Меѓународната рејтинг-агенција „Стандард и Пурс“ на 2 октомври го потврди долгорочниот и краткорочниот кредитен рејтинг на Македонија на ниво BB-/B, со стабилен изглед. Новата оценка доаѓа во период на силен инвестициски циклус, но и на фискални притисоци што ќе бараат постепено намалување на дефицитот и внимателно управување со јавниот долг. Официјалната објава е заведена во регистарот на соопштенија на S&P Global Ratings.
Раст од околу 3,6 проценти, поттикнат од инвестициите
Според податоците објавени по новата оценка, „Стандард и Пурс“ очекува македонската економија да расте за околу 3,6% и во 2026. и во 2027. година. Главната потпора се високите јавни инвестиции и домашната потрошувачка, која засега покажува отпорност и покрај надворешните ризици, меѓу кои се посочуваат воените конфликти на Блискиот Исток и повисоките цени на енергијата.
Особено место во проценката имаат големите инфраструктурни проекти. Забрзаната реализација на Коридорите VIII и Xд, според пренесените податоци од извештајот, придонела инвестициите во првата половина на 2026 година да пораснат за повеќе од 9%. Слично ниво на инвестициска активност се очекува и во вториот дел од годината.
Другата страна на растот е домашната потрошувачка. Подобрувањето на пазарот на трудот, растот на платите и пензиите и повисоките расположливи приходи на домаќинствата ја одржуваат побарувачката, што во услови на неповолно меѓународно окружување станува важен амортизер за економијата. За периодот 2027-2029 година агенцијата проектира просечен раст од околу 3,3%.
Стабилниот рејтинг не значи дека фискалните ризици исчезнале
Потврдата на рејтингот е позитивен сигнал за способноста на државата да ги сервисира своите обврски, но оценката BB- останува под инвестицискиот ранг. Во актуелната листа на суверени рејтинзи на S&P Global Ratings, Македонија е заведена со BB-/Stable/B. Токму тука е и најважната нијанса во новиот извештај: економскиот раст е солиден, но јавните финансии остануваат под притисок. „Стандард и Пурс“ очекува постепена фискална консолидација во периодот 2027-2029 година, со просечен буџетски дефицит од околу 3,4% од БДП.
Истовремено, високото ниво на јавни инвестиции, финансирањето на инфраструктурните проекти и обврските поврзани со државните претпријатија би можеле да придонесат долгот да се движи околу 5% проценти од БДП до 2029. година. Тоа е повисоко ниво во споредба со периодот пред пандемијата, иако трошоците за сервисирање на долгот во оценката се сметаат за одржливи.
Пристапот до капитал останува отворен, но просторот не е неограничен
Како позитивен фактор се нотира непречениот пристап на државата до меѓународните пазари на капитал. Во јануари 2026. година беа издадени две еврообврзници од по 500 милиони евра, факт што покажува дека државата и натаму може да обезбедува надворешно финансирање. Сепак, кредитниот рејтинг не е сертификат дека задолжувањето е без ризик. Тој е процена на кредитоспособноста во даден момент и на веројатноста државата навремено да ги исполнува финансиските обврски. За инвеститорите тоа директно влијае врз перцепцијата на ризик, а посредно и врз условите под кои земјата може да се задолжува.
„Стандард и Пурс“ посочува дека трајното подобрување на фискалните резултати, одржливото намалување на нето јавниот долг и посилен економски раст би можеле позитивно да влијаат врз идниот кредитен рејтинг. Воедно, европската интеграција е издвоена како важен двигател на структурните реформи на среден рок.
Затоа најновата оценка треба да се чита во целина. Македонија го задржува стабилниот кредитен профил и добива релативно поволна прогноза за раст, но просторот за фискално опуштање не е голем. Следниот тест нема да биде само колку брзо ќе расте економијата, туку колкав дел од тој раст ќе може да се претвори во пониски дефицити и поодржлива траекторија на долгот.










