Скопје повторно ја отвора една од своите подолго одложувани градски приказни: лунапаркот. По години ветувања, прекини, нови концепти и празен простор во Градскиот парк, главниот град влегува во нова фаза – договор за изградба на современ забавен парк вреден околу 10 милиони евра, со нови реквизити, поголема површина и амбиција да стане едно од најпосетуваните места за семејна забава во градот
Реализацијата ѝ е доделен на компанијата „Мастеф“ ДООЕЛ Скопје, која треба да биде задолжена за проектирање, набавка и монтажа на реквизити, партерно уредување и пропратни објекти. Точната вредност на договорот е 621.007.264 денари, односно 10.097.679 евра.
Град што речиси една деценија нема лунапарк
Лунапаркот во Скопје не е само инфраструктурен проект. За генерации скопјани, тој беше дел од урбаното детство: место на вртелешки, шеќерна волна, викенд-прошетки и онаа мала градска возбуда што не бара голема причина. Неговото исчезнување остави празнина што не беше само физичка, туку и симболична – град со парк, но без градски простор за организирана семејна забава.
Скопје нема забавен парк околу 10 години, а стариот лунапарк во Градскиот парк бил дел од градската меморија уште од 1973 година. Во меѓувреме, проектите се менуваа, се најавуваа нови концепти, се распишуваа постапки, се поништуваа или одложуваа решенија, а просторот остануваше недовршена градска рана.
Што предвидува новиот проект
Новиот забавен парк треба да биде поставен на поголема површина од поранешниот лунапарк. Дел од медиумските извештаи наведуваат дека просторот ќе се прошири и кон деловите од Градскиот парк каде што во минатото имаше летни дискотеки и забавни содржини, а кои беа отстранувани во рамки на расчистувањето на теренот.
Проектот предвидува дваесетина модерни атракции за деца и возрасни: панорамско тркало, ролеркостер, адреналински реквизити, семејни вртелешки и интерактивни содржини. Покрај реквизитите, најавени се пешачки зони, зеленило, фонтани, угостителски содржини и дополнителна инфраструктура за посетителите.
Ако се реализира така како што е најавен, новиот лунапарк нема да биде само обновување на старото место, туку обид Скопје да добие поинаков тип јавен простор – помеѓу парк, рекреација, туризам и семејна економија на слободното време.
„Мастеф“ како изведувач и јавниот интерес
Изборот на „Мастеф“ ДООЕЛ Скопје како компанија што ќе го реализира проектот е дел од јавната набавка за проектирање, набавка и монтажа на реквизити за забавен парк, со партерно уредување и пропратни објекти. Тендерот бил распишан во декември минатата година, а договорот сега е склучен со вредност нешто над 10 милиони евра.
Бидејќи станува збор за голем јавен проект, вреден над 621 милион денари, прашањето не завршува со изборот на фирма. Напротив, тука почнува вистинскиот јавен тест: рокови, квалитет, безбедност на реквизитите, транспарентност на трошоците, пристапност за посетителите и одржување по пуштањето во употреба. Забавниот парк е проект што мора да изгледа привлечно, но пред сè мора да биде безбеден, функционален и траен.
Во дел од медиумите претходно се отворија и прашања за изборот на компанијата и нејзините претходни договори со институции, што дополнително ја зголемува потребата реализацијата да биде следена внимателно и јавно. „Мастеф“ била избрана како најповолен понудувач за Град Скопје, но и дека околу компанијата имало политички реакции и споредби со претходни договори.
Зошто лунапаркот е повеќе од вртелешки
Во град како Скопје, каде што јавните простори често се притиснати меѓу сообраќај, бетонизација, импровизирани содржини и недовршени урбанистички приказни, лунапаркот може да биде повеќе од место за забава. Тој може да биде мал тест за тоа дали градот умее да создаде простор што е жив, отворен, безбеден и достапен за различни генерации.
Децата не паметат буџетски ставки, но паметат места. Градовите не се мерат само според булевари и административни згради, туку и според простори во кои луѓето имаат причина да останат, да прошетаат, да се смеат, да потрошат време заедно. Лунапаркот, ако е добро направен, може да биде токму таков простор: не луксуз, туку урбана потреба за град што предолго функционираше без централна семејна зона за забава.
Градскиот парк како чувствителна точка
Фактот што новиот забавен парк ќе биде во рамки на Градскиот парк носи и дополнителна одговорност. Овој простор не е празна градежна парцела, туку една од најважните зелени и рекреативни зони во Скопје. Затоа секое проширување, секоја нова содржина и секој објект треба да бидат внимателно вклопени во постојната урбана и природна рамнотежа.
Добар лунапарк не е само збир на машини. Тој бара логични движења на посетителите, доволно сенка, јавни тоалети, безбедни пристапи, контрола на бучава, паркирање што нема да го задуши паркот, јасна организација и одржување. Ако тоа недостига, најмодерниот реквизит брзо станува само скапа фотографија за отворање.
Од ветување до реалност
Најголемата слабост на скопската приказна за лунапаркот досега беше тоа што таа предолго живееше како ветување. Се најавуваше, се менуваше, се преобликуваше и повторно се одложуваше. Затоа новиот договор не треба да се чита како крај на приказната, туку како почеток на најважната фаза: дали од хартија ќе се премине кон видлива, квалитетна и навремена реализација.
Градските власти, според медиумските објави, очекуваат новиот парк да стане едно од најпосетуваните места во Скопје, со капацитет за илјадници посетители дневно, особено за викендите и летната сезона. Тоа е амбициозна најава, но таа ќе има тежина само ако проектот се изведе со ред, безбедносни стандарди и реална грижа за корисниците.
Скопје заслужува лунапарк, но и отчет
Скопје заслужува лунапарк. Не затоа што тоа е најважниот проблем на градот, туку затоа што градот не живее само од проблеми. Живее и од места што му даваат ритам, радост и меморија. Но токму затоа проектот не смее да се сведе на слика од идно панорамско тркало и неколку оптимистички реченици.
Десет милиони евра јавни пари бараат сериозност. Градски парк бара почит. Децата и семејствата бараат безбедност. А Скопје, по толку години одложувања, бара конечно нешто што нема да остане само уште една недовршена градска приказна. Ако новиот лунапарк успее, тоа ќе биде повеќе од забава. Ќе биде мал доказ дека градот сè уште може да создаде место на кое луѓето ќе сакаат да се враќаат.
