Понекогаш ми се чини дека книгите се единствените предмети што можат истовремено да бидат и подарок, и огледало, и тивок сведок на нашите најинтимни прашања. Љубовта и сексот, колку и да ги третираме како телесни или емотивни искуства, одамна живеат и меѓу кориците. Таму се разглобени, анализирани, поетизирани и оголени до последниот детал. И не, не зборувам само за романтични романи или еротска литература. Зборувам за книгата како простор каде што човек учи како сака, зошто сака и како воопшто се снаоѓа во блискоста со другиот.
Книгата како љубовен алат
Во љубовта, книгата е подарок со кој речиси и да не можеш да промашиш. Научна, поетска, исповедна, па дури и експлицитна – во неа секогаш има нешто што му недостига на секој од нас. Во страниците се бараат одговори на прашања што ретко ги поставуваме гласно: како сакаат мажите, како жените, што навистина мислат додека трае љубовта, а што откако ќе згасне возбудата. Одделно и заедно, во најдлабоките и најинтимните нијанси.
И тука доаѓа едно тврдење што често ги изненадува мажите: ако сакаш да бидеш подобар љубовник – читај. Не како фраза, туку како податок.
Начитаниот маж и интимноста
Истражувања спроведени во издавачки и академски кругови во Велика Британија покажуваат дека мажите кои редовно читаат белетристика – романи, раскази, поезија – се доживуваат како поромантични, понежни и поемпатични партнери. Не станува збор само за образование, туку за способноста да се влезе во туѓа перспектива. Токму таа вежба на емпатија, што ја правиме несвесно додека читаме, подоцна се пренесува и во љубовниот однос.
Анкетите покажуваат дека речиси половина од испитаниците повеќе уживаат во врска со партнер кој чита. Таквите луѓе, велат податоците, проблемите ги решаваат порационално и со помалку импулсивни реакции. Од другата страна се оние кои книгите ги избегнуваат – кај нив почесто доминира површна проценка, фокус на изгледот и помала подготвеност за разбирање на другиот.
Што читаат мажите – и зошто тоа е важно
Прашањето не е само дали се чита, туку и што. Во една контроверзна листа објавена во списанието Esquire, меѓу најдобрите книги за мажи доминираа машки автори, со само една жена – Фланери О’Конор. Реакциите беа бурни, особено од женските книжевни кругови, кои со право укажаа дека ваквите листи создаваат илузија дека „машката“ литература е повредна или подлабока. Новинарката Роксан Геј во „Atlantic Wire“ јавно го проблематизираше токму овој пристап, нагласувајќи дека емпатијата и емоционалната писменост не се родово условени.
Како одговор, на блогот на издавачката куќа Joyland за само неколку часа беа предложени стотици книги од авторки што мажите не би требало да ги прескокнат. И тоа можеби е суштината: љубовта се учи преку различни гласови.
Како сакаат мажите, а како жените
Истражувањата во психологијата одамна покажуваат дека разликите не се толку во интензитетот на љубовта, колку во начинот на нејзино изразување. Жените и мажите подеднакво сакаат, но жените почесто ја вербализираат љубовта, додека мажите ја покажуваат преку дела. Понекогаш тоа води до апсурдни ситуации – како приказната за мажот кој, по совет на терапевт да ја покаже љубовта, и го измил автомобилот на сопругата. Тоа не значи помалку љубов, туку поинаков јазик на грижа.
Податоците покажуваат и дека мажите често побрзо се вљубуваат, додека жените подолго анализираат и идеализираат. По раскинувањето, пак, иако стереотипите велат спротивно, мажите почесто страдаат подлабоко – што се гледа и во загрижувачките статистики за самоубиства по љубовни неуспеси.
Интимноста, блискоста и тишината по сексот
Една од најчестите заблуди е изедначувањето на сексуалноста со интимноста. Особено кај жените, сексот често се доживува како продолжение на емоционалната блискост, па затоа тишината по чинот знае да боли. Мажите, пак, интимноста ја чувствуваат и преку самата физичка присутност, без потреба од разговор. Тука се судираат два света, а книгите – повторно – можат да бидат мост.
Истражувањата укажуваат дека рамнотежата помеѓу давањето и примањето е клучна. Партнерите кои не се губат себеси во обидот да го задржат другиот, туку читаат, размислуваат и се преиспитуваат, имаат поголема шанса за стабилен однос.
За што навистина размислуваат мажите
Една често цитирана студија на Ohio State University покажа дека мажите не размислуваат за секс толку често колку што мислиме. Храната и спиењето се далеку почести мисли. Причината, велат истражувачите, е поголемата свесност за телесните потреби и секојдневните „потсетници“ што ги активираат. Сексот, парадоксално, доаѓа на трето место.
Можеби токму затоа книгите се важни – тие нѐ тераат да мислиме подлабоко, побавно и посложено. А љубовта, ако ништо друго, тоа го бара.
