Има луѓе што не стареат според календар, туку според делото. Таков е Коле Ангеловски. Не затоа што времето му простило, туку затоа што неговата работа одамна излегла од рамката на една кариера и влегла во нешто многу посериозно – во културна меморија.
Роден во Скопје на 14. март 1943. година, школуван на Академијата за театар, филм, радио и телевизија во Белград, тој припаѓа на онаа ретка генерација творци кај кои театарот, филмот, телевизијата, режијата и пишувањето не се посебни полиња, туку различни лица на истата творечка енергија.
Коле Ангеловски е жива трага на една културна упорност што трае со децении.
Не се станува легенда со еден настап
Кај вакви личности најлесно е да се набројуваат функции: глумец, режисер, сценарист, драматург, писател. Но вистината е подлабока. Ангеловски е од оние автори што не му служеле на медиумот, туку медиумот им служел ним. Во неговиот случај, сцената никогаш не била само место за појава, туку простор каде се обликува карактер, ритам, јазик и мерка. Од 1967. година, па сѐ до пензионирањето во 2008. година е врзан за Драмски театар Скопје, институција во која не само што играл, туку и оставил сериозен творечки белег. Кога некој минува толку долг пат низ една куќа, тогаш веќе не зборуваме за ангажман, туку за припадност.
Кариера што не се мери само со бројки, туку и со распон
Да, бројките се импресивни. Биографските записи и институционалните извори сведочат за децениско глумечко присуство, за десетици улоги на сцена и екран, за голем режисерски опус и за долг континуитет на работа во театарот, филмот и телевизијата. Но, кај Коле Ангеловски не е најважно колку работел, туку колку широко се движел.
Како глумец дебитира уште како студент, во филмот „Саша“, а потоа неговото име се појавува во различни југословенски и македонски продукции. Како режисер, пак, зад себе остава богат театарски и филмски ракопис, од „Колнати сме, Ирина“ до „Викенд на мртовци“, како и низа други сценски поставки што го одржуваат неговото присуство во јавниот културен простор и денес. IMDb профилот и фестивалските белешки само ја потврдуваат широчината на тој опус.
Наградите се важни, но не се најголемата потврда
Секако, зад вакво дело стојат и признанија. Ангеловски е добитник на државната награда „11 Октомври“ за животно дело, а институционални и фестивалски извори бележат и други значајни признанија, меѓу нив и наградата „Св. Јоаким Осоговски“. А кога е збор за наградата, кај вистинските автори наградата не е врвот, туку печат дека она што одамна го знае публиката – конечно го потврдиле и институциите. Понекогаш признанијата само доцнат зад она што сцената веќе го кажала.
Кога едно име станува дел од културниот јазик
Постојат аглумци кои ги паметиме по улоги. Постојат режисери кои ги паметиме по претстави. А постојат и оние ретки фигури што ги паметиме по присуство. Коле Ангеловски е токму од таа категорија. Не затоа што бил насекаде, туку затоа што никаде не бил случајно. Во македонската култура неговото име не звучи како вест, туку како континуитет. Како доказ дека уметникот може да биде и плоден и препознатлив, и дисциплиниран и свој, и близок до публиката без да ѝ подлегне. Токму затоа, кога ќе се каже дека тој годинава наполни 83 години, тоа не звучи како биолошки податок. Звучи како една долга лекција по издржливост, посветеност и творечка верност.
