Големиот пожар што избувна во саботата вечерта кај Ореокастро, предградие на Солун, не остана само локална противпожарна драма. Откако огнот зафати индустриски објекти, над делови од солунската метропола се прошири густ црн чад, а властите ги повикаа граѓаните да ги затворат прозорците, да ги ограничат непотребните движења и особено да внимаваат ранливите групи – децата, повозрасните и лицата со респираторни проблеми.
Ова е оној вид летна вест што брзо ја надминува рубриката „пожар“. Кога гори ниска вегетација, опасноста е огнот. Кога пламенот влегува во индустриска зона, опасноста станува и воздухот: чад, честички, запален пластичен и текстилен материјал, експлозии, мирис што се шири далеку од местото на пожарот. Во таков момент градот не го гледа пожарот само на хоризонтот – го вдишува.
Пожарот е локализиран, но чадот останува проблем
Според eKathimerini, пожарот кај Ореокастро е во голема мера локализиран и нема активен фронт, но пожарникарите продолжиле со работа околу уништените индустриски објекти, меѓу кои фабрика за рециклирање и текстилен погон. На терен биле ангажирани 160 пожарникари, 52 возила, пет пешадиски тимови, два авиона и два хеликоптера.
Грчките медиуми јавија дека густиот чад продолжил да се издига од фабриката за рециклирање, а токму составот на материјалите што гореле ја отвори здравствената тревога. Во индустриската зона, според изјави на локални власти, имало пластика, лубриканти, нафтени производи и материјали што при согорување можат да ослободат опасни честички во атмосферата.
Пожарот не се движел кон центарот на Солун, но чадот стигнал до голем дел од градот. CNN Greece, повикувајќи се на грчката јавна телевизија ЕРТ, објави дека облакот се проширил во радиус поголем од 20 километри, со силен мирис на изгорена пластика во повеќе делови од градот.
Евакуации, повредени пожарникари и уапсен 76-годишник
Жителите на Антуполи, Филотеј и Галини добиле пораки за евакуација, а евакуиран бил и дом за нега со 157 лица со попреченост. Дел од нив биле пренесени во спортска сала, а останатите во психијатриска болница, објави Associated Press.
Во операцијата биле повредени и пожарникари. Според грчките извештаи, тројца имале респираторни проблеми, а еден ортопедска повреда. Околу полноќ противпожарната служба соопштила дека е уапсен 76-годишен маж под сомнение дека го предизвикал пожарот. Според досегашните информации, истражителите го поврзуваат случајот со искри создадени при опасно управување со возило.
Кога пожарот станува јавноздравствена закана
Вообичаено, јавноста ги следи пожарите преку бројот на хеликоптери, возила и евакуирани населби. Но пожарот кај Солун покажува дека вистинскиот ризик понекогаш не е само во линијата на огнот, туку во она што останува по неа – воздухот што го дишат луѓето што се десетици километри подалеку.
Паноптикум веќе пишуваше за последиците од загадениот воздух врз здравјето, особено за фините честички што можат да навлезат длабоко во белите дробови. Кај вакви пожари, проблемот е уште почувствителен затоа што чадот не доаѓа само од дрвја и сува трева, туку и од индустриски материјали. Токму затоа препораките за затворени прозорци, ограничено движење и заштита на ранливите групи не се административна формалност, туку минимална здравствена одбрана.
Оваа слика се надоврзува и на пошироката летна тревога на Медитеранот. Пред само неколку дена, пожарите на Халкидики и Хвар ја отворија сезоната на пожари, потсетувајќи дека туристичките региони, индустриските зони и урбаните рабови сè почесто се наоѓаат во иста ризична мапа. Летото повеќе не е само сезона на топлина, туку сезона во која секоја искра може да стане прашање на евакуација, здравје и институционална подготвеност.
Балкански градови под истиот облак
Солун е блиску и географски и искуствено. Македонија добро знае што значи град да живее под чад, прашина или смог. Разликата е во поводот: некогаш тоа е пожар, некогаш греење, некогаш индустрија, некогаш сообраќај. Последицата е слична – граѓани што ја мерат опасноста со сопственото дишење.
Затоа пожарот кај Ореокастро не треба да се чита само како вест од соседството. Тој е предупредување за начинот на кој градовите ги организираат индустриските зони, складирањето опасни материјали, брзото известување на населението и плановите за евакуација. Во време на сушни лета, силни ветрови и почести екстреми, противпожарната заштита не е само прашање на храброст на пожарникарите. Таа е прашање на урбанистичка памет, индустриска дисциплина и јавноздравствена култура.
Солун денес го гледа чадот над себе. Регионот треба да ја види пораката во него.
