Единаесетти август носи необична мешавина од историски записи – од Илинденското востание и македонската книжевност до алпинизмот, технологијата, спортот и музичката култура. На овој датум бил освоен Ајгер, Бејб Рут стигнал до својата 500-та хоум-ран топка, Хеди Ламар добила патент за идеја што ќе стане важна за безжичните комуникации, а во Бронкс се одржала забавата што денес се смета за роденден на хип-хопот.
1858 – Првпат бил освоен врвот Ајгер
На 11 август 1858 година Ирецот Чарлс Барингтон, заедно со швајцарските планински водичи Кристијан Алмер и Петер Борен, првпат се искачил на врвот Ајгер во Бернските Алпи. Тројцата се движеле по западната страна на планината, многу пред алпинизмот да располага со денешната опрема, прогнозирање и спасувачки служби. Ајгер е висок 3.967 метри, но неговата историска репутација подоцна ќе биде поврзана особено со опасната северна карпа. Првото искачување од 1858 година припаѓа на пионерскиот период кога освојувањето на алпските врвови од авантура се претворало во спорт и истражувачка дисциплина. Швајцарскиот алпски музеј го бележи токму 11 август како датум на ова прво успешно искачување.
1903 – Светскиот печат известувал за Илинденското востание
На 11 август 1903 година американскиот „Њујорк тајмс“ објавил известувања за ширењето на Илинденското востание во Битолскиот вилает. Во тогашната вест се пренесувале информации дека македонските востанички сили се концентрираат во регионот и дека се водат судири со османлиската војска. Биле споменати борбите во Кичевско, како и уништувањето на Смилево, Крушје и Болно, при што бројките треба да се читаат како дел од тогашното воено известување, а не како конечна историска статистика. Веста е важна и затоа што покажува дека Илинден веќе во текот на самото востание бил меѓународна тема, следена и далеку од Балканот. МИА го документира овој запис во својот преглед на странскиот печат за Илинденското востание, додека поширокиот контекст може да се поврзе со текстот на Паноптикум за двата Илиндена на македонската државност.
1929 – Бејб Рут станал првиот бејзбол играч со 500 хоум-рани
На 11 август 1929 година Бејб Рут го постигнал 500-тиот хоум-ран во својата професионална кариера и станал првиот играч во историјата на американската Главна бејзбол лига што ја достигнал таа граница. Историскиот удар го постигнал како играч на „Њујорк јенкис“, на стадионот „Лиг парк“ во Кливленд. Рут веќе бил најголемата ѕвезда на својата генерација и човекот кој радикално го променил начинот на кој се играл и се гледал бејзболот. До крајот на кариерата стигнал до 714 хоум-рани, рекорд што ќе опстане со децении. MLB и денес го бележи како првиот член на клубот на играчи со најмалку 500 хоум-рани.
1942 – Хеди Ламар добила патент за „таен комуникациски систем“
На 11 август 1942 година актерката и пронаоѓачка Хеди Ламар и композиторот Џорџ Антајл добиле американски патент за систем на комуникација со менување на радиофреквенциите. Идејата била развиена во време на Втората светска војна како начин радио-наведуваните торпеда потешко да бидат попречувани од непријателски сигнал. Системот предвидувал предавателот и приемникот синхронизирано да преминуваат од една на друга фреквенција. Во тоа време пронајдокот не добил непосредна широка воена примена, но принципот на frequency hopping подоцна станал значаен во развојот на безжичните комуникации. Смитсонијан го чува патентот бр. 2.292.387, доделен токму на 11 август 1942 година.
1960 – Чад стекнал независност од Франција
На 11 август 1960 година Чад станал независна држава по периодот на француска колонијална власт. Прв претседател на новата република станал Франсоа Томбалбаје, кој ја предводел земјата и во првите години по осамостојувањето. Независноста на Чад била дел од огромниот бран на африканска деколонизација поради кој 1960 година останала позната како „Година на Африка“. Само еден ден подоцна новата држава официјално побарала прием во Обединетите нации. Во документот доставен до генералниот секретар на ОН експлицитно е наведено дека Чад стекнал целосна независност на 11 август 1960 година, а во септември бил примен во светската организација.
1973 – Забава во Бронкс станала историскиот роденден на хип-хопот
На 11 август 1973 година во зградата на број 1520 на авенијата Седгвик во Бронкс, Њујорк, Синди Кембел организирала забава пред почетокот на училишната година, а музиката ја пуштал нејзиниот брат Клајв Кембел – DJ Kool Herc. Тој користел два грамофона за да ги продолжува инструменталните „break“ делови од плочите, овозможувајќи им на танчарите подолго да се движат врз ритамот. Од сличните забави постепено ќе се развијат диџејството, рапувањето, брејкингот и пошироката хип-хоп култура. Денес и градот Њујорк го одбележува 11 август 1973 година како симболичен роденден на хип-хопот. Од една локална младинска забава израсна културен јазик што ќе влијае врз музиката, модата, танцот, визуелната уметност и политичкиот говор низ целиот свет.
1987 – Починал Живко Чинго
На 11 август 1987 година починал Живко Чинго, еден од најзначајните македонски раскажувачи, романсиери и драмски автори. Со „Пасквелија“, „Нова Пасквелија“, „Големата вода“, „Сребрените снегови“ и своите драмски текстови тој создаде книжевен свет во кој историјата, фолклорот, гротеската и човечката траума постојано се преплетуваат. Чинговите ликови често живеат под притисокот на идеологијата и „новото време“, но го задржуваат сопствениот говор, иронија и пркос. Неговото творештво има особено место во македонската повоена проза и останува активно присутно во книжевната и театарската култура. Паноптикум подетално го обработува во текстот „Живко Чинго: писателот што ја претвори македонската рана во чудесна приказна“.
1999 – Европа го гледала големото целосно затемнување на Сонцето
На 11 август 1999 година над голем дел од источната хемисфера се случило целосно затемнување на Сонцето. Тесната зона на целосност започнала над Атлантикот, минувала низ делови од централна Европа, потоа преку Блискиот Исток и завршувала во Индија. Максималната целосна фаза траела околу две минути и 23 секунди. Над многу поширок простор, вклучително и Европа, затемнувањето било видливо во делумна форма, па настанот го следеле милиони луѓе. НАСА изработила детален атлас на затемнувањето, а темата природно се надоврзува и на поновиот текст на Паноптикум за затемнувањето на Сонцето над Европа.
Единаесетти август остава осум сосема различни траги – планински врв, револуционерна Македонија во светскиот печат, спортски рекорд, технолошка идеја, африканска независност, нов музички јазик, голем македонски писател и небо што сред бел ден се претворило во спектакл. Токму таквите датуми покажуваат колку различни приказни може да отвори една единствена страница од календарот.
