Македонската економија во второто тримесечје од 2026. година пораснала за 4,3% во однос на истиот период лани, а премиерот Христијан Мицкоски денеска во Гевгелија изјави дека очекува годината да заврши со раст на БДП меѓу 3,5% и 4%. Последните статистички податоци истовремено покажуваат забрзување на извозот и силна инвестициска и градежна активност.
Бројката од 4,3% е официјален податок на Државниот завод за статистика. Проекцијата за раст меѓу 3,5% и 4% до крајот на годината, пак, е очекување на Владата и допрва треба да биде потврдено со резултатите од третото и четвртото тримесечје.
Инвестициите и градежништвото го туркаат растот
Структурата на растот покажува дека во второто тримесечје особено силно се движело градежништвото, со реален пораст од 21,9%. Бруто-инвестициите се зголемиле за 16,5% во реални услови, извозот на стоки и услуги за 10,4%, личната потрошувачка за 3,3%, додека раст бил забележан и во индустријата и трговијата.
Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска оцени дека податоците покажуваат континуитет на позитивните економски движења и најави продолжување на политиките насочени кон капитални проекти, приватни инвестиции и поддршка на стопанството. Слична оценка изнесе и пратеничката Биљана Кузманоска, која растот од 4,3 отсто го спореди со 1,6% во првото тримесечје од 2024. година.
Сепак, зад една висока квартална стапка секогаш е важно да се види од каде доаѓа растот. Во најновиот Макро-монитор на Finance Think се оценува дека забрзувањето во голема мера е поттикнато од буџетското трошење, особено преку градежништвото. Според нивната анализа, нискоградбата и специјализираните градежни работи се меѓу главните двигатели, што се поврзува со реализацијата на државните капитални инвестиции.
Тоа не ја намалува вредноста на растот, но го отвора поважното економско прашање: дали сегашното забрзување ќе може да се одржи кога ефектот од големите јавни проекти ќе стане послаб. За подолгорочна стабилност ќе биде важно паралелно да растат продуктивноста, приватните инвестиции, индустриското производство и извозот.
Извозот расте побрзо од увозот
Најновата статистика за надворешната трговија носи уште еден позитивен сигнал. Во периодот јануари-јули 2026, година извозот на стоки достигнал 5,103 милијарди евра и е повисок за 8,4% во споредба со истиот период во 2025. година. Увозот изнесувал 7,199 милијарди евра и пораснал за 7,8%.
Тоа значи дека процентуално извозот навистина расте побрзо од увозот, што е позитивно движење за економија која традиционално има значителна увозна зависност. Земјите од Европската Унија учествуваат со 58,7% во вкупната стоковна размена, а меѓу најзначајните трговски партнери остануваат Германија, Велика Британија, Кина, Грција и Србија, покажуваат податоците за јануари-јули на ДЗС.
Трговскиот дефицит – тука бројките бараат појаснување
Мицкоски изјави дека побрзиот раст на извозот придонесува за намалување на трговскиот дефицит во првите седум месеци од годината, особено издвојувајќи ги резултатите во јули. Кумулативните податоци што ги објави ДЗС сепак бараат попрецизно толкување.
Од вкупните вредности на извозот и увозот произлегува дека разликата меѓу нив во периодот јануари-јули 2026. година е околу 2,096 милијарди евра. Во истиот период од 2025. година, според тогаш објавените податоци на ДЗС, таа разлика била околу 1,953 милијарди евра. Со други зборови, извозот расте со нешто повисока процентуална стапка, но во апсолутна номинална вредност кумулативниот јаз меѓу увозот и извозот е поголем отколку лани.
Ова не ја исклучува можноста трговскиот дефицит само во јули да се намалил во споредба со јули 2025. година, но од јавно објавените кумулативни вредности не произлегува дека дефицитот за сите седум месеци е понизок. Токму затоа политичките оценки и статистичките податоци треба да се читаат одделно: првите ја објаснуваат политиката, вторите ја мерат нејзината реална економска траекторија.
Раст значително над европскиот просек
Кварталниот резултат на Македонија е висок и во поширок европски контекст. Според Евростат, БДП на Европската Унија во второто тримесечје од 2026. година бил повисок за 1,2% на годишно ниво, а во еврозоната за 1%. Македонските 4,3% затоа претставуваат значително побрза годишна динамика во овој квартал.
Сепак, економијата не се оценува според еден добар квартал. Вистинскиот тест ќе биде дали инвестициите ќе создадат траен производствен капацитет, дали извозот ќе продолжи да ја подобрува својата позиција во однос на увозот и дали растот ќе се пренесе во продуктивност, плати и животен стандард. Бројките од вториот квартал покажуваат дека економијата забрзала. Следните месеци ќе покажат колку од тоа забрзување може да остане и кога ефектот на сегашниот инвестициски циклус ќе почне да се нормализира.
