Вовед во светот на еден вечен баладер
Имав среќа да растам со Đorđe Balašević како дел од мојот секојдневен soundtrack на животот. Тој глас не беше само музика, туку огледало во кое гледав делови од себе што уште не ги разбирав. Секогаш кога ќе ја пуштев неговата песна, ја чувствував магијата што доаѓа од искреноста и едноставноста на зборовите – како да зборува директно со мене, без филтри, без маски.
Му текнуваше на љубов со нежност, на раскинување со болка, на радост со насмевка – но најмногу од сè зборуваше за човековата состојба. За малите луѓе, за големите илузии, за градовите што стареат и за младоста што никогаш не признава дека поминала. Но, зад таа поетика стоеше човек со конкретна биографија, со историја, со време што го обликувало. И токму таму, во спојот меѓу личното и историското, лежи неговата вистинска големина.
Почетоците – од Нови Сад до глас на генерација
Роден на 11. мај 1953. година во Нови Сад, во тогашна СФР Југославија, Балашевиќ израснал во средина во која културите се мешале природно. Тоа чувство на мултиетничност и отвореност подоцна ќе стане тивка, но постојана линија во неговото творештво.
Првпат станува пошироко познат со групата „Жетва“ и песната „У раздељак те љубим“, а вистинскиот пробив доаѓа со групата „Рани мраз“ и песната „Рачунајте на нас“, изведена во 1978. година. За многумина тоа беше химна на една идеалистичка младост. Денес можеш да ја најдеш во архивите и биографските прегледи каде што е јасно колку рано станал културен феномен.
Во тие години не беше само пејач. Беше хроничар на времето што веруваше во иднина.
Соло кариера и дискографија што ја одбележа епохата
Соло кариерата ја започнува во 1982. година со албумот „Пуб“. Потоа следуваат „Цел већи век“, „003“, „Бездан“, „Један од оних живота“, „Напослетку“, „Дневник старог момка“ и други. Секој од тие албуми носи свој свет, свои ликови, свои мали романи во форма на песни.
„Прича о Васи Ладачком“ е наратив како од кратка проза. „Лепа протина кћи“ е љубовна трагедија со балкански темперамент. „Не ломите ми багрење“ е социјална метафора што и денес звучи актуелно. „Словенска“ и „Остај ме мирно“ се интимни исповеди што не стареат.
Ако се погледне неговата комплетна дискографија на Discogs јасно е дека не станува збор за серија албуми, туку за една континуирана книжевно-музичка биографија.
Поетика што лекува и боцка
Неговите текстови не беа обични љубовни фрази. Беа раскажувачки конструкции со драматургија. Почнуваа со иронија, продолжуваа со нежност, а завршуваа со тивка болка што не те руши, туку те учи.
Во нив има социјална критика, политичка алузија, интимна исповед, самоиронија и една специфична меланхолија што грее наместо да дави. Особено во 90-тите години јавно се дистанцираше од национализмот и воената реторика, што може да се види и во интервјуа архивирани на YouTube и медиумски портали. Поради тоа беше игнориран од одредени структури, но никогаш од луѓето.
Тој не викаше. Не навредуваше. Но знаеше да каже доволно за да те натера да размислиш.
Концертите – разговор со 20.000 луѓе
Да се биде на концерт на Балашевиќ значеше да присуствуваш на театарска претстава. Раскажуваше, импровизираше, се шегуваше, па одеднаш ќе замолчеше и цела сала ќе останеше без здив.
Не настапуваше – разговараше. Не глумеше ѕвезда – беше човек со гитара кој има што да каже. И тоа го правеше со часови, без патетика, без дистанца.
Семејството како вредност, не како декор
Со сопругата Оливера Балашевиќ беше во долг и стабилен брак, имаа три деца и често зборуваше за семејството како најголема животна сигурност. Тој не беше скандал-мајстор. Не живееше од сензации. Живееше од збор и од доверба.
Во време кога јавните личности често глумеа недостижност, тој остана човечки близок. Сосед од аголот што знае да свири и да раскажува.
Културно наследство и денешна релевантност
Почина на 19. февруари 2021. година. Веста одекна низ целиот регион. Реакциите покажаа нешто многу поважно од популарност – покажаа дека луѓето чувствуваат дека изгубиле дел од сопствената младост.
Неговото наследство не е само во албумите. Тоа е во начинот на кој нè научи дека маж може да биде чувствителен без да биде слаб. Дека љубовта може да биде интелигентна. Дека иронијата може да биде нежна.
И денес неговите песни се слушаат на стриминг платформи, се цитираат на социјални мрежи и се пеат на собири. Тоа значи дека не станува збор за носталгија, туку за трајна вредност.
Личноста зад гласот
Некои велат дека бил саркастичен. Други дека бил романтик. Јас велам дека бил реалист со срце на поет. Човек што разбира дека животот не е црно-бел, туку нијанса меѓу две крајности.
Ѝ веруваше на публиката. Публиката му возврати со љубов што го надживеа неговото време. Кога го слушам денес, сфаќам дека неговата музика не е само звук. Таа е став. Начин на размислување. Начин да се гледа светот со зрелост и со емпатија.
Да растеш со Балашевиќ значи да го научиш јазикот на животот на најчист начин – со директност, топлина и искреност. Неговата музика ќе продолжи да ги допира срцата не затоа што беше комерцијална, туку затоа што беше вистинска.
И можеби токму затоа не замина. Само се пресели во нашите плејлисти.
