Кој бил навистина Георг Фридрих Хендл
Кога ќе го изговориш името Георг Фридрих Хендл, не зборуваш само за уште еден барокен композитор. Зборуваш за човек кој знаел како музиката да ја претвори во јавен настан, во колективно искуство, во нешто што и денес нѐ допира со иста сила. Роден на 23 февруари 1685 година во Хале, тогаш дел од војводството Магдебург, а починат на 14 април 1759 година во Лондон, Хендл речиси целиот свој зрел живот го поминал во Англија. Британски државјанин станал во 1727 година, но неговиот идентитет секогаш останал европски, широк и слободен, исто како и неговата музика.
Дете кое таткото сакал да го направи правник
Хендл растел во време кога музиката не била сигурна животна професија. Татко му, угледен бербер и хирург со служба по германските дворови, сакал синот да стане правник. Но музиката си го наоѓа патот. Уште како дете Хендл покажал редок талент, на седум години веќе свирел чембало и органа, а на девет компонирал. Благодарение на мајка му, која тивко но решително го поддржувала, добил часови кај Фридрих Вилхелм Цахов, органистот на црквата Либфрауенкирхе во Хале. Симболично, тетка му Ана му подарила спинет за седмиот роденден, скриен на таванот, каде што малиот Хендл вежбал далеку од таткото.
Од право до опера – првиот голем пресврт
Во 1702 година, по волјата на таткото, започнал студии по право. Но судбината брзо интервенирала. По смртта на татко му, Хендл го напушта правото и целосно ѝ се посветува на музиката, најпрво како органист. Веќе следната година се сели во Хамбург и влегува во светот на операта. Таму ги компонира своите први сценски дела „Алмира“ и „Нерон“, изведени во 1705 година, а потоа и „Дафне“ и „Флориндо“.
Италија – школата на стилот и славата
Периодот од 1706 до 1709 година го минува во Италија, тогашниот центар на европската музика. Таму го создава „Dixit Dominus“ и оперите „Родриго“ и „Агрипина“. Токму „Агрипина“ во Венеција доживува огромен успех со 27 изведби, што за тоа време било речиси незамисливо. Во Рим ги компонира и ораториумите „Воскресение“ и „Триумфот на Времето“, дела со кои го дефинира жанрот што подоцна ќе го направи бесмртен.
Лондон – градот што го направи легенда
Во 1710 година станува капелмајстор кај електорот на Хановер, идниот британски крал Џорџ I. Лондон го посетува истата година, а во 1712 дефинитивно се преселува таму. Кралицата Ана му доделува годишна плата од 200 фунти, а Хендл станува централна фигура на британскиот музички живот. Во 1727 година ги компонира крунидбените химни за Џорџ II, меѓу кои и „Свештеникот Садок“, дело што и денес се изведува на секое британско крунисување.
Месија – музика што ја надживеа историјата
Ако постои едно дело што го дефинира Хендл, тоа е ораториумот „Месија“. Заснован на библиски текстови, ова дело станало симбол на духовна и музичка моќ. Последната изведба на која Хендл присуствувал во 1759 година била токму „Месија“. Неговата музика и денес одекнува во концертните сали ширум светот, а делото е детално опишано и анализирано на Encyclopaedia Britannica.
Болест, слепило и достоинствен крај
Во 1737 година доживува мозочен удар, со парализа на десната рака, а подоцна и постепено слепило. И покрај тоа, Хендл не исчезнува од јавноста. Умира во 1759 година во Лондон, а погребот во Вестминстерската опатија – поврзи го името со https://www.westminster-abbey.org/abbey-commemorations/commemorations/george-frideric-handel
– бил државен настан на кој присуствувале над 3.000 луѓе.
Како го гледале Хендл неговите современици
Јохан Себастијан Бах рекол дека Хендл е единствениот човек што сакал да го види пред смртта. Моцарт велел дека Хендл удира „како молња“ кога ќе избере момент. Бетовен го нарекол „мајстор на сите композитори“ и советувал секој музичар да учи од него како со едноставни средства да постигне огромен ефект.
Water Music – Suite No. 1 in F major, HWV 348
Послушајте ја Water Music – Suite No. 1 in F major, HWV 348“ Едно од најпознатите оркестарски дела на Хендл, компонирано за свечена пловидба по Темза.
Опус што не може да се игнорира
Каталогот Händel-Werke-Verzeichnis (HWV), содржи повеќе од 600 дела. Оперите, ораториумите, концертите гроси, органските концерти и духовната музика го прават Хендл еден од најпродуктивните и највлијателни композитори во историјата.
„Music for the Royal Fireworks, HWV 351“
Послушајте Music for the Royal Fireworks, HWV 351“ – монументално дело создадено за кралска прослава, симбол на моќта и раскошот на барокната епоха.
Зошто Хендл е важен и денес
Од 1960-тите наваму, со возобновениот интерес за барокната музика, оперите на Хендл доживуваат вистинска ренесанса. „Агрипина“, „Јулиј Цезар“, „Роделинда“, „Алцина“ и „Ксеркс“ повторно се на репертоарите на водечките оперски куќи. Хендл не е музејска фигура. Тој е жив, актуелен и моќен, токму затоа што знаел како музиката да ја направи човечка.
