Има нешта што не прават врева, а прават голема разлика. Зелениот чај е токму таков. Не ветува чуда преку ноќ, ама ако му дадеш време и место во денот, знае убаво да ти врати. Денес, кога сè повеќе зборуваме за долгорочно здравје, превенција и квалитетен живот, зелениот чај повторно се враќа таму каде што отсекогаш му било местото – како тивок сојузник на младоста.
Зелениот чај е поврзан со продолжување на младоста, со намалување на ризикот од болести на срцето и крвните садови, со понизок ризик од одредени видови тумори и со општо намалување на воспалителните процеси во организмот. Денес ова не е само народна мудрост, туку и сериозно проучувана тема во современата наука. Истражувањата за антиоксидансите во зелениот чај јасно покажуваат дека тие помагаат во заштита на клетките од оштетување – токму она оштетување што со текот на времето води кон болести и побрзо стареење.
Од каде доаѓа зелениот чај и зошто е поинаков
Зелениот чај е традиционален напиток со длабоки корени во Кина и Јапонија. Од таму, уште од 19. век, постепено се проширил во другите тропски и суптропски предели. Растението од кое се добива може да достигне и до 3 метри висина и е обраснато со долгунести, зимзелени листови. Во тие листови се крие суштината – теин, теобромин, теофилин и етерични масла кои му ја даваат и аромата и физиолошкиот ефект.
Она што го прави зелениот чај различен од другите чаеви е начинот на преработка. Во Кина, листовите не ферментираат. Наместо тоа, тие брзо се пржат за да се зачува хлорофилот. Токму затоа зелениот чај ја задржува својата боја, свежина и голем дел од биоактивните материи. Кога се користи порадикална технолошка постапка, се добива сосема поинаков тип чај, познат во други традиции.
Занает што се повторува со векови
Процесот на подготовка на листовите е речиси ритуален. Листовите се пржат во глинени садови над жар, се ладат на провев, се потриваат меѓу дланките, повторно се развиваат и повторно се обработуваат. Ова се повторува сè додека од листот не престане да излегува зеленикаст сок. Потоа следи повторно пржење, завивање, просејување и сушење. На крајот, додека се уште топли, се пакуваат херметички во метални кутии обложени со калај – оние препознатливи кутии што особено ги сакаат Англичаните.
Интересно е и тоа што во Кина чајот за домашна употреба често се ароматизира природно. Се редат тенки слоеви мирисно цвеќе како јасмин или гарденија, па слој пржен чај, и така со денови, додека чајот нежно не го впие мирисот.
Зелениот чај, кофеинот и телото
Кај нас е обичај после поголеми количества алкохол да се пие силно кафе. Во други култури, пијат јак чај. Причината е иста – кофеинот. Додека алкохолот делува депресивно на централниот нервен систем, кофеинот делува стимулативно. Зелениот чај го подобрува дишењето, ја зголемува вентилацијата на белите дробови и го поттикнува срцевиот ритам. Срцевиот мускул подобро се храни и со време се зајакнува.
Поради високата содржина на полифеноли и танини, зелениот чај има и јасно изразено противвоспалително и адстрингентно дејство. Делува корисно при воспаленија на слузницата, кожни проблеми, изгореници, па дури и како помошно средство при пролив.
Истражувањата што ја поддржуваат приказната
Едно големо јапонско истражување, во кое биле следени над 40.000 луѓе, покажало дека редовното консумирање зелен чај може да го намали ризикот од кардиоваскуларни болести за речиси 25 проценти. Дополнително, студија објавена во American Journal of Clinical Nutrition анализирала повеќе од 14.000 лица постари од 65 години. Резултатите биле јасни – оние што пиеле најмногу зелен чај имале значително помалку проблеми со функционалните способности во староста.
Луѓето кои пијат околу 5 шолји зелен чај дневно имаат три пати помалку здравствени ограничувања од оние што пијат помалку од една шолја. Оние со 3 до 4 шолји дневно имаат околу 25 проценти понизок ризик.
Навика што оди со поздрав начин на живот
Љубителите на зелен чај најчесто и во другите сегменти од животот прават поздрави избори. Јадат повеќе риба, зеленчук и овошје, помалку пушат, имаат помалку срцеви проблеми и се почесто друштвено активни. Чајот не е чудо сам по себе, туку дел од една поширока слика.
Важно предупредување што не треба да се игнорира
Иако зелениот чај се смета за безбеден во умерени количества, поради кофеинот и малите количини витамин К може да влијае врз дејството на лекови за разредување на крвта. Со претерана и долготрајна употреба може да предизвика несоница, опстипација, отежнато варење, губење на апетит и постепено слабеење на организмот. Овие појави се забележани во различни делови од светот, вклучително и Кина и Англија.
Зелениот чај и кожата
Како напиток, зелениот чај е корисен и во борбата против акни. Го олеснува варењето и ја поддржува детоксикацијата на организмот, што индиректно помага кожата да биде почиста. Важно е да се пие без шеќер, бидејќи шеќерот го намалува неговиот ефект.
Како правилно да го подготвиш
Ако на пакувањето не е поинаку назначено, една чајна лажица зелен чај или една филтер-вреќичка прелиј ја со 0,2 литри врела вода. Поклопи и остави да отстои од 5 до 10 минути. Процеди и пиј го свежо подготвен. Едноставно, без компликации – како што и треба да биде.
