Македонската претседателка ќе се обрати на 22. Европски самит во дебатата за европското влијание во светот, додека проширувањето, безбедноста, хибридните закани и иднината на демократијата се меѓу централните теми на тридневниот собир.
Европа пред прашањето за сопствената тежина во светот
Годинешниот собир се одржува под централното мото „Европа – суверен глобален играч?“, а на него учествуваат претставници од политиката, економијата, дипломатијата и академската заедница.
За Македонија учеството на претседателката има дополнителна политичка тежина бидејќи доаѓа во време кога европското проширување повторно се разгледува не само како административен и реформски процес, туку и како пошироко геополитичко прашање.
Сиљановска-Давкова ќе говори на првата голема политичка дебата
Според официјалната програма на Самитот, Сиљановска-Давкова ќе се обрати во понеделник, 28 септември во 9:30 часот, на сесијата насловена „Дали Европа сè уште е глобален играч?“. Нејзиното обраќање е предвидено непосредно по официјалното отворање на Самитот. Во истиот програмски блок се вклучени и унгарската државна секретарка за билатерални односи Клара Бројер и молдавската вицепремиерка за европска интеграција Кристина Герасимов.
Самото прашање поставено во насловот на дебатата ја отсликува пошироката дилема со која денес се соочува Европа: дали може самостојно да влијае врз глобалните политички, економски и безбедносни процеси или нејзината моќ сè повеќе зависи од односите со САД, Кина и другите големи центри на моќ.
Проширувањето како геополитичко прашање
Посебна сесија на Самитот е посветена на европското проширување и на прашањето дали тоа треба да се гледа како геополитичка неопходност и успех на Европа. За дискусијата се најавени претставници и експерти од Црна Гора, Европската иницијатива за стабилност, бриселскиот тинк-тенк „Бројгел“ и деловниот сектор.
Темата е непосредно релевантна и за Македонија, чиј пристапен процес кон Европската Унија со години е оптоварен со политички и билатерални условувања, покрај исполнувањето на реформските критериуми.
Оттука, присуството на македонската претседателка во Салцбург отвора простор македонските позиции да бидат претставени во поширока европска дебата во која проширувањето сè повеќе се поврзува со безбедноста, стабилноста и геополитичкото присуство на ЕУ на континентот.
Од глобалната улога до хибридните закани
Програмата на 22. Европски самит покажува дека прашањето за европската моќ не се разгледува само низ класичната дипломатија. Меѓу темите се безбедноста на европската инфраструктура, саботажите и прекините на критичните системи, заштитата на информативниот простор, хибридните закани, демографските промени, економската одговорност, како и состојбата на демократијата и слободата.
Токму ваквата тематска поставеност покажува колку денешната европска безбедност станува поширок поим. Таа веќе не се сведува само на воените капацитети, туку ги опфаќа енергетиката, телекомуникациите, информацискиот простор, економската отпорност и функционирањето на демократските институции.
Салцбург како место за европски политички дијалог
Европскиот самит во Салцбург го организира Институтот на европските региони – IRE, организација која работи на поврзување на европските региони, прекуграничната соработка и принципот на супсидијарност. Годинешното 22. издание на Самитот собира десетици говорници од повеќе европски држави, а меѓу почесните гости организаторите ги наведуваат Сиљановска-Давкова и албанскиот претседател Бајрам Бегај.
Покровител на собирот е австрискиот претседател Александер ван дер Белен.
Македонија во европската дебата што станува сè погеополитичка
За Македонија пораките од Салцбург ќе бидат значајни особено поради фактот што европската интеграција сè почесто се разгледува во контекст на глобалната позиција на Европската Унија. Доколку ЕУ сака поголема политичка и стратешка тежина, едно од прашањата што неизбежно се отвора е нејзиниот однос кон земјите од Западен Балкан и кредибилитетот на политиката на проширување.
Настапот на Сиљановска-Давкова не е само протоколарно присуство на меѓународен форум. Тој се одвива на собир на кој паралелно се дискутираат глобалното европско влијание, проширувањето, безбедноста и демократската отпорност – теми што директно го засегаат и македонскиот европски пат.
