Политиката отсекогаш сакала да изгледа сериозно. Костумот, вратоврската, внимателно избраната јакна или симболичниот воен мантил – сето тоа не е само облека, туку и порака. Но едно нешто треба да се каже веднаш: претседателската или премиерската функција сама по себе не значи и добар вкус во облекувањето. Моќта не секогаш доаѓа со стил.
Токму поради тоа, американскиот магазин Time пред години направи интересна и малку иронична листа на десет светски лидери чии стилови на облекување за модните критичари биле – благо речено – вистински кошмар. Политиката може да управува со држави, но понекогаш се покажува дека гардеробата е сосема друга дисциплина.
Кога патриотизмот се претвора во моден ризик
На оваа необична листа свое место нашол поранешниот претседател на Јужноафриканската Република Џејкоб Зума, човек кој поднесе оставка во февруари 2018 година по серија политички притисоци и скандали.
Зума беше познат по својата љубов кон кожните јакни. Само што тие јакни не беа обични. Напротив – беа украсени со дебели жолти и зелени пруги, инспирирани од боите на јужноафриканското знаме. Намерата веројатно била патриотска. Но резултатот, барем според модните критичари, бил прилично дискутабилен.
Анкетите во Јужна Африка дури покажале дека околу 85% од граѓаните никогаш не би облекле нешто слично. Тоа е еден од оние случаи кога политичкиот симболизам и модниот вкус едноставно не се согласуваат.
Униформата на диктатурата
Ако Зума барем се обидувал да внесе некаква боја во политичкиот изглед, тогаш севернокорејскиот лидер Ким Јонг-ил отишол во сосема спротивна насока.
Неговата облека се сведуваше речиси исклучиво на едноставни сафари-костуми во кафеави нијанси. Без многу варијации, без естетски амбиции. На тоа често се додаваа и преголеми диоптриски очила за сонце – нешто што со текот на времето стана речиси негов заштитен знак.
Интересно е што ваквиот стил, колку и да изгледа безлично, во Северна Кореја се претвори во своевидна политичка униформа. Облеката таму не е само прашање на вкус – таа е дел од идеолошката сценографија на режимот.
Политика на мускули
Сосема поинаков пристап кон јавниот имиџ има рускиот лидер Владимир Путин.
Ако некој го довел на оваа листа, тоа не е конкретно некој моден промашај, туку – неговата страст кон сопственото торзо. Путин во повеќе наврати се појавувал во медиумите без маица, јавајќи коњи, ловејќи или рибарејќи.
Тоа, секако, е дел од внимателно граден политички имиџ на физичка сила и машкост. Но за модните критичари, тоа претставува нешто друго: необична мешавина од политички маркетинг и лична демонстрација на физичка форма.
Кога температурите паѓаат, особено во студени региони како Сибир, Путин знае да се појави и во масивни кожни бунди со качулки обрабени со крзно – сцена која повеќе потсетува на ловец од северна експедиција отколку на современ политичар.
Кога револуцијата има свој костим
Листата на политички стилови што оставаат силен впечаток не завршува тука. Во неа се споменуваат и личности како чилеанскиот диктатор Аугусто Пиноче, либискиот лидер Муамар Гадафи, како и кубанскиот револуционер Фидел Кастро.
Кастро, на пример, долго време по повлекувањето од власт беше забележуван во тренерки на Adidas – нешто што за многумина изгледаше неочекувано за човек кој со децении носеше воена униформа.
Но вистински историски печат врз политичката мода оставил Мао Це-тунг.
Тој создаде држава и политички систем, но истовремено создаде и стил на облекување кој стана препознатлив симбол на еден цел историски период. Таканаречениот „Мао костум“ – едноставен, еднобоен работнички костум – со децении беше стандард во Кина.
И денес, особено во руралните делови на земјата, ваквиот стил може да се види како ехо од една епоха кога политиката буквално ја диктираше и модата.
Моќта и стилот ретко чекорат заедно
Кога ќе се погледне целата оваа галерија на политички стилови, станува јасно дека облеката на лидерите често е повеќе од личен вкус. Таа може да биде пропаганда, симбол, идеологија или внимателно режирана сцена.
Но сепак, постои една мала иронија. Луѓето кои управуваат со милиони животи, економии и армии, понекогаш не успеваат да управуваат со сопствената гардероба.
Можеби затоа политиката е полна со костуми – но стилот секогаш останува лична работа.
