fbpx Прескокни до главната содржина Opens in a new tab

„Стандард и Пурс“ го потврди рејтингот BB-/B на Македонија – растот го носат инвестициите, долгот останува предизвик

Инвестициите го туркаат растот напред - прашањето е колку долго јавните финансии ќе можат да го следат тоа темпо.

Меѓународната рејтинг-агенција „Стандард и Пурс“ на 2 октомври го потврди долгорочниот и краткорочниот кредитен рејтинг на Македонија на ниво BB-/B, со стабилен изглед. Новата оценка доаѓа во период на силен инвестициски циклус, но и на фискални притисоци што ќе бараат постепено намалување на дефицитот и внимателно управување со јавниот долг. Официјалната објава е заведена во регистарот на соопштенија на S&P Global Ratings.

Раст од околу 3,6 проценти, поттикнат од инвестициите

Според податоците објавени по новата оценка, „Стандард и Пурс“ очекува македонската економија да расте за околу 3,6% и во 2026. и во 2027. година. Главната потпора се високите јавни инвестиции и домашната потрошувачка, која засега покажува отпорност и покрај надворешните ризици, меѓу кои се посочуваат воените конфликти на Блискиот Исток и повисоките цени на енергијата.

Особено место во проценката имаат големите инфраструктурни проекти. Забрзаната реализација на Коридорите VIII и Xд, според пренесените податоци од извештајот, придонела инвестициите во првата половина на 2026 година да пораснат за повеќе од 9%. Слично ниво на инвестициска активност се очекува и во вториот дел од годината.

Другата страна на растот е домашната потрошувачка. Подобрувањето на пазарот на трудот, растот на платите и пензиите и повисоките расположливи приходи на домаќинствата ја одржуваат побарувачката, што во услови на неповолно меѓународно окружување станува важен амортизер за економијата. За периодот 2027-2029 година агенцијата проектира просечен раст од околу 3,3%.

Прочитај и за ... >>  Гаши за 8 Септември: државата се гради секој ден

Стабилниот рејтинг не значи дека фискалните ризици исчезнале

Потврдата на рејтингот е позитивен сигнал за способноста на државата да ги сервисира своите обврски, но оценката BB- останува под инвестицискиот ранг. Во актуелната листа на суверени рејтинзи на S&P Global Ratings, Македонија е заведена со BB-/Stable/B. Токму тука е и најважната нијанса во новиот извештај: економскиот раст е солиден, но јавните финансии остануваат под притисок. „Стандард и Пурс“ очекува постепена фискална консолидација во периодот 2027-2029 година, со просечен буџетски дефицит од околу 3,4% од БДП.

Истовремено, високото ниво на јавни инвестиции, финансирањето на инфраструктурните проекти и обврските поврзани со државните претпријатија би можеле да придонесат долгот да се движи околу 5% проценти од БДП до 2029. година. Тоа е повисоко ниво во споредба со периодот пред пандемијата, иако трошоците за сервисирање на долгот во оценката се сметаат за одржливи.

Пристапот до капитал останува отворен, но просторот не е неограничен

Како позитивен фактор се нотира непречениот пристап на државата до меѓународните пазари на капитал. Во јануари 2026. година беа издадени две еврообврзници од по 500 милиони евра, факт што покажува дека државата и натаму може да обезбедува надворешно финансирање. Сепак, кредитниот рејтинг не е сертификат дека задолжувањето е без ризик. Тој е процена на кредитоспособноста во даден момент и на веројатноста државата навремено да ги исполнува финансиските обврски. За инвеститорите тоа директно влијае врз перцепцијата на ризик, а посредно и врз условите под кои земјата може да се задолжува.

Прочитај и за ... >>  Словенија го потврди ограничувањето: Македонците без словенечко или ЕУ државјанство остануваат без глас на локалните избори

„Стандард и Пурс“ посочува дека трајното подобрување на фискалните резултати, одржливото намалување на нето јавниот долг и посилен економски раст би можеле позитивно да влијаат врз идниот кредитен рејтинг. Воедно, европската интеграција е издвоена како важен двигател на структурните реформи на среден рок.

Затоа најновата оценка треба да се чита во целина. Македонија го задржува стабилниот кредитен профил и добива релативно поволна прогноза за раст, но просторот за фискално опуштање не е голем. Следниот тест нема да биде само колку брзо ќе расте економијата, туку колкав дел од тој раст ќе може да се претвори во пониски дефицити и поодржлива траекторија на долгот.

За авторот: Горан Димитровски

Основач и извршен директор на Digital Media Creative Pro, со над 20 години искуство во дигитален маркетинг и визуелни комуникации. Специјализиран е за креирање ефикасни дигитални стратегии, проектен менаџмент и дигитализација на процеси во мали и средни компании.

За повеќе написи од авторот кликни тука.

Важна напомена: Сите права се задржани. Не е дозволено какво било преземање, копирање, објавување или преработка на делови или цели содржини од овој портал без претходно одобрение од авторот, редакцијата и/или издавачот. За секоја повреда на авторските и сродните права, Паноптикум го задржува правото да побара надомест и соодветна правна заштита.

Уредничка напомена: Во подготовката на содржината може да се користи дигитална/AI асистенција како помошна алатка за јазична, структурна, истражувачка или визуелна обработка. Финалниот текст е уреднички прегледан и објавен под одговорност на авторот и/или редакцијата. Главната илустрација на написот може да биде фотографија, авторска/архивска слика или AI-генерирана концептуална илустрација создадена за визуелна поддршка на текстот.
ДО СИТЕ НОВИ АКТУЕЛНОСТИ ВО „ШТО ИМА НОВО?“