоаш го вели тоа глупавио.

69. Кој има свој ум, радо слуша туѓ.

70. Не забораај оти голем ум има многу или нема ич пријатели.

71. Памето учи наеднаш многу нешта и при то веруа во едно нешто. Будалио, пак, учи едно нешто и мисли оти во истовреме научува многу нешта. 

72. Паметен си ако совреме узнајш со кого си имаш работа.

73. Умо је ум без оглед на годињето.

74. Ем среќен ем спокоен паметен.

75. Памето на пазар не се купуа.

76. Секое добро дело е со умност, труд, замисла и зборој.

77. Слеп при ум и при очи.

78. Чоек со слаба памет  не можи без јак грб.

79. Капата за глаа и со ум и без ум.

80. На паметнио ништо не му треба многу. Сè му је доста.

81. Ништо не му фали на чоек кој има памет.

82. Со ум и разум во борби против каква било глупост.

83. Глупоста победуа кај шо ум умој раскаруа.

84. Со ум и разум не се владеј долго, ами се работи благодарно за оние шо те избрале да ги предводиш. 

ЗА ГОДИНИТЕ

85. Течи воѓе и со ними годиње.

86. Со годините и снагата.

87. Од денојте за многу нешта зависи годината.

88. Година мини и скоро ќе да била, а по неа белки иди ко шо ни треба.

89. Шо расцутело годинава, увенало пред догодина.

90. Тебе појќе ти вреди часо од годината?

91. Годиње во сите дни со ноќи.

92. Тебе добра година, мене шо да немало полоша.

93. Си ја развлекол годинава на месеци, а месеците на деној и ноќи, та ко да не ти се остаа измината.

94. Годинава полоша од ланската, а белки малу поарна онаа шо иди по неа.

95. На слаб чоек подебела годинава од ланската, а на дебел послаба и ланската и догодина.

96. Се памети година која ем не родила ем остајла пустелија многугодишна.

97. Со годињето и умноста и знајњето и опитноста. Во ними и околу ними.

98. Брго минале години шо не се паметат по нешто важно али големо.

99. На стари години чоек не расти, ами несетно и неминовно се ведне под нивните тежини.

100. Саде љубовта не знај за годиње. Зато шо нито иди, нито си оди со ними.

101. Заминуаат блиски лујѓе сосе заеднички години.

102. Од сета убајна на лице, убајната на очите не гасни од рајѓање до смрт.

103. Ништо не значат годињето ни за творецо ни за негојте дела. Бидејќи времето им је исто и не му се противат.

104. Се паметиме во многу годиње по нешто.

105. Година за година, година пред и по година. Некои сакаш да прескокниш, ама не се прескакаат.

106. Се радуаме на почеток на новата, а се замислуаме за сè шо сме претргале во старата година.

107. Се најдуаме за да се навратиме на наши дамнешни години.

108. Почеток на нова година по многу залудно поарчени.

ЗА ДУШМАНОТ

109. Душмано секоаш дури спие гледа под око.

110. Чувај се од душмани како знајш и умејш.

111. Со душман не делиш зло, а доброто он не го ни припознаа.

112. Душмано нема рода.

113. Ако имаш пари, варди се од дружба со душман. Не шо ќе ти ги потроши, ами и зијан ќе бидиш.

114. И пијан и трезен, душмано је душман

115. И лошото му је добро на душмано.

116. Со пријатели сегде, со душмани нигде.

117. Правио пријател до смрт не стануа твој душман.

118. Има и умни и будали душмани. Тешко ќе откриеш кои од ними се поголеми.

119. На душмано му је лесно да се препраа пријател.

120. Душманите се сите ем големи ем мали.

121. Ти немаш душман?! Не си за веруање!

122. Да не ти влези душман в куќа. Пуздер ќе ја напрај и тебе ќе те избрка од неа.

123. Остај го душмано да си го живеј животецо ко шо си го живеј. Ти да си го живејш својо без него.

124. Ќе узнајш дали душмано је јак али слаб откога ќе влезиш во бој со него.

125. Тешко тебе ако не си научил да согледуаш совреме кој ти је пријател, а кој душман.

126. Можи да имаш многу пријатели, а само еден душман колку сите пријатели.

127. Најлут је оној душман кој порано ти бил пријател.

128. Нема чоек шо нема ниеден душман.

129. Душмано да ти је пред очи сѐ дур не го искористиш.

130. Не си го поразил душмано шо си го остајл да живеј.

131. Огно на душмано пеплосуа сѐ дури последното жарче не му угасни.

132. Со паметен душман можиш некако, а со будала никако.

133. Подобро е паметен непријател, одошто будалест пријател.

134. Душман ти је, а си го примил во домо свој. Нека, ама варди се од лошотилако негов.

135. Душмано не мируа дур не премали и не го ничкосаш наземи.

136. Плевело му је најголем душман на житото.

137. Учи го живото од сите. И од душманите.

ЗА АЛЧНОСТА-ЛАКОМОСТА

138. Алчноста је смртна болештина.

139. Од сите алчни, најалчни се оние шо се на власт за пари и друго богаство.

140. На ненаситнико и кога има сѐ ништо не му је доста.

141. Нема алчен богаташ. Алчнио и кога је богат се мисли пусти сиромав.

142. Алчнио му завидуа на алчен оти нема сѐ шо има он.

143. На алчнио многу и лесно му се помрачуа умо.

144. Алчнио је по природа никаквец и пакосник.

145. Од алчен секоаш поалчен и најалчен.

146. Алчнио дење-ноќе се плаши да не го изгуби азното. Неретко пати од несоница.

147. Алчнио и кога јади не можи да ја потсмири алчноста.

148. Лакомијата е секоаш поголема и најголема, а завршуа во неизлечива болештина.

149. На лакомио сѐ мало му је неизмерно големо.

150. Ништо арно и убоо во алчнио и од него. Поготово ако је на власт.

151. Алчнио богаството го прај посиромав од сиромајо.

152. Алчноста го прај чоеко апаш.

153. Алчнио и чеснио-лути непријатели.

154. Ненаситнико не престануа да се граба сѐ дури сѐ не биди негоо.

155. И купуањето без усул и продаањето најскапо на неубоо и расипуачко и грабањето од најситно до најкрупно му се прилежни на алчнио.

156. Алчнио запусута сѐ шо не можи да биди негоо.

157. Најсетне алчнио среде пустелија.

ЗА ГАЈЛЕТО

158. Богат комшија је гајле за сиромав-како да се брани од него.

159. Гајлето го прај болезлив чоеко.

160. Треба да је исто гајлето на младите за старите ко шо је гајлето на старите за младите.

161. Нема чоек не со едно, а со многу гајлиња.

162. Делнични гајлиња за будност и неспокојни сништа.

163. Ако не за друго, тогај гајле за туѓо гајле.

164. Паметнио се секира поради многу гајлиња, а будалио се весели.

165. Мораш одвреме-навреме да здивнуаш од гајлиња. Да не те задушат.

166. Можи ти да го немаш гајлето шо је сега, ама секако ќе го имаш утре.

167. Со многу мали гајлиња до едно најголемо.

168. Секое мало гајле вика за да го слушнат. Големото молчи сѐ подлабоко.

169. Цел живот со гајлиња, а по него друг со исти.

ЗА ПРИЈАТЕЛСТВОТО

170. Будалест пријател исто ко да не ти је.

171. Право пријателство во неволја се докажуа.

172. Тешко се најдува пријателство меѓу големци. Лесно завидливост и лицемерие.

173. Чоек без пријатели маки мачи во животецо.

174. Не се губи чесен ем верен пријател.

175. Ти со душа за верно пријателство, а он со намисла да ти се прикажуа пријател за да те искористи.

176. Јунак му помага и на ранет непријател. Исто ко сиромав на пријател.

177. Нема домаќинлак без право пријателство.

178. Лична жена в куќа, пријатели на гости шо да не можи да се добројат.

179. Како да имаш пријател кога не можиш ни да прикриеш колку си намќор?

180. Ебиветар нема пријатели.

181. Пријатели будали умо ги то вртат.

182. Зајми му пари без лихва само на искрен и чесен пријател. После однесуај се ко да не си му зајмил.

183. Право пријателство и во нужда и во ненужда.

184. Пијачка и со пријатели кои се кријат оти не ти се.

185. Пријатело можи да биди и поголем од најблизок роднина.

186. Пријатели многу дур` је свадба.

187. Чист есап, големо пријателство.

188. Чувај си ги старите пријатели и биди внимателен со новите.

189. Не ти треба пријател ако можиш сам.

190. Искрено и длабоко пријателство не се докажуа со плитки и излитени зборој.

191. Стар пријател је поверен од нов.

192. Во среќа сите пријатели, во несреќа некои.

193. Не вреди живото без пријатели.

194. Секоаш си му пријател на оној кому си му прав пријател.

195. Пријател во туѓа земја можи да ти ја напрај земјата твоја.

196. Без пријател скитник и во своја земја.

197. Рана од пријател крвави и не заздравуа.

198. Не можиш да му бидиш пријател на возвишен чоек со дело, ако му завидуаш.

199. Многу познајници, малу пријатели.

200. На пријатело не му се лутиш и кога је за лутејње.

201. Пријатело ти ги кажуа и докажуа грешките за да не ги повторуаш.

202. Оној шо ти бил пријател, а веќе не је, скоро ти је непријател.

203. Нема самофалба меѓу пријатели.

204. Полесно се изодуа пат заедно со добар пријател.

205. Во пријателство лесно се припознаваат лагата и измамата од вистината.

206. Добро здравје со прави пријатели.

207. Ако не знајш, научи во шо пријатело се разбира, а во шо не.

208. Си им пријател на оние шо ти се.

209. Секоаш со не многу, а малу пријатели против непријател.

210. Како тоа си изгубил пријатели? Или не ти биле или не си им бил.

211. Во студенина те греј пријателството.

212. Лесно ти је тебе кога имаш пријател меѓу многу пријатели.

213. Со пријатели делиш и гладост и ситост.

214. Помагај се со незнаен пријател.

215. Те есапи за пријател пријатело кому не му ги броиш маните.

216. Му простуаш на твој пријател за да не го изгубиш.

217. Нема пријателство од интерес.

218. Настрана пријателството во бизнис меѓу пријатели.

219. Може ли да бидат пријатели сиромав и богат? Богами тешко, поготово ако на сиромајо му тежи сиромаштијата, а на богатио му је лесно богаството.

220. Пријател мед и млеко, непријател пелин.

221. Пред да ти стани пријател, научи го чоеко колку је добар и кога не је.

222. Блазе тебе со брат пријател.

223. Најголемо непријателство во роднинство при делба на наследство.

224. Ако си ти безгрешен, безгрешен ти је и пријатело.

225. Помалу неволи со вистински пријател.

226. Не барај припомош од пријател дури можиш сам.

227. Во борба пријатело те соколи, а без него брго се обескуражуаш.

228. Пријатело во сенка го снемуа чим ќе зајди Сонцето.

229. Споделуај добро со пријател, не зло.

230. Се живеј без пријател, ама многу тешко. Поготово кога ќе ти се нафрли несреќа.

231. Никоаш не му помагај на пријател за да ти возврати некоаш.

232. Право пријателство је најдрагоцено оти је ретко.

РЕЧЕНО-ИЗРЕЧEНО-ДОРЕЧЕНО
Мои тематски народски изреки
(изреки на „општонароден“ македонски дијалект)

За авторот: Љупчо Димитровски

Долгогодишен радио и ТВ новинар, писател и медиумски уредник со повеќе од 40 години искуство во електронските медиуми. Автор е на над 150 книги и основач на порталот Panoptikum.mk, како продолжение на култната емисија „Паноптикум“, со силен фокус на комуникација и новинарство.

За повеќе написи од авторот кликни тука.